NASA teleskobu gizemli kırmızı noktaların sırrını çözüyor! Çarpıcı keşif!

NASA'nın James Webb Uzay Teleskobu'nu (JWST) kullanan bilim insanları, uzun süredir gökbilimcilerin dikkatini çeken gizemli “küçük kırmızı noktaların” yapısına ilişkin yeni bilgiler ortaya çıkardı. JWST'nin 2022'de faaliyete geçmesinin ardından keşfedilen bu yapılar, evrenin ilk 1 milyar yıllık dönemine ait olmaları ve çok uzaklarda bulunmaları nedeniyle kırmızı renkte görülüyor.

Bilim insanları, son derece küçük ve yoğun yapıdaki bu cisimlerin gelişimlerinin ilk evresindeki süper kütleli kara delikler ya da olağanüstü yoğun galaksiler olabileceğini düşünüyor. Ancak evrenin henüz başlangıç dönemindeyken bu yapıların nasıl oluşabildiği sorusu hâlâ yanıtlanabilmiş değil.

GİZEMLİ NOKTALARIN ÇEVRESİNDEKİ GALAKSİLER İNCELENDİ

Gökbilimciler, “küçük kırmızı noktaların” sırrını çözebilmek için bu cisimleri barındıran galaksileri araştırıyor. Wuhan Üniversitesi'nden Xuheng Ding ve ekibi de bu amaçla uzak evrenin COSMOS-Web olarak bilinen bölgesine odaklandı. Bu bölgede bugüne kadar 400'den fazla küçük kırmızı nokta tespit edildi.

Ancak noktaların yüksek parlaklığı, çevrelerindeki bölgenin ayrıntılı biçimde görüntülenmesini zorlaştırıyor. Araştırma ekibi bu sorunu aşmak için JWST'nin optik sistemine ilişkin hassas bir modelden faydalanarak görüntülerdeki parlak merkezi ışığı ayırmaya çalıştı.

Bulguları hakemli dergi Nature Astronomy'de 24 Ağustos'ta yayımlanan çalışmanın yazarlarından Andrew Battisti, Conversation için kaleme aldığı yazıda yöntemi şöyle açıkladı:

“Bir tablonun renk ayrıntılarını görmeye çalışırken, merkezindeki bir el fenerinin doğrudan gözlerinize parlak kırmızı ışık tuttuğunu düşünün.”

Battisti, kullanılan tekniğin bu parlak ışığı keserek görüntünün geri kalanını daha net hale getirmeye benzediğini belirtti.

Bilim insanları, elde edilen görüntülerden 217 tanesini bir araya getirerek galaksilerin daha önce gözlemlenemeyen ışığını ortaya çıkarmayı başardı.

GALAKSİLER SANILANDAN ÇOK DAHA KOMPAKT

Araştırma sonucunda küçük kırmızı noktaları barındıran galaksilerdeki yıldızların kütlesinin genellikle Güneş'in yaklaşık 1 milyar katına ulaştığı belirlendi. Bu miktar, Samanyolu'nun kütlesinin yüzde 1'inden daha azına karşılık geliyor.

Buna karşın Samanyolu'nun çapı yaklaşık 100 bin ışık yılıyken, söz konusu galaksilerde bulunan yıldız kütlesinin yalnızca 685 ışık yılı çapındaki bir alana sıkıştığı görüldü.

Araştırmacılar, bu cisimlerin aynı dönemde bulunan benzer kütledeki yıldız oluşturan galaksilere kıyasla 2,5 kat daha kompakt olduğu sonucuna ulaştı.

Küçük kırmızı noktaların çevresindeki galaksilerin boyutunun ise evrenin aynı dönemindeki tipik bir galaksinin boyutunun yüzde 40'ı kadar olduğu belirlendi. Andrew Battisti'ye göre bu sonuç, küçük kırmızı noktaların yalnızca belirli galaksilerde bulunan özel koşullar altında oluşabileceğine işaret ediyor.

“GİZEMLİ CİSİMLERİN NE OLDUĞUNA DAİR DAHA NET BİR RESİM”

IFLScience'a konuşan Xuheng Ding, araştırmanın en önemli sonuçlarından birinin küçük kırmızı noktaların tek başına bulunan ışık noktaları olmadığının ortaya çıkması olduğunu belirtti.

Ding, “Çalışmanın en önemli sonucu, küçük kırmızı noktaların izole ışık noktaları olmadığının ortaya çıkması. En azından istatistiksel olarak, bunlar kompakt ana galaksilerin içine gömülü” diyerek şu değerlendirmeyi yaptı:

“Bu bize, bu gizemli cisimlerin aslında ne olduğuna dair çok daha net bir resim sunarak erken evrende galaksilerin ve merkezlerindeki kara deliklerin nasıl birlikte büyüdüğünü anlama yolunda yeni ve önemli bir ipucu sağlıyor.”

Bu ay Nature'da yayımlanan başka bir araştırmada ise küçük kırmızı noktaların “kara delik yıldızı” adı verilen yeni bir cisim türü olabileceği öne sürülmüştü. Kara delik yıldızı, devasa bir kara delik ile onun çevresinde yıldız gibi ısınan bir gaz kütlesini ifade ediyor.

Yeni araştırma söz konusu hipotezi ne doğruluyor ne de çürütüyor. Araştırmacılar, küçük kırmızı noktaların çevresindeki bölgelerin daha kapsamlı biçimde incelenmesiyle bu gizemli yapıların ve evrenin ilk dönemlerinin anlaşılmasına ilişkin soru işaretlerinin azalmasını umuyor.

Independent Türkçe, IFLScience, Conversation, Nature Astronomy ve Nature kaynaklarından derlenen çalışmanın derlemesini Büşra Ağaç yaptı.

NASA’nın uzaya gönderdiği 3 bin 300 arı şaşırttı: Yerçekimsiz ortamda başardılar!

Güneş altında bile serin tutuyor! Yeni kumaş teni 8 dereceye kadar soğutuyor!

SpaceX’ten 100 milyar dolarlık dev proje! Louisiana’ya uzay üssü kuruluyor!