Matematikte zorlanan çocukların beyninde farklılık bulundu: Stanford araştırmacıları inceledi!

Stanford Üniversitesi'nden Oliver Lasnick ve meslektaşlarının yürüttüğü araştırma, matematikte kalıcı zorluk yaşayan çocukların problem çözme süreçlerine odaklandı. Bulguları JNeurosci dergisinde yayımlanan çalışmaya 8-10 yaş arasındaki 68 çocuk katıldı.

Araştırmacılar, çocukların matematik problemlerini çözmeden önce hangi yöntemi tercih ettiklerini, farklı stratejileri ne kadar etkili kullandıklarını ve bu süreçte beyin aktivitelerinin nasıl değiştiğini değerlendirdi.

Bir matematik problemini çözebilmek için yalnızca sayıları ve aritmetik bilgileri bilmenin yeterli olmadığına dikkat çekildi. Çocukların aynı zamanda hangi yöntemin daha doğru ve verimli sonuç vereceğine karar vermesi gerekiyor. Bunun için cevabı tek tek sayarak bulmak ya da bilinen bir matematiksel ilişkiden yararlanarak daha etkili bir yol izlemek mümkün.

Gelişimsel diskalkulisi bulunan çocukların, bu stratejileri kullanma konusunda diğer akranlarına kıyasla daha az başarılı olduğu görüldü. Bu çocukların bir yöntemden diğerine geçişi daha uzun sürerken, problemlerin zorluk seviyesi değiştiğinde yeni koşullara uyum sağlamakta da geride kaldığı belirlendi.

ZAMANLA DAHA İYİ STRATEJİ GELİŞTİREMEDİLER

Araştırmada ortaya çıkan farklılıklardan biri de çocukların zaman içerisinde daha etkili problem çözme yöntemleri seçmeyi öğrenme süreçlerinde görüldü.

Diğer çocuklar, karşılaştıkları problemlerde uygun stratejiyi belirleme konusunda giderek daha başarılı hale geldi. Ancak gelişimsel diskalkulisi olan çocuklarda benzer bir ilerleme gözlenmedi.

Bu sonuç, matematikte yaşanan güçlüğün yalnızca hesaplama becerisiyle sınırlı olmayabileceğini ortaya koydu. Araştırmacılar, çocukların bir problem karşısında nasıl hareket edeceklerine karar verirken de zorlanabileceklerine dikkat çekti.

BEYİN AKTİVİTESİNDE DİKKAT ÇEKEN FARKLILIK

Bilim insanları, davranışlar arasındaki farklılıkların nedenlerini anlayabilmek amacıyla çocukların beyin aktivitelerini de inceledi. Belirli bir beyin sistemindeki aktivitenin, gelişimsel diskalkulisi bulunan çocuklarla strateji seçme ve uygulama konusunda daha başarılı olan çocuklar arasında farklılık gösterdiği belirlendi.

Üstelik tespit edilen beyin aktivitesi örüntülerinin, çocukların sayma işlemlerini ne kadar etkili gerçekleştirdiği ve problem çözerken farklı yöntemler arasında ne ölçüde geçiş yapabildiği hakkında da bilgi verdiği görüldü.

Araştırma, matematik başarısında dikkat, bellek ve bilişsel esneklik gibi becerilerin de önemli rol oynayabileceğine işaret etti. Bilişsel esneklik, değişen koşullara göre düşünce ve davranışları uyarlayabilme yeteneği olarak tanımlanıyor.

Yürütücü işlevler olarak adlandırılan bu beceriler; bilgileri düzenlemeye, bir işe odaklanmaya, önemli ayrıntıları akılda tutmaya ve işe yaramayan bir yöntemden vazgeçerek başka bir yaklaşım benimsemeye yardımcı oluyor.

HER ÇOCUKTA AYNI NEDENLER GÖRÜLMÜYOR

Stanford ekibinin elde ettiği bulgular, yürütücü işlevlerde yaşanan güçlüklerin gelişimsel diskalkulinin ortaya çıkmasına katkıda bulunabileceğini düşündürüyor. Bununla birlikte araştırmada gözlemlenen bağlantıların, beyin aktivitesindeki farklılıkların diskalkuliye doğrudan neden olduğunu kanıtlamadığı özellikle vurgulanıyor.

Çalışmanın önemli sonuçlarından biri de gelişimsel diskalkulinin her çocukta aynı basit nedenden kaynaklanmaması oldu. Araştırmacılara göre bazı çocuklar birbiriyle etkileşim halinde olan birden fazla zihinsel süreçte güçlük yaşayabiliyor.

Oliver Lasnick de araştırmanın diskalkuli yaşayan çocuklar arasındaki bireysel farklılıkları ortaya koyduğunu belirtiyor. Lasnick'e göre bu durum, birden fazla bilişsel ve sinirsel işlevdeki aksaklıkların birleşimiyle ilişkili olabiliyor.

Araştırmacılar, çocukların yalnızca doğru cevaba ulaşıp ulaşmadığına bakmanın yeterli olmadığını ifade ediyor. Çocukların hangi stratejileri seçtiğini, zorlaşan problemlere nasıl uyum sağladığını ve matematiksel işlemlerin zihinsel gerekliliklerini nasıl yönettiğini anlamanın, onların belirlenmesi ve ihtiyaçlarına uygun destek yöntemlerinin geliştirilmesi açısından önem taşıdığına dikkat çekiyor.