Seçim Sandığı Piyasalarda Üç Ayrı Hikâye Yazdı

Piyasalar bazen tek bir başlıkla değil, aynı anda birbirine zıt yönlere koşan fiyatlarla konuşur. Dün gece ABD'de açıklanan ara seçim sonuçlarının ilk yansımaları tam olarak böyle bir tablo çizdi. Aynı haber akışı içinde altın yukarı, dolar aşağı, bitcoin ise sert biçimde aşağı gitti. Bu üçlü ayrışma, seçim sonucundan çok, seçim sonucunun piyasalarda değiştirdiği beklentilerle ilgili. Basına yansıyan bilgilere göre Demokratların Senato'daki bazı kritik yarışları kazanması ve Temsilciler Meclisi'nde güç kazanması, yatırımcıların Kongre'deki güç dengesine dair hesaplarını yeniden yapmasına yol açtı. Kuzey Carolina'da Demokrat Roy Cooper'ın Cumhuriyetçilerin elindeki Senato koltuğunu kazanması, gecenin dikkat çeken sonuçları arasında aktarılıyor.

Buradaki kilit nokta şu: Piyasa, seçim sonucunu bir "kim kazandı" sorusu olarak değil, bir "maliye politikası ne kadar genişleyebilir" sorusu olarak fiyatlıyor. Kongre'de güç dengesinin değişmesinin, Başkan Donald Trump yönetiminin maliye politikalarını uygulama alanını daraltabileceği değerlendiriliyor. Bütçe harcamaları ve mali genişleme beklentilerinin sınırlanabileceği düşüncesi öne çıkınca, bunun doğal yansıması dolar ve ABD tahvil getirilerinde aşağı yönlü bir hareket oldu. Hatırlatmakta fayda var: Bu bir kesinleşmiş sonuç değil, piyasanın baskın senaryosu. Seçim sonuçlarının tamamı ve Kongre'deki nihai dağılım netleştikçe bu beklenti de yeniden fiyatlanabilir.

Rakamlar bu hareketin büyüklüğünü gösteriyor. Seçim sonuçlarının gelmeye başlamasıyla dolar endeksi yaklaşık yüzde 0,4 gerileyerek 101,24 seviyesine kadar indi; Asya işlemlerinde de yüzde 0,2 düşüşle 101,7 civarına geriledi. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yaklaşık 4 baz puan düşerek yüzde 4,919'a geldi. Bu iki hareketin aynı anda yaşanması altın açısından önemli, çünkü altın dolar üzerinden fiyatlanıyor ve faiz getirisi taşımıyor. Dolar zayıflayınca altın, diğer para birimlerini kullanan yatırımcı için daha erişilebilir hale geliyor; tahvil faizleri gerileyince de faiz getirisi olmayan bir varlıkta durmanın "fırsat maliyeti" azalıyor. İki kanaldan gelen bu destek, altın fiyatlarına çift yönlü bir ivme kazandırdı.

Ons altının seyri de bu çerçeveye oturuyor. Haftanın ilk bölümünde dalgalı bir tablo vardı; spot altın salı günü yüzde 0,5 düşerek 3 bin 927 dolar civarına gerilemiş, gün içinde 3 bin 893 doları görmüştü. Aralık vadeli ABD altın kontratları günü yüzde 0,7 kayıpla 3 bin 940 dolar civarında tamamlamıştı. Yeni işlem gününde ise yön yukarı döndü. Bir aktarımda ons altının 4 bin doların üzerine çıktığı belirtilirken, diğerinde kayıpların bir bölümünün telafi edildiği, yüzde 0,9'a varan yükselişle 3 bin 960 doların üzerinin görüldüğü ve gün içinde 3 bin 919 dolardan 3 bin 964 dolara kadar bir aralığın oluştuğu ifade ediliyor. Saat 07.11 itibarıyla ons altın yaklaşık 3 bin 949 dolar seviyesinde işlem görüyordu. Burada iki aktarım arasındaki seviye farkını, saat ve anlık fiyatlama farkı olarak okumak daha sağlıklı; kısa vadede 4 bin dolar eşiği yakından izlenen bir direnç noktası gibi duruyor.

