Yeni Gezegen Adayı Keşfedildi! Kökeni Bilim İnsanlarını Şaşkına Çevirdi!

Astronomlar, bir yıldızın yaşamının son aşamalarında uzaya saçtığı maddelerden meydana gelmiş olabilecek “ikinci nesil” bir gezegen için olası kanıtlar tespit etti. Henüz doğrulanmayan keşif, beyaz cüce HS 0209+0832 çevresindeki gözlemlere dayanıyor. Çalışmanın sonuçları, Jamie Williams liderliğindeki astronom ekibi tarafından Nature Astronomy dergisinde yayımlandı.

Araştırmacılar, NASA'nın Far Ultraviolet Spectroscopic Explorer (FUSE) misyonundan ve diğer gözlem araçlarından elde edilen verileri yeniden inceleyerek beyaz cücenin atmosferinde daha önce tespit edilmemiş niyobyum elementine rastladı. Hubble Uzay Teleskobu'nun arşiv verileri de incelemede kullanılırken, daha önce tanımlanamayan çok sayıda kimyasal iz arasında niyobyumun belirgin bir işaret oluşturduğu ortaya çıktı.

Bilim insanlarına göre bu kimyasal iz, söz konusu cismin kökenine ilişkin önemli bir ipucu taşıyor. Bulgular, beyaz cücenin atmosferine ulaşan maddenin sıradan bir gezegen sisteminden gelmediğini, yıldızın yaşamının son döneminde ortaya çıkan maddelerle bağlantılı olabileceğini gösteriyor.

“İLK NESİL GEZEGENLERDE GÖRÜLMEMELİ”

Çalışmada yer alan Dr. Nicholas Stone, niyobyum da dahil olmak üzere elementlerin oluşturduğu desenin, ağır elementlerin ölen yıldızların genişlemiş kırmızı dev evresinde meydana geldiği “s-process” adı verilen nükleer süreçle bağlantılı olduğunu belirtti. Nature Astronomy çalışmasında da niyobyumun, yıldızların geç dönemlerindeki bu süreçle ilişkili güçlü bir kimyasal işaret olduğu vurgulandı.

Bu kimyasal yapının, yıldızın ilk oluşumundan bu yana var olan “birinci nesil” bir gezegende bulunmaması gerektiği değerlendiriliyor. Bu nedenle araştırmacılar, elde edilen verilerin yıldızın ölümünden sonra oluşmuş farklı bir gezegen senaryosuna işaret edebileceğini düşünüyor.

Bilim insanlarının hipotezine göre söz konusu cisim, yaklaşık Jüpiter büyüklüğünde bir gaz devi olabilir. Cismin beyaz cüce çevresindeki varlığı ise doğrudan görüntülenmiş değil; araştırmacılar gezegene ilişkin kanıtları yıldızın atmosferindeki kimyasal zenginleşme ve ışık değişimleri üzerinden değerlendiriyor.

BEYAZ CÜCEYE SADECE 6 MİLYON KİLOMETRE UZAKLIKTA

Notebookcheck.net'in haberine göre gezegen adayı, ev sahibi yıldızına yaklaşık 6 milyon kilometre uzaklıkta bulunuyor. Bu yakınlık, cismin yoğun radyasyona maruz kalmasına neden oluyor. Araştırmada ise gezegenin yaklaşık 0,04 astronomik birimlik yörüngede bulunabileceği ve yaklaşık 4,4 günde bir tur attığı belirtiliyor.

Yoğun radyasyonun gezegenin dış katmanlarındaki maddeleri kopararak uzaya savurabileceği düşünülüyor. NASA'nın değerlendirmesine göre beyaz cücenin güçlü radyasyonu, gezegenin atmosferinin uzaya kaçmasına yol açıyor; bu maddeler daha sonra beyaz cücenin çevresinde bir disk oluşturarak yıldızın yüzeyine geri ulaşabiliyor.

Araştırmacılar, bu maddelerin bir bölümünün daha sonra beyaz cücenin yüzeyine geri düşmüş olabileceğini ve atmosferde tespit edilen niyobyumun da bu süreçten kaynaklanabileceğini değerlendiriyor.

“İKİNCİ NESİL GEZEGEN” SENARYOSU

Eğer bu hipotez doğrulanırsa, söz konusu cisim yıldızın ilk oluşumundan kalan maddelerden meydana gelen geleneksel gezegenlerden farklı bir kökene sahip olacak. Yani gezegen, yıldızla birlikte başlangıçta oluşmak yerine yıldızın yaşamının son döneminde uzaya savrulan maddelerden meydana gelmiş olacak.

Ancak astronomlar, HS 0209+0832 çevresindeki cismin henüz kesin olarak ikinci nesil bir gezegen olduğunu doğrulamış değil. Buna rağmen araştırmacılar, elde edilen kimyasal bulguların ikinci nesil bir gezegen adayıyla uyumlu olduğunu belirtiyor.

Keşif, yıldızların ölümünden sonra gezegen sistemlerinin nasıl şekillenebileceğine ilişkin önemli ipuçları sunabilir. Nature Astronomy'de yayımlanan çalışma, beyaz cüce çevresinde ilk kez bu tür bir ikinci nesil gezegen oluşumuna işaret eden kimyasal kanıtların ortaya konulduğunu belirtiyor.