Beştepe'deki görüşme ve belediyelere uzanan operasyonlar

Siyasette bazı görüşmeler vardır; içeriğinden çok, kimin kime ne söylediği ve kimin ne kadar önceden bilip bilmediği üzerinden tartışılır. Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş'ın Cumhurbaşkanı ve AK Parti Lideri Recep Tayyip Erdoğan tarafından Beştepe'de kabul edilmesi, tam da bu türden bir görüşme oldu. Yeni Parti Lideri Özgür Özel'in bir televizyon programında yaptığı açıklamalar, bu kez tartışmanın merkezini görüşmenin kendisinden çok, görüşmenin siyaseten ne anlama geldiğine kaydırdı.

Özel, kendisine yöneltilen soruları yanıtlarken görüşmeden önceden haberdar olduğunu açıkça söyledi. Bu, siyasi kulislerde sıkça dolaşan "haber verilmedi", "sürpriz oldu" iddialarını doğrudan bertaraf eden bir açıklama. Özel'in kurduğu cümleler, hem Yavaş'a duyduğu güveni hem de görüşmenin çerçevesini kendi açısından nasıl gördüğünü ortaya koyuyor:

"Benim haberim var. Mansur Bey, bir takım yatırımlar için randevu istemişti. Mansur Bey bu konularda çok hassastır. Son görüşmemizde böyle bir görüşmenin olacağını söylemişti. Mansur Bey'den şüphem olmaz"

Burada dikkat çeken nokta şu: Özel, görüşmeyi bir siyasi pazarlık ya da ittifak arayışı olarak değil, yatırım odaklı bir randevu talebi olarak çerçeveliyor. Kendi anlatımına göre Yavaş, bu tür konularda hassas davranan, önceden bilgi veren bir aktör. Ancak siyaset, sadece aktörlerin niyetlerinden ibaret değil. Kamuoyunun bir bölümü, bir belediye başkanının Cumhurbaşkanı tarafından kabul edilmesini, yaklaşan seçim takvimi ve muhalefetin iç dengeleri açısından da okumaya çalışıyor. Özel'in açıklamaları bu okumaları tümüyle ortadan kaldırmıyor; yalnızca kendi cephesinden bir çerçeve sunuyor.

Görüşmenin içeriğine dair elimizdeki doğrulanabilir bilgiler ise Yavaş'ın kamuoyuna yaptığı açıklamalarla sınırlı. Yavaş, kabulde Ankara'nın ulaşım altyapısına katkı sağlayacak metro yatırımları başta olmak üzere devam eden ve planlanan projeler hakkında bilgi verdiğini duyurdu. Kendi ifadesiyle:

"Kabulde; başta Ankara'mızın ulaşım altyapısına önemli katkı sağlayacak metro yatırımları olmak üzere, devam eden ve planlanan projelerimiz hakkında Sayın Cumhurbaşkanına bilgi arz ettik"

Yavaş, görüşmede NATO Zirvesi'nin Ankara'da düzenlenmesi konusundaki irade dolayısıyla Cumhurbaşkanı'na teşekkürlerini ilettiğini de aktardı. Belediyenin yürüttüğü çalışmalar ve önümüzdeki dönemde hayata geçirilmesi planlanan yatırımlara ilişkin değerlendirmelerini paylaştığını belirten Yavaş, teşekkür mesajını şöyle tamamladı:

"Nazik kabulleri ve Ankara'mıza gösterdikleri yakın ilgi dolayısıyla Sayın Cumhurbaşkanına teşekkür ediyorum"

Buraya kadar olan kısım, ağırlıklı olarak yatırım ve protokol diliyle örülü. Ancak Özel'in programda değindiği ikinci başlık, siyasetin çok daha sert bir damarını oluşturuyor: belediyelere yönelik operasyonlar. Özellikle Üsküdar'da yaşanan gözaltılar ve operasyonlar, Yeni Parti'nin gündeminde önemli bir yer tutuyor. Özel, bu konuda İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunduklarını yineledi ve operasyonların diğer belediyelere de sıçrayabileceği uyarısında bulundu.

Bu uyarı, tek tek olaylara bakmanın ötesinde bir iddia içeriyor: Operasyonların bir "seyrinin" olduğu ve bu seyrin adım adım belirli bir yöne doğru ilerlediği iddiası. Özel, bu değerlendirmesini somut bir soru üzerinden temellendirdi:

"İBB'de de aynı süreç işler mi?"

Özel'in bu soruya verdiği yanıt, hem bir tespit hem de bir uyarı niteliğinde:

"Bu işin gidişatına bakıldığında, çünkü sürekli İstanbul'da belediye meclisini oluşturan arkadaşlarımıza operasyonlar yapılıyor, böyle bir işin seyrinin adım adım oraya gittiğinin bir erken tespitidir"

Ardından endişesini daha da netleştiren cümleyi ekledi:

"Üsküdar'a yaptığını diğer belediyelere de yapmasının önünde ne engel var?"

Bu noktada olgu ile yorumu birbirinden ayırmak gerekiyor. Doğrulanabilir olan şu: Üsküdar'da gözaltılar ve operasyonlar yaşandı; Yeni Parti bu konuda suç duyurusunda bulundu; Özel, operasyonların kapsamının genişleyebileceğini kamuoyu önünde dile getirdi. Buna karşılık "operasyonların İBB'ye ve diğer belediyelere sıçrayacağı" iddiası, henüz gerçekleşmiş bir durum değil, bir öngörü ve endişe ifadesi. Bir siyasi aktörün öngörüsünü kesinleşmiş bir olgu gibi sunmak, tam da muhalefetin sıkça şikâyet ettiği o habercilik hatasına düşmek olur.

Yine de bu endişeyi hafife almamak gerekiyor. Yerel yönetimler, seçimle iş başına gelen ve halka karşı sorumlu olan kurumlar. Bir belediye başkanının yatırım için randevu istemesi ile bir belediye meclisi üyesinin gözaltına alınması, aynı siyasal iklimin iki farklı yüzü olarak okunabilir. Bu iklimde muhalefetin en meşru talebi, hukukun herkese aynı şekilde işlemesi ve yargı süreçlerinin siyasi tartışmaların malzemesi hâline getirilmemesi. Özel'in açıklamalarının özünde de bu talep var: keyfîliğe karşı öngörülebilirlik, operasyona karşı hesap verebilirlik.

Beştepe'deki görüşmenin perde arkasına dair Özel'in verdiği bilgiler, en azından kendi cephesinde bir belirsizliği giderdi. Ancak belediyelere yönelik operasyonlar konusundaki belirsizlik sürüyor. Bir yanda yatırım ve iş birliği diliyle konuşan bir belediye başkanı, diğer yanda gözaltı haberleriyle gündeme gelen belediye meclisleri. Bu iki tablonun aynı ülkede aynı dönemde yan yana durması, siyasetin ne kadar gerilimli bir zeminde yürüdüğünü gösteriyor. Kamuoyunun haklı olarak sorduğu soru şu: Yerel yönetimler, hizmet üretmek için mi yoksa siyasi hesaplaşmanın hedefi olmak için mi var? Bu sorunun cevabı, önümüzdeki dönemde atılacak adımlarda saklı.