Yıllardır kayıptı, şimdi geri döndü: “Küçük dodo” umut verdi

Bilim dünyasının neredeyse yok olduğuna inandığı manumea kuşu, Samoa’nın ulaşılması güç yağmur ormanlarında defalarca gözlemlendi. Kritik derecede tehlike altındaki bu “küçük dodo”, yıllar sonra üst üste tespit edilerek koruma çalışmalarının boşa olmadığını ve türün tamamen silinmekten kurtarılabileceğini gösterdi.

Dodo kuşunun en yakın yaşayan akrabalarından biri kabul edilen manumea, Samoa Doğa Koruma Derneği’nin 17 Ekim–13 Kasım tarihleri arasında yürüttüğü arazi çalışmaları sırasında tam beş kez gözlemlendi. Bu sayı, geçmiş yıllarda çoğu zaman tek bir gözlemin bile yapılamadığı düşünüldüğünde olağanüstü bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Türün doğada çekilmiş son fotoğrafının 2013 yılına ait olması, ekiplerin araziye çıkmadan önce “artık tamamen yok olmuş olabilir” kaygısı yaşamasına neden olmuştu.

7 BİNDEN 100’E DÜŞEN NÜFUS

1990’ların başında yaklaşık 7 bin bireye sahip olduğu tahmin edilen manumea nüfusu, avcılık, yaşam alanlarının tahribi ve istilacı türlerin etkisiyle bugün 50–150 birey arasına geriledi. Samoa Doğa Koruma Derneği’nden Moeumu Uili, kuşun çok hızlı hareket ettiğini, yağmur ve yoğun bitki örtüsü nedeniyle fotoğraflanmasının neredeyse imkânsız olduğunu belirtiyor.

ASIL TEHDİT: İSTİLACI TÜRLER

Avcılık artık yasak olsa da uzmanlara göre manumea için asıl felaket, yaban kedileri ve sıçanlar. Kediler yavruları avlarken, sıçanlar yumurtaları yok ediyor. Toledo Hayvanat Bahçesi’nden Joe Wood bu durumu “felaket boyutunda” sözleriyle tanımlıyor ve kapsamlı bir kontrol programının şart olduğunu vurguluyor.

KORUMA ÇALIŞMALARI GENİŞLİYOR

Araştırmalar şimdilik Uafato kıyı yağmur ormanında yoğunlaşmış durumda. Oysa manumea’nın Samoa’da altı farklı ormanda daha yaşadığı düşünülüyor. Şu anda yalnızca Malololelei Rekreasyon Koruma Alanı’nda istilacı türlerle mücadele yürütülüyor. Yeni finansman bulunması hâlinde bu programların diğer bölgelere de taşınması hedefleniyor.

TEKNOLOJİ DESTEĞİ VE GENETİK KORUMA

Colossal Biosciences, manumea sesini ayırt edebilen bir mobil uygulama geliştirerek doğadaki bireylerin daha doğru tespit edilmesini amaçlıyor. Ayrıca biyobankacılık yöntemleriyle genetik materyalin saklanması ve gerekirse kontrollü üretim planları gündemde. Uzmanlar, genetik çeşitliliğin korunmasının uzun vadeli hayatta kalım için vazgeçilmez olduğunu hatırlatıyor.

"Yıllardır kayıptı, şimdi geri döndü: “Küçük dodo” umut verdi" haberi, 04 Ocak 2026 tarihinde yazılmıştır. 04 Ocak 2026 tarihinde de güncellenmiştir.