2 Dev şirketten şok eden işten çıkarma kararı! 113 binden fazla kişi işini kaybedebilir!

Avrupa'da ekonomik koşulların ağırlaşmasıyla birlikte büyük şirketlerin yeniden yapılanma ve küçülme planları hız kazandı. Yüksek faiz oranları, iç talepteki daralma ve küresel ticarette artan korumacı politikalar, şirketleri kapsamlı tasarruf önlemleri almaya yöneltiyor. Özellikle Çinli üreticilerin fiyat avantajı ve ABD'nin uyguladığı gümrük tarifeleri karşısında rekabet gücünü korumaya çalışan Avrupalı sanayi kuruluşları, istihdam alanında önemli kesintilere hazırlanıyor.

Bu sürecin en dikkat çeken örneklerinden biri Alman otomotiv üreticisi Volkswagen oldu. Şirket, 2030 yılına kadar 100 bin çalışanıyla yollarını ayırmayı planlıyor. Otomotiv sektörünün önemli tedarikçilerinden Bosch da 13 bini aşkın çalışanını kapsayan işten çıkarma kararıyla gündeme geldi. İki şirketin planları, toplamda 113 bini aşkın kişiyi etkileyebilecek bir istihdam daralmasına işaret ediyor.

OTOMOTİV VE SANAYİ DEVLERİNDE İŞTEN ÇIKARMA DALGASI

Elektrikli araçlara geçiş sürecinin beklenenden yavaş ilerlemesi ve üretim maliyetlerinin yükselmesi, otomotiv sektöründeki diğer büyük şirketleri de önlem almaya yöneltti.

Otomotiv tedarikçilerinden ZF Friedrichshafen 14 bin, Thyssenkrupp ise 11 bin çalışanı kapsayan iş gücü azaltma planlarını açıkladı. Fransız otomobil üreticisi Renault da mühendislik kadrosunda 2 bin 400 kişilik küçülmeye gitmeye hazırlanıyor.

İşten çıkarma planları otomotiv sektörüyle sınırlı kalmadı. Almanya'nın demir yolu işletmecisi Deutsche Bahn, 30 bin kişilik istihdam azaltımı gerçekleştiriyor. Hollanda merkezli hava yolu şirketi KLM ise yükselen operasyonel maliyetleri düşürmek amacıyla ilk aşamada bin çalışanın işine son vereceğini duyurdu.

BANKACILIK VE TELEKOMÜNİKASYONDA YAPAY ZEKA ETKİSİ

Şirketlerin küçülme kararlarında yapay zeka ve dijital otomasyon sistemlerine geçiş de önemli gerekçeler arasında bulunuyor. Özellikle bankacılık ve telekomünikasyon sektörlerinde teknolojik dönüşümle birlikte çalışan ihtiyaçları yeniden şekilleniyor.

Bankacılık sektöründe Standard Chartered 7 bin çalışanıyla yollarını ayırmaya hazırlanıyor. Barclays ise operasyon süreçlerinde gerçekleştireceği yeniden yapılanma kapsamında 5 bin kişilik istihdam azaltımına gidecek.

Telekomünikasyon sektöründe de benzer kararlar alınıyor. Vodafone, küresel operasyonları ve Almanya'daki faaliyetleri kapsamında toplam 3 bin 500 çalışanını işten çıkarmayı hedefliyor. O2 Telefonica ise bin 100 kişilik iş gücü azaltımıyla maliyetlerini düşürmeyi planlıyor.

Uzmanlar, şirketlerin aldığı bu kararların yalnızca geçici tasarruf uygulamalarından ibaret olmadığını, Avrupa iş gücü piyasasında kalıcı bir yapısal dönüşümün yaşandığını gösterdiğini belirtiyor.

YAPAY ZEKA ÇALIŞANLARIN GÖREVLERİNİ DEĞİŞTİRİYOR

Yapay zekanın istihdam üzerindeki etkileri, farklı ülkelerde gerçekleştirilen araştırmalarda da ele alınıyor.

