Borsada Dalgalanma ve Piyasada Güven Arayışı

Finansal piyasaların nabzını tutarken yalnızca ekrandaki yeşil ya da kırmızı rakamlara odaklanmak, resmin bütününü görmemizi engeller. Bir önceki işlem gününü yüzde 3,22 gibi belirgin bir kazanımla 11.797,70 puandan kapatan Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, yeni güne 64,43 puan ve yüzde 0,55 gerileyerek 11.733,26 puandan adım attı. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası tarafında BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontratın da güne yüzde 0,32 düşüşle 14.746,00 puandan başlaması, dünkü tempolu seyrin ardından yatırımcıların daha temkinli bir pozisyon aldığını gösteriyor. Ancak bu tip günlük iniş çıkışların ardındaki temel dinamikleri, hem kurumsal düzenlemeler hem de sokağa yansıyan ekonomik göstergeler eşliğinde okumak gerekir.

Sektörel bazdaki dağılım, piyasanın iç dengelerine dair önemli ipuçları barındırıyor. Açılışta bankacılık endeksinin yüzde 0,55, holding endeksinin ise yüzde 0,87 gerilediği bir tabloda, en sert kayıp yüzde 4,15 ile finansal kiralama ve faktoring tarafında görüldü. Gayrimenkul yatırım ortaklığı sektörünün yüzde 0,07’lik sınırlı artışla kazandıran tek alan olarak öne çıkması, risk iştahının daraldığı ve seçici hareketlerin ağırlık kazandığı anlara işaret ediyor. Analistlerin teknik açıdan işaret ettiği 11.600 ve 11.500 puanlık destek ile 11.900 ve 12.000 puanlık direnç seviyeleri, kısa vadeli fiyatlamaların hangi bantta sıkıştığını gösterirken, asıl belirleyici olan reel ekonomiden gelecek sinyallerdir.

Döviz cephesine baktığımızda, dün günü 49,5664 seviyesinden yatay tamamlayan dolar/TL kurunun bankalararası piyasada yüzde 0,1 artışla 49,5990 seviyesinden işlem gördüğünü kaydediyoruz. Döviz kurundaki en ufak bir hareketin bile ithal girdi maliyetleri, üretim zinciri ve nihayetinde çarşı pazardaki fiyat etiketleri üzerinden yurttaşın alım gücünü doğrudan etkilediği bir dönemdeyiz. Kredi derecelendirme kuruluşu S&P Global Ratings’in Türkiye’ye ilişkin değerlendirmesinde, hanehalkının liraya güveninin dirençli kalmayı sürdürdüğüne yer veriliyor. Kuruluş, Orta Doğu’daki savaştan kaynaklanan enerji fiyat şokunun enflasyon üzerinde yukarı yönlü bir baskı yarattığını ancak Türkiye ekonomisinin bu şokun etkilerini atlatabilecek kapasitede olduğunu ifade ediyor. Enerji faturasının getirdiği yükün mutfaktaki bütçeyi zorladığı bir tabloda, ekonominin bu direnci nasıl koruyacağı kritik bir önem taşıyor.

Piyasanın sağlıklı işlemesi ve küçük tasarruf sahibinin korunması noktasında atılan denetim adımları da gündemin üst sıralarında yer alıyor. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in aktardığı verilere göre, 131 yatırım fonunun 66’sı tamamen tasfiye edilmiş, 7 portföy yönetim şirketinden 3’ünün de tam tasfiyesi tamamlanmış durumda. Bununla birlikte Sermaye Piyasası Kurulu’nun Alnus Yatırım, Bulls Yatırım ve Pusula Yatırım’ın sermaye piyasası faaliyetlerini 21 Ekim itibarıyla geçici olarak durdurması, piyasa disiplini ve kuralların uygulanması bakımından dikkat çekici bir gelişme olarak kayda geçti. Tasarruflarını sermaye piyasalarında değerlendirmeye çalışan geniş kesimler için şeffaflık ve denetim mekanizmalarının etkin çalışması vazgeçilmez bir güvencedir.

Küresel ölçekte ise tablo tam anlamıyla durulmuş değil. Şirket bilançolarının genel olarak güçlü gelmesi ve petrol fiyatlarındaki gerilemenin teknoloji hisselerindeki dalgalanmayı sınırlandırması risk iştahını bir ölçüde desteklese de yapay zekâ yatırımlarına dair soru işaretleri ile jeopolitik gerilimler uluslararası piyasalarda karışık bir seyre yol açıyor. Tahminleri aşan şirket kârları kaygıları hafifletirken, yükselen beklentilerin hisse bazında sert dalgalanmalar yaratabileceği ihtimali masada duruyor.

Tüm bu küresel ve finansal hareketliliğin ortasında bugün yurt içinde takip edilecek reel kesim güven endeksi ile imalat sanayi kapasite kullanım oranı, fabrikaların çarklarının ne hızla döndüğünü ve üreticinin geleceğe nasıl baktığını gösterecek. Borsa endekslerinin puan bazındaki salınımları geçici olabilir; fakat sanayideki kapasite, istihdam olanakları ve emeğin gelirden aldığı pay, toplumun refah düzeyini belirleyen kalıcı unsurlar olmayı sürdürüyor.