Ebola alarmı büyüyor! DSÖ: “Şimdiye kadar gördüğümüz en hızlı yayılan salgın”

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde (KDC) devam eden Ebola salgınına ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Ghebreyesus, salgının hem büyüklüğü hem de yayılma hızı açısından ciddi bir tablo ortaya koyduğunu belirtti.

Birleşmiş Milletler Cenevre Ofisi’nde gazetecilerle bir araya gelen Ghebreyesus, KDC’deki salgının şimdiye kadar kayda geçen en büyük ikinci Ebola salgını olduğunu ve aynı zamanda DSÖ’nün gördüğü en hızlı yayılan salgın niteliği taşıdığını söyledi.

VAKA SAYISI 6 BİNİ AŞTI

Ghebreyesus’un verdiği bilgilere göre salgında vaka sayısı 6 bini, hayatını kaybedenlerin sayısı ise 3 bini geçti. Salgın şu anda altı eyaletteki 60 sağlık bölgesini etkiliyor.

Ituri eyaleti ise salgının merkez üssü olmayı sürdürüyor. Ghebreyesus, vakaların yüzde 85’inin, ölümlerin ise yüzde 88’inin bu bölgede görüldüğünü açıkladı.

DSÖ Genel Direktörü, en büyük endişelerden birinin ölümlerin önemli bölümünün sağlık merkezleri dışında gerçekleşmesi olduğunu belirtti. Ebola nedeniyle yaşamını yitiren kişilerin güvenli şekilde defnedilememesinin de virüsün yayılmasını hızlandırabileceğine dikkat çekti.

“HER ZİNCİR BULUNUP KIRILANA KADAR SALGIN DEVAM EDECEK”

Ghebreyesus, salgının kontrol altına alınabilmesi için henüz tespit edilmemiş bulaşma zincirlerinin ortaya çıkarılması gerektiğini vurguladı.

Ghebreyesus, "(KDC'de) Birçok ölüm, bilinen temaslılar listesinde olmayan kişiler arasında gerçekleşiyor. Bu, bilmediğimiz bulaşma zincirlerinin olduğu anlamına geliyor. Her zincir bulunup kırılana kadar salgın devam edecek. Bu durum, KDC'ye, komşularına ve bölgenin tamamına tehdit oluşturmaya da devam edecek" diye konuştu.

KDC’nin doğusundaki bölgenin yalnızca Ebola ile mücadele etmediğini belirten Ghebreyesus, yıllardır devam eden çatışmalar, zorunlu yerinden edilmeler, yoksulluk ve açlığın halk üzerindeki sağlık baskısını daha da artırdığını ifade etti.

DSÖ’nün KDC hükümeti, Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (Africa CDC) ve diğer kuruluşlarla birlikte salgına müdahale çalışmalarını genişlettiği belirtildi. Bu kapsamda bölgeye 330 tondan fazla acil durum malzemesi gönderilirken 300’den fazla uzman görevlendirildi.

AŞI ÇALIŞMALARI HIZLANDIRILIYOR

Ghebreyesus, Bundibugyo virüsüne karşı geliştirilen iki yeni aşının İngiltere ve Kanada’da güvenlik denemelerinden geçtiğini açıkladı. Daha önceki Ebola salgınlarının çoğundan sorumlu olan Zaire ebolavirüsüne karşı onaylı bir aşının bulunduğunu ancak bu aşının Bundibugyo virüsüne karşı etkili olup olmadığının henüz bilinmediğini söyledi.

DSÖ’nün, KDC’de ekim veya kasım ayında başlaması planlanan etkinlik çalışmalarında üç aşının da değerlendirilmesi için ortaklarıyla çalışmalarını sürdürdüğü bildirildi.

GAZZE VE NEPAL İÇİN DE ALARM VERDİ

Ghebreyesus, açıklamalarında Ebola salgınının yanı sıra Gazze ve Nepal’deki sağlık krizlerine de değindi. Gazze’de kış aylarının yaklaşmasıyla birlikte insani krizin ve halk sağlığı risklerinin daha da ağırlaşabileceğini belirtti.

Aşırı kalabalık çadır kamplarında yaşayan insanların karşı karşıya olduğu koşullara dikkat çeken Ghebreyesus, kanalizasyon sorunları, atık birikimi ve temiz suya erişimde yaşanan sıkıntıların hastalık riskini artırdığını söyledi. Bu yıl akut sulu ishal vakalarının neredeyse iki katına çıktığını belirten Ghebreyesus, sağlık sisteminin artan ihtiyaçları karşılamakta zorlandığını ifade etti.

Ghebreyesus ayrıca Gazze’de 6 bin 600’den fazla ampute kişinin uzun süreli rehabilitasyon ve protez veya ortez hizmetlerine ihtiyaç duyduğunu belirterek, bölgeye gerekli tıbbi malzemelerin ulaştırılması çağrısını yineledi.

Nepal-Çin sınırında meydana gelen ani sel felaketine de değinen Ghebreyesus, Nepal’de 1000’den fazla ölüm bildirildiğini ve binlerce kişinin halen kayıp olduğunu açıkladı. Sağlık tesisleri ile ulaşım ve iletişim altyapısının ciddi zarar gördüğünü belirten Ghebreyesus, felaket sonrasında sağlık malzemeleri ve acil müdahale ekiplerinin bölgeye gönderildiğini söyledi.

EBOLA DAHA ÖNCE DE BÜYÜK SALGINLARA YOL AÇTI

Ebola virüsü ilk kez 1976 yılında Sudan’ın Nzara ve KDC’nin Yambuku kentlerinde eş zamanlı olarak görülen salgınlarla tespit edildi. Hastalığa, KDC’de Ebola Nehri yakınlarında ortaya çıkması nedeniyle bu isim verildi.

Virüsün en ağır salgınlarından biri 2014-2017 yılları arasında Batı Afrika’da yaşandı. Gine, Liberya ve Sierra Leone’yi etkileyen salgında yaklaşık 30 bin kişiye virüs bulaşırken 11 binden fazla kişi hayatını kaybetti.

KDC’de ise Ituri eyaletinde 246 şüpheli vaka ve 65 ölüm bildirilmesinin ardından 15 Mayıs’ta yeni salgın ilan edildi. Yetkililer, mayıs ayında ortaya çıkan Bundibugyo Ebola varyantına karşı henüz onaylanmış bir tedavi veya aşının bulunmadığını belirtiyor.