NASA’nın TESS Teleskobu İlk Kez Görülen Bir Yıldız Tutulmasını Yakaladı!

Gökbilimciler, dört yıldızdan meydana gelen ve daha önce benzeri gözlemlenmemiş bir tutulma düzenine sahip TIC 433545934 isimli sistemi tespit etti. Keşif, NASA’nın Geçiş Halindeki Ötegezegen Araştırma Uydusu TESS tarafından gerçekleştirildi. TESS, Güneş Sistemi dışındaki gökcisimlerini araştırırken yıldızların parlaklığındaki düzenli değişimlerden yararlanıyor.

Bir gezegen, TESS’in görüş hattında yörüngesinde bulunduğu yıldızın önünden geçtiğinde yıldızın parlaklığı kısa süreliğine azalıyor. “Geçiş yöntemi” olarak adlandırılan bu teknik, yalnızca gezegenlerin değil, ikili yıldız sistemlerinin tespit edilmesinde de kullanılıyor.

DÖRTLÜ YILDIZ SİSTEMİNDE SIRADIŞI TUTULMA

Macaristan’daki Baja Astronomi Gözlemevi’nden Tamás Borkovits liderliğindeki araştırmacılar, TESS ile yaptıkları incelemeler sırasında TIC 433545934 sistemindeki sıra dışı yapıyı fark etti.

Dörtlü yıldız sistemi, “2+2” olarak tanımlanan bir düzene sahip. Buna göre sistem, kendi içerisinde birbirine yakın yörüngelerde hareket eden iki ayrı yıldız çiftinden oluşuyor. Bu iki çift ise ortak kütle merkezlerinin çevresinde çok daha geniş bir yörüngede dolanıyor.

Her bir çiftteki yıldızlar birbirlerinin çevresinde hareket ederken Dünya’dan bakıldığında düzenli şekilde birbirlerinin önünden geçiyor. Bu geçişler de tutulma olarak gözlemleniyor.

Ancak sistemi asıl sıra dışı hale getiren durum, B çiftindeki yıldızların A çiftini meydana getiren iki yıldızın da önünden geçerek tutulmaya neden olması. Dört yıldızın uzun bir hizalanma sırasında yaydığı ışıkta üç ayrı düşüş tespit edilmesi, bilim insanlarının bu sonuca ulaşmasını sağladı.

İLK KEZ İKİ ÇİFT ARASINDA TUTULMA GÖZLEMLENDİ

Araştırmacılar, A çiftinin B çiftindeki yıldızlarda tutulma oluşturmadığını da belirledi. Bilim insanlarına göre bunun nedeni, iki yıldız çifti arasındaki yörüngenin dairesel değil eliptik olması.

Bulguları ön baskı sunucusu arXiv’de yayımlanan ve hakemli Astronomy & Astrophysics dergisinde yayımlanmak üzere kabul edilen çalışmaya göre TIC 433545934, iki yıldız çifti arasında tutulmanın gözlemlendiği ilk sistem olma özelliğini taşıyor.

Gökbilimciler ayrıca sistemdeki yıldızların yörünge hızlarını ve kütlelerini hesaplamayı başardı. A çiftindeki yıldızların kütlelerinin Güneş’in sırasıyla 2,2 ve 2,4 katı olduğu belirlendi. Bu iki yıldız birbirlerinin çevresindeki yörüngelerini iki günde tamamlıyor.

B çiftindeki yıldızlardan birinin A çiftindeki yıldızlara yakın bir kütleye sahip olduğu, diğerinin ise Güneş’in 1,3 katı kütle taşıdığı tespit edildi. Daha hızlı hareket eden bu ikili, yörüngesini 1,4 günde tamamlıyor. İki çift arasındaki yörünge ise 224,5 gün sürüyor.

SİSTEMİN GELECEĞİ DE DİKKAT ÇEKİYOR

Araştırma ekibi, TIC 433545934 sisteminin yaklaşık 580 milyon yaşında olduğunu belirtiyor. Bununla birlikte yıldızların sahip olduğu kütleler nedeniyle ömürlerinin bir sonraki aşamasına geçmeye hazırlandıkları ifade ediliyor.

Bilim insanları yaklaşık 152 milyon yıl içerisinde sistemdeki üç büyük yıldızın Roche loblarını doldurup taşmaya başlayacağını öngörüyor. Roche lobu, ikili yıldız sistemlerinde bir yıldızın kütleçekimiyle kendisine bağladığı maddenin sınırını ifade ediyor. Bir yıldız bu sınırın dışına taştığında diğer yıldıza madde aktarabiliyor.

Araştırmacılar, yıldızlar bu sürece girdiğinde TIC 433545934 sisteminin büyük ölçüde değişeceğini belirtiyor.

Bilim insanları açıkladı! Kıyamet asteroidini yok etmenin yolu bulundu!

Çin’in Uzun Yürüyüş roketi 85 saniyede havada patladı!

NASA teleskobu gizemli kırmızı noktaların sırrını çözüyor! Çarpıcı keşif!