4 Bin yıllık keşif tarihin bilinen akışını değiştirebilir!

Bilim insanları, elde edilen bulguların ipek üretiminin yalnızca İpek Yolu’nun ortaya çıkmasıyla yayılmaya başladığı yönündeki uzun yıllardır kabul gören görüşü değiştirdiğini belirtiyor. Araştırmada radyokarbon tarihleme, protein analizi ve mikroskobik incelemelerden yararlanıldı. Bu çalışmalar sonucunda kozaların, günümüzde de ipek üretiminde kullanılan Bombyx mori türüne ait olduğu doğrulandı.

Araştırmacılar, kuru iklim koşulları sayesinde olağanüstü biçimde korunan kozaların MÖ 1940 ile MÖ 1765 yılları arasına tarihlendiğini açıkladı. Söz konusu örneklerin, bugüne kadar güvenilir şekilde tarihlendirilen en eski evcil ipek böceği kozaları olduğu belirtildi.

İpek böceklerinin ilk kez evcilleştirildiği Çin’de dahi bu kadar eski ve iyi korunmuş kozalara henüz ulaşılamaması, keşfin önemini daha da artırdı.

Kazılarda dut ağacına ait kömürleşmiş kalıntıların bulunması da dikkat çekti. İpek böceklerinin temel besin kaynağının dut yaprakları olması nedeniyle bu kalıntıların, bölgede yalnızca ipek kullanılmadığını, doğrudan ipek böceği yetiştiriciliğinin de yapıldığını gösterdiği değerlendiriliyor.

Aynı yerleşimde daha önce ortaya çıkarılan dokuma ipek kumaş parçası da ipek böceği yetiştiriciliğine ilişkin görüşü destekleyen önemli kanıtlar arasında gösteriliyor.

İPEK YOLU'NDAN ÇOK ÖNCE BAŞLAMIŞ OLABİLİR

Araştırma ekibi, ipek böcekleri ile dut ağaçlarının Himalayaların güney eteklerinden geçen eski güzergahlar üzerinden Orta Asya’ya ulaşmış olabileceğini değerlendiriyor.

Elde edilen sonuçların, Tunç Çağı'nda Avrasya genelinde tahıl, hayvancılık ve metal işçiliği gibi bilgi ve teknolojilerin farklı toplumlar arasında sanılandan çok daha erken dönemlerde yayıldığını ortaya koyan diğer araştırmalarla da örtüştüğü belirtiliyor.

Sonuçları Science Advances dergisinde yayımlanan çalışma, ipek üretiminin tarihini yaklaşık 2 bin yıl geriye çekiyor. Araştırma, İpek Yolu kurulmadan çok daha önce Orta Asya’da serikültür faaliyetlerinin başlamış olabileceğine ilişkin şimdiye kadar elde edilen en güçlü kanıtlardan birini sunuyor.