Yılda 3,8 santimetre: Ay ve Dünya arasındaki mesafe artıyor

Bilim insanları, Ay’a yerleştirilen aynalar aracılığıyla lazer ışınlarını yansıtarak Dünya ile Ay arasındaki mesafeyi hassas bir şekilde ölçebiliyor. Ölçümler, Ay’ın her yıl yaklaşık 3,8 santimetre uzaklaştığını gösteriyor.

GELGİT KUVVETİ VE AY’IN YÖRÜNGE DEĞİŞİMİ

Michigan Eyalet Üniversitesi gökbilimcisi Steve DiKerby, Ay’ın uzaklaşmasının temel sebebini "gelgit kuvvetleri" olarak açıklıyor. Gelgit kuvveti, Ay’ın Dünya üzerindeki farklı noktalarına uyguladığı kütleçekim farkından kaynaklanıyor. Dünya üzerindeki okyanus çıkıntıları, Ay’a hafifçe çekim uygulayarak Ay’ın yörüngesinin genişlemesine neden oluyor. Bu etki çok küçük ama yıllar içinde ölçülebilir hâle geliyor.

DÜNYA’YA ETKİLERİ NELER?

Ay’ın yavaş yavaş uzaklaşması, Dünya’nın dönüş hızını da yavaşlatıyor. Başka bir deyişle, Dünya’daki bir günün süresi giderek uzuyor. Ancak bu değişim çok küçük: Yılda sadece 3,8 santimetre uzaklaşma, 384.600 kilometrelik mesafeye kıyasla %0,00000001’e denk geliyor.

AY GEÇMİŞTE DAHA YAKINDI

Ay, yaklaşık 4,5 milyar yıl önce, genç Dünya’ya Mars büyüklüğünde bir gezegen çarpması sonucu oluştu. Başlangıçta Dünya’ya çok daha yakındı ve gökyüzünde daha büyük görünüyordu. Fosillerden elde edilen veriler, dinozorların son döneminde bir günün yalnızca 23,5 saat sürdüğünü gösteriyor.

GELECEKTE AY VE DÜNYA

On milyarlarca yıl sonrasında, Dünya’nın dönüşü ve Ay’ın yörüngesi birbirine kilitlenebilir; yani Dünya kendi etrafında dönerken, Ay da yörüngesinde aynı sürede dönecek. Ancak milyarlarca yıl sonra Güneş’in kırmızı deve dönüşmesi, Dünya ve Ay’ın kaderini etkileyebilir. Bu olaylar çok uzak bir gelecekte gerçekleşeceği için insanlığı endişelendirmeyecek.