Yurt içi fiyatlara gelince, gram altın da benzer bir seyir izledi. Gün içinde 6 bin 301 TL ile 6 bin 376 TL aralığında hareket eden gram altın, saat 06.55'te 6 bin 332 TL seviyesindeydi. Serbest piyasada açıklanan satış fiyatlarında gram altın 6 bin 347,92 TL, çeyrek altın 10 bin 379,27 TL, yarım altın 20 bin 758,54 TL, tam altın 43 bin 719 TL ve Cumhuriyet altını 41 bin 390,11 TL olarak aktarılıyor. Bir diğer aktarımda ise gram altının 6 bin 500 lira civarında satışa sunulduğu belirtiliyor. Bu fark, farklı saatlerde ve farklı satış noktalarında oluşan fiyatlamalardan kaynaklanıyor olabilir; kuyumcu vitrini ile ekranda görülen rakamın her zaman aynı olmadığını, makas ve işçilik farklarının devreye girdiğini unutmamak gerekiyor. Yurttaş açısından asıl belirleyici olan, ons fiyatı kadar dolar/TL'nin o günkü seviyesi.

Altının yükseldiği gün bitcoinin gerilemesi ise aynı haber akışının en ilginç kısmı. Basına yansıyan bilgilere göre bitcoin 76 bin 100 dolara geriledi. Bunun arkasında, Demokratların Kongre'de güç kazanma ihtimalinin artmasıyla kripto para sektörünün desteklediği bazı düzenlemelerin yasalaşmasının zorlaşabileceği yönündeki endişelerin gündeme geldiği belirtiliyor. Yani altın ile bitcoin aynı seçim sonucundan ters yönde etkilendi: Biri belirsizlik ve faiz beklentisi kanalından alıcı bulurken, diğeri düzenleme takvimi kanalından satıcı buldu. Bu ayrışma, kripto varlıkların "dijital altın" anlatısının her gün aynı şekilde çalışmadığını göstermesi bakımından da dikkat çekici.

Tablonun tek renkten ibaret olmadığını da eklemek gerek. Piyasalarda ABD'deki siyasi gelişmelerin yanı sıra Orta Doğu'daki diplomatik temaslar, petrol fiyatları ve ABD Merkez Bankası'nın faiz kararlarına ilişkin beklentiler izleniyor. Petrol fiyatlarındaki gerilemenin enerji maliyetlerini düşürebileceği, bunun enflasyon baskısını hafifletebileceği ve dolayısıyla merkez bankalarının sıkı para politikasını sürdürme ihtiyacını azaltabileceği değerlendiriliyor. Bu kanal altın açısından iki yönlü çalışabilir: Enflasyonun yavaşlaması faiz indirimi beklentisini güçlendirirse altın destek bulur; ama aynı iyimserlik risk iştahını artırırsa güvenli liman talebi azalabilir. Oversea-Chinese Banking Corp. stratejisti Christopher Wong da Demokratların seçim performansının Trump yönetiminin mali politikalarını sınırlama ihtimalinin piyasalar tarafından değerlendirildiğini, bu beklentilerin altına bir miktar ivme kazandırdığını ifade ediyor. Bu bir yorum; olgu tarafında ise elimizde dolar endeksinin, tahvil faizinin ve altının aynı gün içinde attığı adımlar var.

Bundan sonrası için bakılacak yer bence oldukça net. Birincisi, ABD'den gelecek ekonomik veriler; fiyatların yönü açısından belirleyici olması bekleniyor. İkincisi, seçim sonuçlarının Kongre'deki nihai dağılıma dönüşmesi ve maliye politikası beklentilerinin bu dağılıma göre yeniden ayarlanması. Üçüncüsü, Fed'in faiz patikasına dair sinyaller; çünkü altının en büyük rakibi faiz getirisi olan enstrümanlar. Dördüncüsü de jeopolitik başlıklar ve petrol. Bu dört başlık aynı yöne bakmadığı sürece, ne ons altında ne dolar endeksinde ne de bitcoin fiyatında tek yönlü bir hikâyeden söz etmek mümkün görünmüyor. Seçim gecelerinin tipik özelliği budur: İlk saatlerde fiyatlar hızlı ve sert hareket eder, sonra piyasa kendi sorusunu sorar ve o sorunun cevabı gelene kadar dalgalanma devam eder. Yurttaş tarafında ise bu tür günlerde panikle pozisyon değiştirmek yerine, ekranda gördüğümüz rakamın hangi saatte ve hangi kanaldan geldiğini ayırt etmek çoğu zaman en sağlıklı adım oluyor.