Taliban'dan Kapsamlı Kitap Yasağı: "Sapiens"ten "İlahi Komedya"ya Kadar Yüzlerce Eser Toplatılıyor

Taliban lideri Molla Hibetullah Akhundzada'nın özel emriyle, Afganistan'daki kitapçılardan okul ve üniversite kütüphanelerine kadar tüm kurumlara belirli kitapların toplatılması talimatı verildi. Independent Persian'ın haberine göre, aralarında Yuval Noah Harari'nin çok satan "Sapiens"i, Dante'nin "İlahi Komedya"sı, Kahlil Gibran'ın "Ermiş"i ve Mormon inancına ait "The Book of Mormon"un da bulunduğu 600'den fazla kitap yasaklı listeye alındı. Kadın hakları, seküler yönetim, Birleşmiş Milletler bildirileri ve Taliban'ı eleştiren içerikleri konu alan yüzlerce eser raflardan indiriliyor.

TALIBAN SANSÜR KOMITESI KURDU: KARARLAR DINI KANAATLERE GÖRE VERILIYOR

Taliban, kitap yasaklarını denetlemek amacıyla 13 Temmuz'da Din İşleri, Hac ve Rehberlik, Bilgi ve Kültür, Eğitim ve Yükseköğretim Bakanlıklarının ortak toplantısıyla yeni bir sansür komitesi oluşturdu. Bu komite, kitap içeriklerini tarayarak "şüpheli" buldukları eserleri din adamlarına iletiyor. Nihai karar ise akademik olmaktan ziyade, tamamen dini kanaatlere göre veriliyor.

Taliban'ın Din İşleri Bakanı Nur Muhammed Saqib, toplatılan kitapların "toplumu yozlaştırmak ve gençleri yanlış yollara sürüklemek" amacıyla yazıldığını ileri sürerek, yeni dönemde sadece "İslami ve saf" eserlerin halka sunulacağını açıkladı.

İSLAM ALIMLERININ ESERLERI DE YASAKLI LISTESINDE

Kabil ve Herat'taki yayınevlerinden alınan bilgilere göre, Taliban'ın sansür listesi yalnızca Batılı düşünürlerle sınırlı kalmadı. İranlı ve Afgan İslam alimleri de bu yasaklamalardan nasibini aldı. Cemaleddin Afgani, Seyyid Kutub, Yusuf el-Karadavi, Ali Şeriati, Murtaza Mutahhari gibi önemli isimlerin eserleri de yasaklandı.

Bu eserler; "Şii propaganda", "batıl inanç", "sekülerlik", "kadın özgürlüğü" veya "Taliban'a karşı görüş" barındırmak gibi suçlamalarla raflardan kaldırıldı. Ayrıca müzik, dans, sanat gibi konuları içeren kitaplara da doğrudan yasak geldiği bildirildi.

ENTELEKTÜEL MIRAS HEDEF ALINIYOR

Afganistan'daki yayınevleri, Taliban sansürünün tamamen keyfi bir biçimde işlediğini ifade ederken, herhangi bir standart veya prosedür olmadan, sıradan bir Taliban yetkilisinin bir kitapevini veya okul kütüphanesini denetleyerek hoşuna gitmeyen kitapları "İslam dışı" ilan edebildiğini belirtiyor. Kabil'de bir yayıncı, Taliban görevlilerinin İran'dan gelen kitapların kapaklarındaki canlı varlık resimlerini karaladığını, hatta bazen kitapların girişine kadar müdahale ettiğini aktardı.

Şimdiye dek toplamda 620 kitabın fişlendiği bu sansür listesinde, kadınların eğitimi, seküler düşünce, cumhuriyet dönemi, Birleşmiş Milletler'in insan hakları belgeleri, müzik ve hatta İran'ın övgüsü bile yasak gerekçesi olarak sunuluyor.