Bütçedeki İpuçları ve Yeni Asgari Ücret Senaryoları

Sonbaharın ilerleyen günlerinde hane bütçelerinin ve çarşı pazarın nabzı kaçınılmaz olarak tek bir noktada birleşir: Yeni yılda temel gelirlerin ne olacağı. Temmuz ayında herhangi bir ara zam yapılmamış olması, çalışan kesimin odağını 2027 yılı için belirlenecek rakamlara daha da kuvvetli biçimde çevirmiş durumda. Gündelik sohbetlerde en sık karşılaşılan mesele, yeni yılda gelirlerin hangi seviyeye çekileceği ve bunun hayat pahalılığı karşısında nasıl bir koruma sağlayacağıdır.

Ekonomi yönetiminin ve parlamentonun masasında duran resmi veriler, olası senaryoları anlamak için her zaman en güvenilir zemini sunar. Basına yansıyan bilgilere göre, 2027 yılına dair hesaplamalarda ilk somut işaretler Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi içerisinde yer alan vergi istisnası kaleminden geldi. Kamu bütçesinde asgari ücret vergi istisnası yoluyla çalışanlara sağlanacak desteğin büyüklüğü, genel ücret eğilimini okumak adına teknik fakat son derece doğrudan bir göstergedir.

Rakamları yan yana koyarak neden-sonuç ilişkisini inceleyelim. 2026 yılı bütçe teklifinde asgari ücret vergi istisnası için yaklaşık 1 trilyon 92 milyar liralık bir kaynak öngörülmüştü. 2027 yılı bütçe teklifinde ise bu kaleme ayrılan tutar 1 trilyon 460 milyar liraya yükseltildi. İki bütçe teklifi arasındaki fark hesaplandığında, çalışanlara ayrılan bu destekte yüzde 33,7 oranında bir artış planlandığı görülüyor. Kuşkusuz bütçede yer alan vergi istisnası artışı, ücretlere doğrudan ve kesin olarak aynı oranda zam yapılacağı anlamına gelmiyor; fakat masadaki en kuvvetli matematiksel senaryolardan birini oluşturuyor.

Hâlihazırda net 28 bin 75 lira olarak uygulanan asgari ücrete yüzde 33,7 oranında bir artış yansıtılması hâlinde ortaya çıkacak tablo oldukça somut. Bu senaryo gerçekleşirse, çalışanın eline geçecek net tutar yaklaşık 9 bin 461 liralık artışla 37 bin 536,94 liraya yükseliyor. Sistemin işveren ayağında ise brüt asgari ücretin 44 bin 161,11 liraya, bir çalışanın aylık toplam maliyetinin ise 54 bin 649,38 liraya çıkacağı hesaplanıyor. Üretim maliyetleri ile emek gelirleri arasındaki denge, tam olarak bu maliyet satırlarında şekilleniyor.

Öte yandan masadaki tek beklenti bütçedeki bu oranla sınırlı değil. Orta Vadeli Program hedefleri ve Merkez Bankası'nın enflasyon tahminleri doğrultusunda ekonomistler, 2027 yılı için yüzde 25 ile yüzde 30 aralığında bir artış olasılığı üzerinde duruyor. Takvimi hatırlayacak olursak, geçtiğimiz yıl Asgari Ücret Tespit Komisyonu ilk toplantısını 12 Aralık'ta gerçekleştirmiş ve 2026 yılı rakamı 23 Aralık'ta kesinleşmişti. Bu yıl da benzer bir komisyon sürecinin ardından nihai kararın verilmesi bekleniyor.

Gelir tartışmalarının çalışma hayatı kadar doğrudan temas ettiği bir diğer alan ise emekliler. Asgari ücrete dair hesaplamalar sürerken, Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşınan bir yasa teklifi dikkatleri taban aylıklara yöneltti. 16 Ekim 2026 tarihinde sunulan ve 19 Ekim itibarıyla Plan ve Bütçe Komisyonu'na sevk edilen teklif, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun ek 19'uncu maddesinde değişiklik öngörüyor. YENİ Parti Eskişehir Milletvekili İbrahim Arslan'ın imzasını taşıyan teklifte, "açlık sınırının üzerinde sosyal güvence" ve "Anayasa" vurgusu yapılarak, mevcut taban aylık sisteminin dönüştürülmesi talep ediliyor.

Hâlihazırda Hazine desteğiyle tamamlanan ve ek ödemeler dahil 23 bin 552 lira olarak uygulanan sabit sınırın kaldırılması, bunun yerine en düşük emekli aylığının doğrudan "net asgari ücrete" eşitlenmesi isteniyor. Kanun teklifinde bu durum, taban aylığın "yürürlükteki net asgari ücret tutarından az olamaz" şeklinde formüle edilmesiyle hedefleniyor. Böyle bir adımın hayata geçmesi durumunda, asgari ücrete yapılacak her artış doğrudan en düşük emekli gelirini de yukarı taşıyan otomatik bir mekanizmaya dönüşmüş olacak.

Gerek bütçedeki yüzde 33,7'lik kaynak artışının işaret ettiği 37 bin liranın üzerindeki net ücret senaryosu, gerekse ekonomistlerin yüzde 25-30 bandındaki tahminleri, önümüzdeki dönemin gelir dağılımı dengelerini belirleyecek ana eksenleri oluşturuyor. Bütçenin sunduğu imkânlar ile çalışanların ve emeklilerin satın alma gücü arasındaki ilişki, rakamların ötesinde toplumsal refahın temel belirleyicisi olmaya devam ediyor.