Rezervlerdeki 3 Milyar Dolarlık Artış Neden Rahatlatmıyor?

Merkez Bankası'nın 6 Kasım haftasına ilişkin verileri, manşetlere "rezervler arttı" cümlesiyle girdi. Toplam brüt rezervler bir önceki haftaya göre yaklaşık 2 milyar 956 milyon dolar artarak 158 milyar 107 milyon dolardan 161 milyar 63 milyon dolara çıktı. Üç hafta üst üste süren düşüşün ardından gelen bu artış, doğal olarak bir rahatlama cümlesi kurmayı kolaylaştırıyor. Ama rakamın içine bakmadan bu cümleyi kurmak, ekonomide en sık yapılan hatayı tekrarlamak olur: tek bir haftalık veriyle eğilim ilan etmek.

Artışın bileşimi önemli. Altın rezervleri 102 milyar 17 milyon dolardan 104 milyar 41 milyon dolara yükseldi; haftalık artış yaklaşık 2 milyar 24 milyon dolar. Brüt döviz rezervleri ise 56 milyar 90 milyon dolardan 57 milyar 23 milyon dolara çıktı; buradaki artış yaklaşık 933 milyon dolar. Yani toplam artışın ezici bölümü altın kaleminden geliyor. Bu, Merkez Bankası'nın piyasaya döviz sürmesi ya da dışarıdan taze kaynak bulmasıyla değil, büyük ölçüde altının dolar cinsinden değerlenmesiyle ilgili bir tablo. Altın fiyatı düştüğünde bu kalemin aynı hızla geri geleceğini unutmamak gerekiyor.

Aynı gerçeğin diğer yüzü, Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan'ın Enflasyon Raporu 2026-IV bilgilendirme toplantısında paylaştığı yıllık tabloda duruyor. 27 Şubat 2026'da 210 milyar dolar olan brüt rezervler, 6 Kasım itibarıyla 161 milyar dolara geriledi. Yaklaşık sekiz aylık dönemde 49 milyar dolarlık azalma var. Karahan, bu gerilemenin 28 milyar dolarlık bölümünün altın fiyatlarındaki düşüşten kaynaklandığını belirtti. Yani rezerv kaybının önemli bir kısmı da yine muhasebe etkisi. Bu, kaybı küçümsemek için bir gerekçe değil; ama kaybın ne kadarının piyasa müdahalesinden, ne kadarının değerlemeden geldiğini ayırmadan yorum yapmanın da anlamı yok.

Asıl dikkat edilmesi gereken kalem swap hariç net rezervler. Burada haftalık bazda 3 milyar 16 milyon dolarlık bir artış var; gösterge 24 milyar 28 milyon dolardan 27 milyar 44 milyon dolara çıktı. Bu artış, brüt rezervdeki artıştan daha anlamlı, çünkü swap hariç net rezerv, Merkez Bankası'nın gerçekten ne kadar likit döviz tuttuğuna dair daha dürüst bir fotoğraf veriyor. Ancak bu fotoğrafın yıllık çerçevesi hiç de iç açıcı değil: Karahan'ın açıkladığı verilere göre aynı dönemde swap hariç net rezervler 50,4 milyar dolar azalarak 28 milyar dolar düzeyine indi. Haftalık 3 milyar dolarlık toparlanma, sekiz aylık 50 milyar dolarlık erimenin yanında küçük bir teselli.

Bu tabloyu enflasyon tahminleriyle birlikte okumak gerekiyor. Merkez Bankası yılın son Enflasyon Raporu'nda 2026 yıl sonu tahminini yüzde 28'den yüzde 29,5'e, 2027 tahminini yüzde 15'ten yüzde 21'e, 2028 tahminini ise yüzde 9'dan yüzde 13,5'e yükseltti. 2027'deki 6 puanlık sapma, para politikasının en hassas noktası. Çünkü orta vadeli hedeflerin bu kadar hızlı yukarı kayması, piyasadaki beklenti yönetiminin zorlaştığının en somut göstergesi. Karahan'ın gerekçeleri arasında enerji fiyatlarının beklenenden uzun süre yüksek kalması, gıda fiyatlarındaki gelişmeler, enflasyon beklentilerindeki iyileşmenin sınırlı olması ve savaş kaynaklı maliyet baskıları sayıldı. Bunların hiçbiri Merkez Bankası'nın tek başına çözebileceği başlıklar değil.

Burada bir çelişki değil, bir sıkışma var. Rezervlerin gerçek anlamda güçlenmesi için ya dış kaynak girişi ya da ciddi bir dış ticaret dengesi iyileşmesi gerekiyor. Enflasyonla mücadelede ise sıkı para politikasının uzun süre korunması şart. İkisini aynı anda yürütmek, özellikle jeopolitik maliyet baskıları sürerken, son derece dar bir koridorda yürümek demek. Haftalık rezerv artışını bu koridorun sonu gibi okumak yanıltıcı olur; koridorda atılmış bir adım olarak okumak ise daha dürüst.

Piyasaların asıl soracağı soru şu: Bu artış kalıcı mı, yoksa altın fiyatındaki bir hareketle birkaç hafta içinde silinecek mi? Veriler tek başına bu soruya cevap vermiyor. Ama şu net: Brüt rezervin 161 milyar dolar olması, swap hariç net rezervin 27 milyar dolar bandında olması ve yıllık bazda 50 milyar dolarlık net erimenin henüz telafi edilmemiş olması, Merkez Bankası'nın manevra alanının hâlâ sınırlı olduğunu gösteriyor. Enflasyon tahminlerinin yukarı revize edildiği bir haftada rezervlerdeki küçük artışı kutlamak yerine, bu artışın neden bu kadar küçük olduğunu sormak daha yerinde.

Bir haftalık veri, bir eğilim değildir. Ama bir eğilimin ne kadar kırılgan olduğunu gösterebilir. 6 Kasım haftası tam olarak bunu yapıyor: hem toparlanmanın mümkün olduğunu, hem de bu toparlanmanın ne kadar kırılgan ve ne kadar büyük ölçüde değerleme etkisine bağlı olduğunu aynı tabloda gösteriyor. Ekonomi yorumculuğunun en zor kısmı da burada başlıyor; iyi haberin içindeki kötü haberi görmeden yazılan her satır, okuyucuyu yanıltmaya mahkum.