TÜİK beyin göçü verilerini açıkladı: Mezunların yüzde 22’si bu ülkeyi seçti

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin Yükseköğretim Beyin Göçü İstatistiklerini yayımladı. Verilere göre, yükseköğretim mezunları arasındaki beyin göçü oranı bir önceki yıla kıyasla artarak yüzde 2,2’ye ulaştı. Yurt dışına göç oranı erkek mezunlarda yüzde 2,7, kadın mezunlarda ise yüzde 1,8 olarak kaydedildi.

İstatistikler, mezunların yurt dışına yöneliminde eğitim alanı, üniversite türü, öğrenim dili ve mezun olunan bölüm gibi faktörlere göre farklılıklar bulunduğunu gösterdi. Ülkeler arasında Almanya ilk sırada yer alırken, bilişim ve mühendislik alanlarındaki mezunların göç oranları dikkat çekti.

BEYİN GÖÇÜNÜN EN YÜKSEK OLDUĞU İL İSTANBUL

TÜİK verilerine göre, yükseköğretim mezunları arasında beyin göçü oranının en yüksek olduğu il, yüzde 4 ile İstanbul oldu. İstanbul’u İzmir, Ankara, Eskişehir ve Yalova takip etti.

Oranın en düşük olduğu il ise yüzde 0,2 ile Siirt olarak açıklandı. Siirt’in ardından Hakkari, Kilis, Van ve Bitlis sıralandı.

Cinsiyete göre yapılan değerlendirmede de İstanbul ilk sıradaki yerini korudu. Erkek mezunlarda beyin göçü oranı İstanbul’da yüzde 4,7, İzmir’de yüzde 4,4, Ankara’da yüzde 3,6, Eskişehir’de yüzde 2,9 ve Yalova’da yüzde 2,8 oldu.

Kadın mezunlarda ise İstanbul yüzde 3,4 ile ilk sırada yer aldı. İzmir yüzde 2,8, Ankara yüzde 2,4, Eskişehir yüzde 1,7 ve Bursa yüzde 1,5 ile İstanbul’u izledi.

VAKIF ÜNİVERSİTESİ MEZUNLARINDA ORAN YÜZDE 4,4

Üniversite türüne göre incelendiğinde, devlet üniversitesi mezunlarının beyin göçü oranı 2024’te yüzde 1,7 iken 2025’te yüzde 1,9’a yükseldi. Vakıf üniversitesi mezunlarında ise oran yüzde 4,3’ten yüzde 4,4’e çıktı.

Vakıf üniversitelerinden mezun olanlar arasında en yüksek oran, tam burslu eğitim alanlarda görüldü. Bu grupta beyin göçü oranı yüzde 8,6 olarak hesaplandı. Kısmi burslu mezunlarda oran yüzde 3,8, ücretli eğitim alan mezunlarda ise yüzde 3,7 oldu.

BEYİN GÖÇÜNDE BİLİŞİM VE MÜHENDİSLİK ÖNE ÇIKTI

Eğitim ve öğretim alanlarına göre yapılan sıralamada bilişim ve iletişim teknolojileri, yüzde 7’lik beyin göçü oranıyla ilk sırada yer aldı. Bu alanı yüzde 4,8 ile mühendislik, imalat ve inşaat; yüzde 3 ile doğa bilimleri, matematik ve istatistik izledi.

Bilişim ve iletişim teknolojileri, kadın ve erkek mezunlarda da en yüksek orana sahip alan oldu. Beyin göçü oranı erkeklerde yüzde 8,2, kadınlarda yüzde 5,1 olarak kaydedildi.

En düşük oranlar ise erkeklerde yüzde 0,8 ile tarım, ormancılık, balıkçılık ve veterinerlik alanında, kadınlarda yüzde 0,7 ile eğitim alanında görüldü.

MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK İLK SIRADA

Lisans programları bazında değerlendirildiğinde, beyin göçü oranının en yüksek olduğu bölüm yüzde 13,1 ile moleküler biyoloji ve genetik oldu.

Bu bölümü yüzde 13 ile işletme mühendisliği, yüzde 11 ile matematik mühendisliği, yüzde 10,9 ile elektronik mühendisliği ve yüzde 10,2 ile fizik mühendisliği takip etti.

Veriler, söz konusu lisans programlarından mezun olanlar arasında yurt dışına göç oranlarının diğer birçok bölüme kıyasla daha yüksek olduğunu ortaya koydu.

FRANSIZCA EĞİTİM ALAN MEZUNLARDA ORAN YÜZDE 10,5

Mezun olunan programın öğrenim diline göre yapılan sıralamada Fransızca eğitim alanlar, yüzde 10,5 ile ilk sırada yer aldı.

Fransızca eğitim alanları yüzde 7,5 ile Almanca, yüzde 6,8 ile İngilizce ve yüzde 5 ile Rusça eğitim alan mezunlar izledi.

MEZUNLARIN İLK TERCİHİ ALMANYA OLDU

Lisans mezunlarının yurt dışına göç ederken en çok tercih ettiği ülke Almanya olarak belirlendi. Almanya’yı ABD, Birleşik Krallık, Hollanda ve Kanada takip etti.

Ülkelere göre tercih oranları şöyle sıralandı:

• Almanya: Yüzde 22

• ABD: Yüzde 16,9

• Birleşik Krallık: Yüzde 10,5

• Hollanda: Yüzde 8,3

• Kanada: Yüzde 5,2

Buna göre Almanya, listede yer alan ülkeler arasında lisans mezunlarının en çok tercih ettiği ülke oldu.

BİLGİSAYAR MÜHENDİSLERİ ALMANYA, İNGİLTERE VE HOLLANDA’YI TERCİH ETTİ

TÜİK verilerine göre Almanya’ya göç eden mezunlar arasında en büyük pay bilgisayar mühendisliği mezunlarına ait oldu. Bilgisayar mühendisliği mezunları, Birleşik Krallık ve Hollanda’yı tercih edenler arasında da ilk sırada yer aldı.

ABD’ye göç eden mezunlarda en büyük pay elektrik-elektronik mühendisliği bölümünden mezun olanlara aitken, Kanada’ya gidenler arasında işletme mezunları öne çıktı.

TÜİK’in 2025 yılı verileri, yükseköğretim mezunlarının yurt dışına göç oranında artış yaşandığını ortaya koyarken, Almanya’nın en çok tercih edilen ülke olduğunu ve bilişim ile mühendislik alanlarının beyin göçünde öne çıktığını gösterdi.