Kulağa dökülen civa

Son günlerde arşivlerdeki eski Türkçe metinleri okuyabilme yeteneğimi geliştirmek için müptelası olduğum Talha Hızal’ın YouTube kanalında Arka Sokaklar kıvamında bir hikayeye denk geldim be bunu kendi üslûbumla hikayeleştirerek anlatmanın hem benim için, hem de bu köşenin okurları için eğlenceli olacağını düşündüm.

Vakamız miladi 1567 senesinde, Menteşe yöresindeki Balat şehrinde, Abdülaziz isimli bir zatı kulağına civa akıtarak ve afyon ezip içirerek ‘fevt’ eden (öldüren) Abdüsselam adlı katilin hikayesi. Belli ki bu zat, herhangi bir zehir yerine civa kullanmayı tercih etmiş ve civa bulmakta sorun yaşamamış. Ortaçağ’da civanın bazı hastalıkları tedavi için kullanıldığını biliyoruz. Muhtemelen hilekar kumarbazlar daha o zamandan zarları civalamanın ‘şans getirici’ tarafını keşfetmişti. Belki Selam da o civasever kumarbazlardan biriydi.

Peki neden Menteşeli Abdüsselam, Abdülaziz’in canını almaya niyet etti? Maalesef belge bizi bu konuda aydınlatmıyor. Ama şurası belli ki kurbanının -muhtemelen uyurken- kulağına civa akıtacak kadar yaklaşabilmiş. Sanıyorum ki önce afyon içirdi, uyuttuktan sonra da civayı devreye soktu. İki karakterin tanıştığını da varsayabiliriz böylece. Zaten küçük bir kasabada yaşanıyor olay.

Filmi başa saralım ve içine biraz muhayyile katalım. Abdüsselam Abdülaziz ile çarşıda karşılaştı, daha doğrusu kurbanını orada buldu. İkisi de Afyon kullanırdı ve Selam, Aziz’e evinde afyon içmeyi teklif etti. Afyonu içince sızan Aziz’in kulağına, sakladığı küçük şişedeki civayı kendi eline değdirmemeye çalışarak boşalttı. Sonra da oradan çıkıp gitti.

Burada belgeye dönüyor ve Selam’ın olay mahallinden çok da uzaklaşamadığını anlıyoruz. Zira kendisi yakalanmış, suçu sabit görülmüş ve kürek cezasına çarptırılarak İstanbul’a gönderilmiş. Bu durum padişaha bildirilince de zatı şahane, mahkumu getirmekle görevlendirilen “yarar adamların” dikkatli olmasını, faili katiyen ellerinden kaçırmamalarını buyuruyor. Acaba Abdüsselam’ın akıbeti ne oldu? Başka kimsenin bir yerlerine bir şeyler döktü mü?

Kaynak

Talha Hızal. "Mühimme Defterleri 5 / Menteşe'de Bir Kişinin Kulağına Civa Koyup ve Esrar İçirerek Öldüren Kişi". YouTube. https://youtu.be/6mQEkK6G8O8?si=HcZvIw2vrAe4Ixmm