Antidepresanların Görünmeyen Etkisi Ortaya Çıktı: Balıkların Dengesi Bozuluyor!

Her 6 Amerikalı yetişkinden birinin antidepresan kullandığı belirtilirken, ilaçların vücuttan idrar yoluyla atılmasının ardından etkilerinin tamamen sona ermediği ortaya kondu. Japon araştırmacıların yürüttüğü yeni çalışma, bu maddelerin atık sular aracılığıyla nehirlere ve okyanuslara karışması halinde balıklar üzerinde beklenmedik etkiler oluşturabileceğini gösterdi.

Araştırmaya göre antidepresanlar, suya ulaştıktan sonra balıkların beyin kimyasını değiştirebiliyor. Çalışmada ayrıca balıkların söz konusu ilaçlara insanlardan daha hassas olabileceği ve bunun deniz ekosistemleri açısından daha geniş sonuçlar doğurabileceği belirtildi.

BALIKLARDAKİ İLAÇ DUYARLILIĞI İNCELENDİ

Japonya'daki Tokyo Bilim Üniversitesi'nden Profesör Shinichi Miyagawa, ağustos ayında yaptığı açıklamada araştırmanın sonuçlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Miyagawa, "Balıklardaki temel moleküler hedeflerin, insanlardaki karşılıklarından daha duyarlı olabileceğini gösteren çalışmamız, sudaki yaban hayatının farmasötik maddelere maruz kalmasının potansiyel risklerine dair önemli ipuçları sunuyor" dedi.

Araştırmacılar, antidepresanların iki Japon balığı türü üzerindeki etkisini ele aldı. Çalışmada medaka ve ayu türleri incelendi.

Balıklar da insanlar gibi dopamin ve serotonin gibi nörotransmitterleri, yani vücudun kimyasal habercilerini kullanıyor. Bu nedenle söz konusu ilaçların balıkların davranışları ve vücut fonksiyonları üzerinde de etkili olabileceği değerlendirildi.

Antidepresanlar insanlarda genellikle nörotransmitterleri düzenleyen ve "monoamin taşıyıcıları" olarak adlandırılan proteinlerle etkileşime girerek bu hormonların seviyelerini değiştiriyor.

Bu proteinlerin SERT, DAT ve NET olmak üzere üç türü bulunuyor. Serotoninle ilişkili olan SERT, dopaminle bağlantılı DAT ve "savaş ya da kaç" tepkisini tetikleyen norepinefrin adlı haberciyle ilişkili NET, bu sistemin temel parçaları arasında yer alıyor.

Balıklarda da bu proteinlerin benzerleri bulunmasına rağmen, söz konusu proteinlerin ilaçlara insanlarındakiyle benzer şekilde tepki verip vermediği daha önce net olarak bilinmiyordu.

BALIKLARDAKİ PROTEİNLER DAHA HASSAS ÇIKTI

Bu soruya yanıt bulmak isteyen araştırmacılar, balıklardan elde edilen genleri klonlayarak genetiği değiştirilmiş insan hücreleri oluşturdu. Daha sonra bu hücreler antidepresanlara maruz bırakıldı.

Yapılan incelemelerde balıklardaki proteinlerin, özellikle serotoninle bağlantılı olanların, antidepresanlara karşı daha hassas olduğu gözlemlendi.

Test sonuçları, balıklardaki SERT proteinini devre dışı bırakmak için gereken ilaç konsantrasyonunun bazı durumlarda insanlardakinden 10 kat daha düşük olduğunu ortaya koydu.

Araştırmanın dikkat çeken bir başka sonucu ise insanlarda normal şartlarda bu proteinlerle etkileşime girmediği düşünülen bazı ilaçların dahi balıklara ait proteinler üzerinde etkili olmasıydı.

Bu bulgu, ilaç kalıntılarının bulunduğu sulara maruz kalan balıklarda ve diğer hayvanlarda daha önce öngörülmeyen yan etkilerin ortaya çıkabileceğine işaret etti.

TEXAS'TAKİ BALIKLAR DAHA ÖNCE GÜNDEME GELMİŞTİ

Antidepresanların su ekosistemleri üzerindeki etkileri daha önce gerçekleştirilen farklı araştırmalarda da incelenmişti. Birbirinden bağımsız çalışmalar, Teksas'taki balıkların antidepresan Prozac'a maruz kaldığını ve bazılarının opioid testlerinin pozitif çıktığını ortaya koymuştu.

Bu araştırmalarda balıkların daha saldırgan hale geldiği de belirlenmişti.

Benzer bir araştırma üzerinde çalışan Kanada'daki McMaster Üniversitesi'nden Profesör Sigal Balshine, 2017'de yaptığı açıklamada bu duruma dikkat çekerek, "Balıkları kömür madenindeki kanaryalar gibi düşünebiliriz" ifadesini kullanmıştı.

İLAÇ KALINTILARI SU YOLLARINDA DA ÖLÇÜLDÜ

Araştırmacılar, deneylerde balıklardaki proteinleri etkileyebilmek için gereken ilaç yoğunluklarının kirlenmiş su yollarında da ölçüldüğünü tespit etti.

Bu sonuç, araştırmada incelenen ilaçların yalnızca laboratuvar koşullarında değil, kirlenmiş su kaynaklarında karşılaşılabilecek yoğunluklarla da ilişkilendirilebileceğini gösterdi.

Bilim insanları gelecekte gerçekleştirecekleri çalışmalarda ilaçların ekosistemler ve canlılar üzerindeki biyolojik etkilerini daha ayrıntılı biçimde inceleyecek.

Önceki araştırmalarda Teksas'taki bazı balıkların Prozac'a maruz kaldığının, bazılarının opioid testlerinin pozitif çıktığının ve daha saldırgan davranışlar sergilediğinin belirlenmesi, ilaç kalıntılarının sucul yaşam üzerindeki etkilerine ilişkin araştırmaların önemini ortaya koymuştu.

63 Işık Yılı Uzaklıktaki Gezegen İlk Kez Radyo Sinyali Yaydı! Kaynağı Belli Oldu!

Uzayda Yaşam Arayışının Problemi: Mars’tan Gelebilecek Mikroplar İnsanlar İçin Tehdit Oluşturabilir

Şişe Burunlu Yunusun "İğrenç" Avlanma Taktiği Kamerada! Balıkları Kusturuyor!