Bilim insanları açıkladı: Yaşlanmayı tamamen durdursak bile ölümsüzlük mümkün değil!

Bilim insanları, insan ömrünü uzatma çalışmalarının ulaşabileceği sınırları ortaya koyan kapsamlı bir araştırmaya imza attı. Rusya’da faaliyet gösteren Skolkovo Bilim ve Teknoloji Enstitüsü (Skoltech) araştırmacıları, yaşlanmaya yol açan tüm biyolojik etkenlerin ortadan kaldırılması durumunda dahi insanların büyük bölümünün 200 yıldan fazla yaşayamayacağını belirledi.

Hakemli bilimsel dergi npj Aging’de yayımlanan araştırmada, hücrelerin bölünmesi ve onarılması sırasında Deoksiribonükleik asit (DNA) zincirinde zamanla biriken somatik mutasyonların, yaşam süresini sınırlayan en önemli biyolojik engellerden biri olduğu kaydedildi.

MUTASYONLAR HESABA KATILMAYINCA ÖMÜR 1759 YILA ULAŞTI

Araştırmacılar, insan vücudunu bütün hayati parçalarının kesintisiz şekilde çalışması gereken karmaşık bir mühendislik sistemi olarak ele aldı ve bu doğrultuda özel bir matematiksel model geliştirdi.

Çalışmada yaşlanmaya bağlı ölüm riskleri sıfırlandı. İsviçre’de yaşayan 30 yaşındaki bireylerin genç yetişkinlik dönemindeki ölüm oranı ise sabit veri olarak kabul edildi.

Genetik mutasyonların hesaba katılmadığı ilk simülasyonda insan ömrünün teorik olarak 1759 yıla kadar uzayabileceği hesaplandı. Ancak hücre çekirdeğinde meydana gelen somatik DNA bozulmaları modele dahil edildiğinde sonuçlar tamamen değişti.

EN GÜÇLÜ İHTİMAL 156 YILLIK ÖMÜR

Geliştirilen matematiksel model, yaşlanmanın tamamen durdurulduğu varsayılan en ideal senaryoda bile medyan yaşam süresinin 146 ila 194 yıl arasında kalacağını ortaya koydu.

Bilim insanları, bu aralık içerisindeki en güçlü ihtimalin ise 156 yıl olduğunu belirtti. İstatistiksel olarak 100 bin kişide yalnızca 1 kişinin karşılaşabileceği en uç örneklerde ise yaşam süresinin yaklaşık 470 yıla ulaşabileceği hesaplandı.

Araştırma ekibi raporda, "Araştırmacılar bunun mutlak biyolojik sınır değil, istatistiksel olarak hesaplanan teorik bir üst değer olduğunun altını çizdi" ifadesine yer verdi.

BEYİN VE KALP HÜCRELERİ ÖMRÜ SINIRLIYOR

İnsan ömrünün belirlenmesinde en önemli faktörlerden biri, hasar gören organların kaybettikleri hücreleri yenileyebilme kapasitesi olarak öne çıktı.

Bölünerek çoğalma yeteneğine sahip olmayan nöronlar ile kalp kası hücreleri, araştırmada en savunmasız bölgeler arasında yer aldı. Tek hücre dizileme verileri de bu durumu destekledi.

Yalnızca nöron kaybının hesaba katılması halinde medyan yaşam süresi 194 yıla gerilerken, kalp kası hücrelerinde meydana gelen hasarın hesaba katılmasıyla bu sürenin 208 yıla kadar düştüğü belirlendi.

Zararlı mutasyonların bu kritik dokularda meydana getirdiği hücre kayıplarının kalıcı hale gelmesinin yaşam süresini sınırladığı ifade edildi.

KARACİĞER VE SOLUNUM YOLLARI BİNLERCE YIL DAYANABİLİYOR

Beyin ve kalbin aksine diğer bazı organların simülasyon boyunca çok daha yüksek direnç gösterdiği görüldü. Öncü hücrelerin takviyesi ve hücre bölünmesi sayesinde karaciğerde herhangi bir işlev kaybı yaşanmadığı gözlemlendi.

Solunum yollarındaki bazal hücrelerin de kendilerini binlerce yıl boyunca başarılı şekilde yenileyebildiği tespit edildi. Ancak hücrelerin bölünme kapasitesi birkaç 1000 yıl sonrasında tükenmeye başladı.

Araştırmaya göre vücudun yalnızca bir bölümünün işlevini kaybetmesi bile bütün sistemin durmasına neden olabiliyor.

NATURE COMMUNICATIONS ARAŞTIRMASIYLA BENZER SONUÇ

Skoltech araştırmacılarının elde ettiği sonuçların, 2021 yılında Nature Communications dergisinde yayımlanan bağımsız bir araştırmanın sonuçlarıyla da benzerlik gösterdiği belirtildi.

Önceki araştırmada kan testleri ile fiziksel hareketlilik verileri incelenmiş ve insan bedeninin fizyolojik dayanıklılık sınırının 120 ila 150 yıl arasında olduğu tahmin edilmişti.

Skoltech ekibinin yeni matematiksel simülasyonu ise hücresel mutasyonlar ortadan kaldırılamadığı sürece yaşlanma mekanizması durdurulsa bile biyolojik saatin söz konusu sürelerin çok üzerine çıkamayacağını ortaya koydu.