Samanyolu’ndaki Benzersiz Cismin Gizemi Çözüldü! Karmaşık Yapısı Ortaya Çıktı!

Bilim insanları, Samanyolu’nda türünün bilinen tek örneği olan Pa 30 adlı süpernova kalıntısının karmaşık yapısını ayrıntılı şekilde görüntüledi. Bir yıldızın yaklaşık 850 yıl önce gerçekleşen ölümcül patlamasından geriye kalan Pa 30, son teknoloji teleskoplar kullanılarak incelendi.

Yeni görüntüler, patlamanın daha önce bilinmeyen ayrıntılarını ortaya çıkardı. İlk bakışta havai fişek gösterisini andıran şeritlerin aslında ipe dizilmiş inciler gibi uzun düğüm zincirlerinden oluştuğu görüldü. Bu şeritlerin her biri, Güneş Sistemi’ni defalarca içine alabilecek kadar geniş.

MERKEZDE “ZOMBİ YILDIZ” BULUNUYOR

Pa 30’un merkezinde, patlayan yıldızdan geriye kalan parçaların oluşturduğu “zombi yıldız” yer alıyor. Yıldızın patlaması 1181’de gözlemlenmiş ve dönemin Japon, Çin ve Arap kaynaklarında ayrı ayrı kayda geçirilmişti.

Süpernova kalıntısı ise ilk kez 2013’te bir yurttaş bilim insanı tarafından tespit edildi. Yeni araştırmada gökbilimciler, Gemini North teleskobunu kullanarak Pa 30’un yapısını daha ayrıntılı biçimde incelemeyi başardı.

Patlama, Dünya’dan yaklaşık 7 bin 500 ışık yılı uzaklıkta bulunuyor. Pa 30, Samanyolu’nda türünün bilinen tek örneği olarak öne çıkarken, diğer galaksilerde benzer kalıntılar da tespit edilmiş durumda. Dünya’ya nispeten yakın olması, bilim insanlarının patlamanın merkezindeki kalıntıları ayrıntılı şekilde inceleyebilmesine imkan sağlıyor.

İKİ BEYAZ CÜCENİN ÇARPIŞMASI İHTİMALİ

Bilim insanları, Pa 30’un geride kalmasını Tip Iax süpernovasıyla açıklıyor. Bu tür patlamalarda yıldız tamamen yok olmuyor. Araştırmacılar, söz konusu patlamanın iki beyaz cücenin çarpışmasından kaynaklandığını düşünüyor.

Beyaz cüceler, yıldızların yaşamlarının sonunda kendi üzerlerine çökmesiyle oluşan ve Dünya büyüklüğünde olan yoğun gökcisimleri olarak tanımlanıyor.

Avusturya Bilim ve Teknoloji Enstitüsü’nden çalışmanın yürütücülerinden Ilaria Caiazzo, Pa 30’un Dünya’ya yakınlığının bu ayrıntıların görülebilmesini sağladığını belirterek şu ifadeyi kullandı:

“Bu yakınlık, Pa 30'u araştırmalar açısından eşsiz bir değere sahip kılıyor.”

Pa 30’un türünün bilinen tek örneği olmasına rağmen Samanyolu’nda yalnız olmayabileceği düşünülüyor. Bilim insanları, galaksimizde keşfedilmeyi bekleyen başka benzer kalıntıların da bulunabileceğine dikkat çekiyor.

TARİHİ PATLAMANIN İZLERİ HALA İNCELENİYOR

Warwick Üniversitesi’nden çalışmanın ortak lideri Tim Cunningham, yıldız patlamalarına ilişkin güvenilir tarihsel kayıtların yalnızca yaklaşık bin yıl geriye gittiğini belirterek galakside karanlıkta gizlenmiş başka benzer kalıntıların bulunabileceğini ifade etti.

Cunningham, teleskobun icadından yüzyıllar önce bu olayı üç ayrı tarihsel kayıtta belgeleyen gökbilimcilerin gözlemleri sayesinde bugün söz konusu cismin incelenebildiğine dikkat çekti.

Çalışma, The Astrophysical Journal’da yayımlanan “Detection of knots in the supernova type Iax remnant Pa 30” başlıklı makalede aktarıldı. Makalenin Türkçe karşılığı ise “Pa 30 adlı Iax tipi süpernova kalıntısında düğümlerin tespiti” olarak verildi.