Siyasetin Yeni Dili ve Hukuk Devleti Sorumluluğu

Demokratik bir hukuk devletinde siyaset kurumunun ve meşru anayasal aktörlerin sınırları, ilkeleri ve sorumlulukları bellidir. Bir siyasi partinin, hele ki Meclis çatısı altında milletvekilleriyle temsil edilen köklü bir yapının kamuoyuna verdiği her mesaj, kurduğu her temas ve tercih ettiği dil, doğrudan doğruya hukuk nizamının ve kamusal meşruiyetin zeminini ilgilendirir. Son günlerde MHP Genel Merkezi ekseninde yaşanan gelişmeler ve partinin yetkili isimlerinden gelen beyanatlar, tam da bu temel ilkeler çerçevesinde soğukkanlılıkla ve derinlemesine irdelenmeyi zorunlu kılıyor.

Gündeme yansıyan ilk ve en somut gelişme, MHP Genel Merkezi’nde MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin makamında gerçekleşen buluşma oldu. Burhanettin Saral ile Sedat Şahin, Bahçeli’nin makam odasında bir araya geldi ve görüşmenin ardından tarafların birlikte çekilmiş fotoğrafları partinin resmî sosyal medya hesabı üzerinden kamuoyuyla paylaşıldı. Parti yönetimi tarafından yapılan resmî açıklamada ise bu görüşme “tarihi bir kucaklaşma ve buluşma” ifadeleriyle kayda geçirildi. Bir siyasi partinin genel merkezinde gerçekleşen ve bizzat kurumsal hesaplardan duyurulan böylesi bir temasın kamusal alanda geniş yankı bulması elbette kaçınılmazdı.

Bu fotoğrafın ve kurumsal açıklamanın hemen akabinde, kamuoyunun dikkatle izlediği bir diğer isim olan Sedat Peker’den sosyal medya aracılığıyla bir mesaj geldi. Peker, paylaştığı mesajda söz konusu görüşmeye ve varılan mutabakata işaret ederek barışa aracılık edenlere teşekkürlerini sundu. Peker, paylaşımında açıkça "Barışa aracılık edenler, barış kararı alanlar Yüce ALLAH’ın en sevdiği kullarıdır. Çok değerli bir karar, başta MHP genel başkanı sayın Devlet Bahçeli olmak üzere emeği geçen bütün herkesten Yüce ALLAH’ım razı olsun" ifadelerine yer vererek Devlet Bahçeli’yi özellikle andı.

Sürecin siyasi ve kurumsal boyutunu daha da pekiştiren adım ise MHP Genel Başkan Yardımcısı ve Kayseri Milletvekili İsmail Özdemir’in açıklamasıyla geldi. Peker’in bu teşekkür mesajının ve Türkiye’ye dönüş ihtimaline dair paylaşımların ardından Özdemir, sosyal medya hesabından dikkat çekici değerlendirmelerde bulundu. Özdemir, genel başkanının geçmişteki ifadelerine de atıfta bulunarak "Sayın Genel Başkanımızın her defasında “Ülküdaşımızdır” dediği, değerli bir dava ve gönül adamıdır. Allah izin verirse yakında kendisi ve ailesi de vatanımıza kavuşacaktır." sözlerini kaydetti. Paylaşımda kesin bir takvim ya da gün belirtilmese de MHP’li bir genel başkan yardımcısının bizzat “yakında” ifadesini kullanmış olması, Peker’in ülkeye dönüşüne ilişkin kamuoyunda yeni bir tartışma dalgası başlattı.

Olgusal tablo bundan ibarettir; tarafların kendi beyanları, resmî sosyal medya paylaşımları ve kurumsal makamlarda çekilen fotoğraflar ortadadır. Ancak bu tabloyu yalnızca sosyal medya etkileşimleri ya da siyasi kulis iddiaları üzerinden okumak, meselenin taşıdığı anayasal ve kurumsal ağırlığı ıskalamak anlamına gelir. Hukuk ve adalet ilkelerine bağlı bir bakış açısıyla sormak gerekir: Meclis’te grubu bulunan ve yasama faaliyetinde belirleyici rol üstlenen siyasi yapıların dili ile yürürlükteki hukuk normları arasındaki bağ nasıl kurulmalıdır?

Demokrasilerde kurumsal meşruiyetin temeli şeffaflık, hesap verebilirlik ve yargının bağımsızlığı ilkesine dayanır. Siyasetin meşru aktörlerinin, kamuoyunun yakından tanıdığı isimler arasındaki uyuşmazlıklarda ya da temaslarda bizzat arabulucu veya ev sahibi rolüne bürünmesi, siyaset sosyolojisi ve hukuk felsefesi açısından ciddi soruları beraberinde getirir. Devlet Bahçeli’nin makam odasında gerçekleşen buluşmanın parti tarafından kurumsal bir dille ilan edilmesi ve milletvekili düzeyinde yapılan açıklamalarla Peker’in vatanına kavuşacağının ifade edilmesi, siyaset kurumunun adalet ve ceza hukuku alanındaki teamüller karşısındaki konumunu yeniden düşündürmektedir.

Burada kritik olan husus, iddialarla teyit edilmiş gerçekleri birbirinden ayırırken, kurumsal sorumluluğun sınırlarını da titizlikle çizmektir. İsmail Özdemir’in Peker’in dönüşü için kesin bir tarih vermemiş olması, sürecin hukuki boyutunun ve takviminin belirsizliğini koruduğunu gösteriyor. Ancak kesin bir tarih olmasa dahi, yasama organı üyesi bir genel başkan yardımcısının bu dönüşe meşruiyet ve manevi bir zemin atfetmesi, kamuoyu vicdanında karşılık bulan temel bir soruyu canlı tutmaktadır: Toplumsal barışın ve hukuki nizamın tesis edileceği yegâne mecra mahkemeler ve kanunlar mıdır, yoksa siyasi partilerin genel merkezleri mi?

Siyaset kurumu, anayasal kurumların işleyişine ve yargı erkinin saygınlığına katkı sunduğu ölçüde demokratik meşruiyetini tahkim eder. Söz konusu aktörler kim olursa olsun, meselelerin ele alınış biçiminde hukukun evrensel prensiplerinin ve devlet ciddiyetinin esas alınması, tüm yurttaşların hukuk güvenliği açısından vazgeçilmezdir. MHP Genel Merkezi’ndeki buluşma ve ardından gelen karşılıklı açıklamalar, siyasetin kendine biçtiği rol ile anayasal nizamın gerekleri arasındaki mesafeyi tartışmaya açmaya devam edecektir.