Kredi borçlarında alarm: Takipteki alacaklar 1 trilyon TL sınırına dayandı!

Türkiye'de kredi kullanımındaki artış ivme kaybederken, bankaların tahsil edemediği alacaklar büyümeye devam ediyor. Merkez Bankası, 11 Kasım'da aldığı kararla ihtiyaç, taşıt ve işletme kredilerine uygulanan büyüme sınırlarını artırdı. Düzenleme sayesinde bankaların yaklaşık 60-65 milyar lira tutarında ilave kredi kullandırma imkanına kavuşabileceği hesaplanıyor.

Yeni kararla sekiz haftalık dönemler için ihtiyaç ve taşıt kredilerindeki büyüme sınırı yüzde 3'ten yüzde 3,5'e yükseltildi. Küçük ve orta büyüklükteki işletmelere verilen kredilerde bu oran yüzde 5'ten yüzde 5,5'e, büyük işletme kredilerinde ise yüzde 2'den yüzde 2,5'e çıkarıldı. Söz konusu artışın bankaların mevcut kredi hacimleri üzerinden yaklaşık 60-65 milyar liralık ek kaynak oluşturabileceği değerlendiriliyor. Ancak kredi başvurularında müşterilerin gelirleri, mevcut borçları ve ödeme kapasiteleri belirleyici olmaya devam edecek.

KREDİ BÜYÜMESİNDE DİKKAT ÇEKEN GERİLEME

Bankacılık sektörünün verileri, kredi artış hızındaki yavaşlamayı ortaya koydu. Son 13 haftalık kredi büyümesinin yıllıklandırılmış oranı Aralık 2025 sonunda yüzde 33,1 düzeyindeydi. Bu oran eylül sonunda yüzde 22,2'ye, kasım ayının ilk haftasında ise yüzde 18,4'e kadar geriledi.

Böylece yaklaşık 10 aylık dönemde kredi büyüme hızı 14,7 puan düşmüş oldu. Merkez Bankasının büyüme sınırlarını yükseltme kararı, bu yavaşlamanın yaşandığı dönemde geldi.

TAKİPTEKİ BORÇLAR 996 MİLYAR LİRAYI AŞTI

Kredi büyümesindeki yavaşlamaya karşılık, geri ödenemediği için takibe alınan borçların tutarında artış yaşandı. Aralık 2025 sonunda toplam krediler içindeki takipteki alacakların oranı yüzde 2,50 seviyesindeyken, ekim ayında yüzde 3,28'e çıktı. 6 Kasım itibarıyla ise bu oran yüzde 3,32 olarak kaydedildi.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu verilerine göre aynı tarih itibarıyla takipteki kredi borçlarının toplamı 996 milyar lirayı aştı. Bu rakam, bankaların kullandırdığı her 100 liralık kredinin yaklaşık 3 lira 32 kuruşluk bölümünün ödenemediği için takibe alındığını gösteriyor.

KREDİ SINIRLARININ YÜKSELMESİ YETERLİ OLACAK MI?

Merkez Bankasının kararı bankaların kredi kullandırma kapasitesini artırsa da yeni imkanın ne ölçüde kullanılacağı henüz netleşmiş değil. Uzmanlara göre kredi büyüme sınırlarının yükseltilmesi, faizlerin düşeceği ya da bankaların başvuruları daha kolay onaylayacağı anlamına gelmiyor.

Bankalar kredi değerlendirmelerinde başvuru sahiplerinin gelirlerini, mevcut borçlarını, teminatlarını ve geri ödeme güçlerini dikkate almayı sürdürecek. Bu nedenle düzenlemenin kredi kullanımına etkisi, bankaların risk değerlendirmelerine ve müşterilerin mali durumuna bağlı olacak.

UZMANLARDAN GELİR VE ÖDEME GÜCÜ UYARISI

Kurumsal İktisat Uzmanı Gülsev Duran, kredi sınırlarının artırılmasının finansmana erişimi bir ölçüde kolaylaştırabileceğini ancak asıl sorunun geri ödeme kapasitesi olduğunu belirterek, "Merkez Bankasının kredi sınırlarını yükseltmesi, piyasada paraya ulaşmayı bir miktar kolaylaştırabilir. Ancak asıl sorun yalnızca kredi bulmak değil, alınan kredinin nasıl geri ödeneceği" dedi.

Kamuoyu Araştırmacısı Volkan Tebrizcik de yüksek faizlerin, artan işletme maliyetlerinin ve vatandaşların temel ihtiyaç harcamalarının kredi piyasasını etkilediğine dikkat çekti. Tebrizcik, "faizler yüksek, işletmelerin maliyetleri artıyor, vatandaşın gelirinin önemli bir bölümü temel ihtiyaçlara gidiyor" ifadelerini kullandı.

Bankaların geri ödeme riskini dikkate alarak daha seçici davrandığını belirten Tebrizcik, "Bankalar da geri alamama endişesiyle kredi verirken daha seçici davranıyor. Bu nedenle kredi musluğunu biraz açmak tek başına yeterli değil. Asıl mesele, insanların ve işletmelerin borçlarını ödeyebilecek gelire sahip olması" uyarısında bulundu.