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) tarafından 27 Mart 2023'te yayımlanan "The Impact of AI on the Workplace: Evidence from OECD Case Studies of AI Implementation" başlıklı araştırmada, 8 OECD ülkesindeki 96 iş yeri vakası incelendi.

Araştırma, yapay zekanın özellikle finans ve üretim sektörlerinde çalışanların görevlerini nasıl değiştirdiğini ortaya koydu. Çalışmanın dikkat çeken sonuçlarından biri, yapay zekanın iş yerlerinde doğrudan çalışanların yerini almasından ziyade mevcut görevlerin yeniden düzenlenmesine daha fazla yol açması oldu.

Araştırmada Avusturya'daki bir banka örneğine de yer verildi. Söz konusu bankada finansal belgelerin taranması, verilerin çıkarılması ve bilanço analizlerinin hazırlanması süreçleri otomatikleştirildi. Daha önce bu görevleri yerine getiren çalışanların veri girişi ve temel bilanço analizi işlemlerine duyulan ihtiyaç ortadan kalktı.

ABD'deki bir bankada ise ATM üzerinden görüntülü kimlik doğrulama sistemine geçildi. Böylece müşteri temsilcilerinin yüz yüze gerçekleştirdiği bazı hesap açılışı ve kimlik doğrulama işlemleri otomatik hale getirildi. Araştırmada bankanın bu teknolojiyi işe alım hızını yavaşlatmak ve mevcut çalışan sayısıyla büyümek amacıyla kullandığı aktarıldı.

Havacılık üretiminde de benzer bir dönüşüm yaşandığı görüldü. Bir uçak motoru üreticisinde türbin kanatlarının kalite kontrolü için robotik sistemler, görüntü işleme ve makine öğrenmesi teknolojilerinden yararlanılmaya başlandı. Daha önce teknisyenlerin manuel olarak gerçekleştirdiği görsel inceleme ve hata sınıflandırma işlemlerinin önemli bir bölümü otomatikleştirildi.

ILO ARAŞTIRMASI İSTİHDAMDAKİ DEĞİŞİME DİKKAT ÇEKTİ

Uluslararası Çalışma Örgütünün (ILO) 2026 yılında yayımladığı "The Impact of GenAI on Jobs, Productivity and Work Organization" başlıklı araştırma da yapay zekanın istihdam üzerindeki olası etkilerini ortaya koydu.

ABD, İngiltere, Almanya ve Avustralya'da yaklaşık 6 bin şirket yöneticisini kapsayan araştırmaya göre yöneticiler, yapay zekanın önümüzdeki üç yıl içerisinde verimliliği yüzde 1,4 artırmasını bekliyor. Aynı yöneticiler, bu süreçte istihdamın yüzde 0,7 azalacağını öngörüyor.

ILO'nun değerlendirmesinde, yapay zekanın özellikle kariyerlerinin başlangıcındaki çalışanlar açısından risk oluşturabileceğine ilişkin bulgulara da yer verildi. Yapay zekaya maruziyetin yüksek olduğu şirketlerde başlangıç seviyesindeki pozisyonların sayısında azalma yaşandığını gösteren araştırmalar dikkat çekti.

İŞTEN ÇIKARMALARIN ARKASINDA 8 TEMEL UNSUR

Avrupa'daki şirketlerin aldığı kararlar ve uluslararası araştırmalar birlikte değerlendirildiğinde, iş gücü azaltımına yol açan gelişmelerin birden fazla başlık altında toplandığı görülüyor. Yüksek faiz oranları, daralan iç talep, Çinli üreticilerin rekabeti, ABD'nin gümrük tarifeleri, artan üretim giderleri, elektrikli araç dönüşümündeki yavaşlama, dijital otomasyon ve yapay zeka uygulamaları bu sürecin öne çıkan unsurları arasında bulunuyor.

Şirketlerin yeniden yapılanma kararları, Avrupa'da otomotivden bankacılığa kadar farklı sektörlerde çalışanların geleceğini etkilerken uzmanlar yaşanan değişimin geçici bir küçülme sürecinden daha kapsamlı olabileceğine dikkat çekiyor.