Bankadan çalışanlara skandal talimat: "İshal bile olmayın"

Bir bankada 13 yıl takım lideri olarak görev yapan çalışan, maruz kaldığını öne sürdüğü mobbing nedeniyle işten çıkarılmasının ardından hukuk mücadelesi başlattı. İş Mahkemesi, çalışanlara gönderilen ve tuvalete sık gidilmemesi, hatta ishal olunmaması yönünde ifadeler içeren e-postaları da değerlendirdi. Mahkemenin manevi tazminat kararını önce Bölge Adliye Mahkemesi, ardından Yargıtay 9. Hukuk Dairesi onadı.

MÜDÜRÜNÜN BASKI VE AŞAĞILAYICI TAVIRLARINI İDDİA ETTİ

Bankada 13 yıldır takım lideri olarak çalışan davacı, birimine atanan ikinci müdürün sert, tehditkâr, rencide edici ve aşağılayıcı bir yönetim anlayışı sergilediğini ileri sürdü. Yaşadığı sorunları üst yönetime bildirmesinin ardından müdürün kendisine karşı kişisel bir tutum geliştirdiğini ve baskı uygulamaya başladığını iddia etti.

Davacı, mola sürelerine müdahale edildiğini, diğer çalışanlara idari izin verilirken kendisinin bu imkândan yararlandırılmadığını belirtti. Takım liderlerinin katıldığı bir toplantıda müdürün kendisine "şerefsiz" ve "karaktersiz" şeklinde hitap ettiğini de öne sürdü.

Çalışanın iddiaları arasında oturduğu yerin değiştirilerek müdürün tam karşısına alınması ve sürekli gözetim altında tutulması da yer aldı. Davacı, bu uygulamalarla yalnızlaştırıldığını ve üzerindeki baskının artırıldığını savundu.

Şikâyetlerine çözüm beklediği dönemde işten çıkarıldığını belirten bankacı, sistematik mobbing ve ayrımcılık nedeniyle ciddi sağlık sorunları yaşadığını ifade etti. Depresyon ve hipertansiyon teşhisiyle tedavi gördüğünü ileri süren davacı; maddi ve manevi tazminatın yanı sıra ayrımcılık tazminatı talep etti.

BANKA İDDİALARI KABUL ETMEDİ

Davalı bankanın avukatı ise iş sözleşmesinin iş yerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan nedenlerle, çalışanın tüm yasal hakları ödenerek feshedildiğini savundu.

Disiplin Kurulu incelemesinde çalışana yönelik özel bir yıldırma veya psikolojik taciz uygulandığı sonucuna ulaşılmadığını belirten banka, davanın reddedilmesini istedi.

"SIK TUVALETE GİTMEYİN, SAKIN İSHAL OLMAYIN"

İş Mahkemesi, dosyadaki delilleri değerlendirirken şube müdürünün çalışanlara gönderdiği elektronik postaları da dikkate aldı. Mahkeme, söz konusu yazışmalarda molaların uzatılmaması, sık sık tuvalete gidilmemesi ve hatta ishal olunmaması yönünde rencide edici talimatlar verildiğini tespit etti.

Davacının mola sürelerinin takip edildiği, oturduğu yerin değiştirilerek gözlem altında tutulduğu ve çalışma arkadaşları tarafından dışlandığı yönündeki iddiaları da tanık ifadeleri ve e-postalarla birlikte değerlendirildi.

MAHKEMEDEN MOBBİNG TESPİTİ VE MANEVİ TAZMİNAT KARARI

Mahkeme kararında, davacının performansının düşük olduğuna ilişkin bankanın herhangi bir delil sunamadığına dikkat çekildi. Tanıkların da çalışanın performansını iyi olarak nitelendirdiği belirtildi.

İş sözleşmesinin feshine gerekçe gösterilen iletişim sorununun ise müdürün psikolojik taciz uygulaması sonrasında diğer takım liderlerinin davacıyla iletişimi kesmesinden kaynaklandığı ifade edildi.

Kararda, mola düzenine ilişkin uygulamalar ve yazışmalar şöyle değerlendirildi:

"Davacının performansının düşük olduğuna dair davalı tarafından delil sunulmadığı gibi dinlenen tanıklarca da davacının performansının iyi olduğu ifade edilmiştir. Davacının iş sözleşmesinin feshine gerekçe yapılan iletişim sorununun ise müdür tarafından psikolojik taciz uygulanmasının sonucunda diğer takım liderlerinin davacı ile iletişimini kesmiş olmasından kaynaklandığı tanık beyanlarından anlaşılmıştır. Mola hususunda tuvalete bile iki kez üst üste gidildiğinde sorun olduğu, ishal olunmayacağına dair dahi e-posta atıldığı, davacıya mola hususunda uyarı mesajı atıldığı, aynı gün bu mesajdan birkaç saat sonra molaya çıkanları rencide edici sözler ile itham edici e-postaların atıldığı sabittir. Davacının yeri değiştirilerek göz hapsine alındığı, sadece davacının yeri değiştirilerek bu şekilde göz hapsine alınıp mola saatlerinin kontrol edildiğinin tanık beyanları ve e-postalardan anlaşılmıştır.

Davacıya karşı rencide edici ve aşağılayıcı tavırda bulunulduğu, mola saatlerinin takip edildiği, davalı tanıklarınca da davacının yıllık izindeyken çalıştığının ve toplantıda söylenenlerin doğrulandığı, küçülme gerekçesi fesih nedeni olarak gösterilse de davacıdan başka aynı gerekçeyle işten çıkartılan olmadığı da sabittir. Tüm bu süreçten davacının sağlığının olumsuz olarak etkilendiğine dair doktor raporlarının sunulmuş olması birlikte değerlendirildiğinde davacının uzun süren rencide edilmesi, dışlanması, yalnızlaştırılması ve şikâyetlerine uzun süre geri dönüş yapılmayıp üzerine bir de iş sözleşmesi feshedilerek cezalandırılması şeklinde neticeye varan psikolojik taciz eylemleri ispat edilmiştir. Davacının manevi tazminata hak kazandığının kabul edildiği, maddi tazminat ve ayrımcılık tazminatı şartlarının ise oluşmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir"

Mahkeme, çalışanın mobbinge maruz kaldığının ispatlandığı sonucuna ulaşarak manevi tazminat talebini kabul etti. Maddi tazminat ve ayrımcılık tazminatı taleplerinin koşullarının ise oluşmadığına hükmetti.

YARGITAY KARARI OY BİRLİĞİYLE ONADI

İş Mahkemesi'nin kararına itiraz eden banka, dosyayı istinafa taşıdı. Bölge Adliye Mahkemesi, ilk derece mahkemesinin olaylara ve hukuka ilişkin değerlendirmesinde hata bulunmadığı gerekçesiyle başvuruyu esastan reddetti.

Bunun üzerine banka kararı temyiz etti. Dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, İş Mahkemesi'nin kararını oy birliğiyle onadı. Böylece davacının mobbing nedeniyle manevi tazminata hak kazandığına ilişkin hüküm kesinleşme aşamasına geldi.