Mars’tan düşmüştü… Kara kayanın gizemi gün yüzüne çıktı!

Dünyaya ulaşan en eski Mars kökenli göktaşlarından biri olarak kabul edilen Black Beauty, bilim insanlarının gezegenin erken dönemlerine dair anlayışını derinleştiren yeni bulgular sundu. Yaklaşık 4,48 milyar yıl yaşında olduğu hesaplanan meteorit, Mars’ta meydana gelen büyük bir çarpışma sonucu koparak Dünya’ya ulaştı.

TAŞA ZARAR VERMEDEN İNCELENDİ

Daha önce yapılan çalışmalarda kesilerek ya da kimyasal işlemlerden geçirilerek analiz edilen Black Beauty, bu kez yapısı bozulmadan incelendi. Araştırmacılar, meteoritin iç yapısını ortaya koymak için bilgisayarlı tomografi (CT) tabanlı ileri görüntüleme tekniklerine başvurdu.

İKİ FARKLI TOMOGRAFİ TEKNİĞİ KULLANILDI

Çalışmada, tıpta yaygın şekilde kullanılan X-ışını CT ile birlikte daha az bilinen nötron CT yöntemi eş zamanlı olarak uygulandı. X-ışını CT yoğun ve ağır elementleri net biçimde ortaya koyarken, nötron CT özellikle hidrojen gibi suyun temel bileşenlerini tespit etmede kritik rol oynadı. Bu sayede siyah taşın iç yapısı ayrıntılı şekilde görüntülendi.

DAHA ÖNCE KAYDA GEÇMEMİŞ KAYA PARÇALARI

Tırnak büyüklüğündeki cilalı örnek üzerinde yapılan incelemelerde, meteoritin içinde farklı kökenlere sahip küçük kaya parçaları belirlendi. Black Beauty’nin bir çarpışma sonucu çeşitli kayaçların birleşmesiyle oluştuğu biliniyordu; ancak bu çalışmada tespit edilen kaya türlerinin daha önce belgelenmediği vurgulandı.

SU ZENGİNİ YAPILAR TESPİT EDİLDİ

Araştırmada, hidrojen açısından zengin demir oksihidroksit (H-Fe-ox) içeren kaya parçaları saptandı. Bu yapıların numunenin hacminin yalnızca yüzde 0,4’ünü oluşturmasına rağmen, hesaplamalara göre toplam su içeriğinin yaklaşık yüzde 11’ini barındırdığı belirlendi. Black Beauty’nin genel su içeriğinin ortalama 6000 ppm olduğu ve bunun günümüzde son derece kuru kabul edilen Mars için dikkat çekici bir oran olduğu ifade edildi.

JZERO KRATERİ BULGULARIYLA ÖRTÜŞÜYOR

Elde edilen veriler, Perseverance gezgininin Mars’taki Jezero Krateri’nde tespit ettiği suya işaret eden örneklerle de paralellik gösteriyor. Black Beauty’nin Mars’ın tamamen farklı bir bölgesinden gelmesine rağmen benzer sonuçlar sunması, milyarlarca yıl önce gezegen yüzeyinde yaygın ve muhtemelen sıvı halde su bulunduğu tezini güçlendiriyor.