Özel sektör tasarrufu mı, yapısal iyileşme mi? IMF gerçeği ortaya koydu

IMF, 2025-2030 döneminde Türkiye’nin GSYH’sinin ortalama %15’i kadar dış borç geri ödemesi yapacağını belirtti. Bu durumun yüksek finansman ihtiyacını beraberinde getirdiği ve kırılganlığı artırdığına işaret edildi.

EKONOMİ POLİTİKALARINDA SIKI ÖNERİLER

Raporda, Türkiye ekonomisi için önerilen başlıca politikalar şöyle sıralandı:

• Para politikasında sıkı duruş ve enflasyonla kararlı mücadele,

• Mali disiplin ve kamu harcamalarının etkin kontrolü,

• Ticaret önündeki engellerin kaldırılması ve ihracata dayalı büyüme modelinin desteklenmesi,

• Yatırım ortamını iyileştirecek hukuki güvence ve rekabet reformları,

• Rezerv birikimini güçlendiren, şoklara dayanıklılığı artıran stratejilerin uygulanması.

CARİ AÇIKTA ÖNEMLİ İYİLEŞME ÖZEL SEKTÖR TASARRUFLARINDAN

IMF, 2024 yılında Türkiye’nin cari açığının enerji fiyatlarındaki düşüş, azalan altın ithalatı ve artan turizm gelirleri sayesinde GSYH’nin %0,8’ine gerilediğini bildirdi. Bu düşüş, 2023’teki %3,5 seviyesinden önemli bir iyileşme olarak kayda geçti. Ancak raporda, bu iyileşmenin yapısal değil, özel sektör tasarruflarının artışından kaynaklandığı vurgulandı.

REZERVLERDE KIRILGANLIK VE ANİ KAYIPLAR RİSKİ

Türkiye’nin brüt uluslararası rezervlerinin 2024 sonunda 155 milyar dolara yükselmesine rağmen, IMF bu seviyeyi uluslararası standartlara göre yetersiz buldu ve rezerv yeterliliğini %72 olarak belirledi. Türkiye’nin bu seviyenin altında kaldığına dikkat çekildi. Ayrıca, 2025 başında yaşanan siyasi kriz döneminde rezervlerde yaşanan ani düşüşler, rezervlerin fırsatçı artırılması gerektiği uyarısını güçlendirdi.

DÖVİZ KURU VE SERMAYE GİRİŞLERİNDE DENGESİZLİKLER

2024’te TÜFE bazlı gerçek efektif döviz kuru %12,9, ÜFE bazlı ise %12,7 değer kazandı. TL’nin %5,2 oranında aşırı değerli olduğu belirtilirken, bu durumun ihracatçıların rekabet gücünü zayıflatabileceği vurgulandı. Net sermaye girişleri 2024’te GSYH’nin %1,7’sine gerilerken, doğrudan yabancı yatırımlar sınırlı kaldı.

NET ULUSLARARASI YATIRIM POZİSYONUNDA KISMİ İYİLEŞME

Türkiye’nin net uluslararası yatırım pozisyonu 2024’te %5,2 iyileşerek GSYH’nin %-22,3 seviyesine yükseldi. Ancak kısa vadeli dış borcun yüksekliği ve sınırlı rezervler nedeniyle dış şoklara karşı kırılganlığın sürdüğü raporda belirtildi.

BÜYÜME TAHMİNLERİNDE GÜÇLENEN BEKLENTİLER

IMF, Türkiye’nin 2025 yılı büyüme tahminini %3’e, 2026 için ise %3,1’e yükseltti. Bu revizyon, küresel ekonomik şartlardaki değişimlere paralel olarak olumlu bir gelişme olarak değerlendirildi.

IMF raporu, Türkiye ekonomisindeki dış kırılganlıkların yönetilmesi için kapsamlı reformların hayata geçirilmesi gerektiğini net biçimde ortaya koyuyor. Mali disiplin, rezervlerin güçlendirilmesi ve ihracata dayalı büyüme politikaları ekonomik direncin artırılmasında belirleyici olacak.