Bakan Ersoy Duyurdu! Troya’da 160 Yıllık Kazı Tarihinde Bir İlk Yaşandı!

Troya’da farklı dönemlere ait iki önemli buluntu, antik kentin kültür ve sanat geçmişine ilişkin yeni veriler ortaya koydu. Erken Tunç Çağı’na ait idol başı ile Arkaik Dönem’e tarihlenen kemik flüt, bölgede yaşayan toplumların sembolik dünyası ve müzik kültürüne dair izleri günümüze taşıdı.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Bakanlığın izin ve destekleriyle Geleceğe Miras Projesi kapsamında sürdürülen 2026 yılı kazılarının sonuçlarını sosyal medya hesabından duyurdu. Bakan Ersoy, paylaşımında şu ifadeleri kullandı:

“Troya’nın binlerce yıllık kültür ve sanat tarihine iki yeni keşifle katkı sunuyoruz. Bakanlığımızın izin ve destekleriyle Geleceğe Miras Projemiz kapsamında sürdürdüğümüz 2026 yılı kazılarında, yaklaşık 2.800 yıllık kemik flüt ile 4.500 yıllık insan biçimli bir idol başını gün ışığına çıkardık. Arkaik Dönem’e ait kemik flüt, 160 yılı aşkın Troya kazıları tarihinde bugüne kadar bulunan ilk ve tek müzik aleti. Bu keşifle, Troya’daki müzik kültürüne ilişkin doğrudan bir arkeolojik kanıta ulaştık. Troya II kent kapısı çevresinde bulunan idol başıyla da Erken Tunç Çağı’nın sembolik dünyasını ve Batı Anadolu’daki kültürel etkileşimleri anlamamıza katkı sağlayacak yeni bir eseri günümüze kazandırdık. Troya’nın farklı dönemlerini belgeleyen bu buluntuları bilimsel yöntemlerle araştırarak korumaya ve gelecek kuşaklara aktarmaya devam edeceğiz. Kazı ekibimize, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğümüzün ekiplerine ve çalışmalara katkı sunan tüm mesai arkadaşlarıma teşekkür ediyorum.”

TROYA’NIN MÜZİK TARİHİNE İLK ARKEOLOJİK KANIT

Arkaik Dönem yerleşim dolgusunda ortaya çıkarılan yaklaşık 2 bin 800 yıllık kemik flüt, Troya kazılarının 160 yılı aşkın tarihinde bulunan ilk ve tek müzik aleti olması bakımından önem taşıyor.

Yaklaşık MÖ. 750–480 yılları arasına tarihlenen Arkaik Dönem’de müzik, dini ritüellerin yanı sıra sosyal ve kamusal yaşamın da önemli unsurları arasında yer alıyordu. Yeni buluntu, Troya’da bu dönemde müzik kültürünün varlığına ilişkin doğrudan arkeolojik kanıt sunuyor.

Flütün gövdesine bağlı kafa kısmının korunmuş olması, eserin yapısının ve işlevinin değerlendirilmesine katkı sağlıyor. Organik malzemelerden üretilen müzik aletlerinin günümüze ulaşmasının zor olması da keşfin önemini artırıyor.

Dönemin üflemeli çalgıları arasında, farklı uzunluklardaki kemik veya kamış boruların bir araya getirilmesiyle oluşturulan syrinx, diğer adıyla panflüt de bulunuyordu. Üflemeli çalgıların bir bölümü, Dionysos kültü ve bu kültürle bağlantılı ritüellerle ilişkilendiriliyordu.

TROYA II KENT KAPISINDA 4 BİN 500 YILLIK BULUNTU

Troya II kent kapısı çevresindeki kazılarda bulunan insan biçimli idol başı, yaklaşık MÖ. 2 bin 500 yıllarına tarihleniyor. Erken Tunç Çağı’na ait eser, Troya’nın bu dönemdeki kültürünün ve Batı Anadolu’nun sembolik dünyasının araştırılması açısından yeni veriler sunuyor.

Küçük boyutlu insan biçimli idoller, Batı Anadolu’nun MÖ. 3. binyıl arkeolojisinin karakteristik buluntuları arasında yer alıyor. Troya’da daha önce bulunan benzer örnekler ile bölgenin farklı merkezlerinde ortaya çıkarılan idoller; üretim ve kullanım geleneklerinin yanı sıra kültürel etkileşimlerin incelenmesi bakımından da önem taşıyor.

Yaklaşık MÖ. 2500–2300 yıllarına tarihlenen Troya II döneminde kent, Anadolu ile Ege dünyası arasındaki bağlantıların yoğunlaştığı, mimari ve maddi kültür açısından gelişim gösteren merkezlerden biriydi. Yeni idol başının, bu dönemin toplumsal ve kültürel yapısının daha iyi anlaşılmasına katkı sağlaması bekleniyor.

TROYA’DA BİNLERCE YILLIK YAŞAMIN İZLERİ

Troya’nın yerleşim tarihi, MÖ. 3. binyılın başlarından MS. 13. yüzyıla kadar uzanıyor. Bu süreçte kentte on ana yerleşim katmanı tespit edilmiş durumda.

MÖ. 12. yüzyılın sonlarında yaşanan yıkımların ardından bölgede, yazılı kaynakların bulunmadığı yaklaşık dört yüzyıllık bir dönem yaşandı. Troya, MÖ. 8. yüzyıldan itibaren Homeros destanlarıyla bağlantılı olarak yeniden önemli bir kültürel ve kutsal merkez hâline geldi.

2026 yılı kazılarında ortaya çıkarılan idol başı ve kemik flüt, Troya’nın farklı dönemlerini belgeleyen iki yeni eser olarak kentin çok katmanlı tarihine katkıda bulunuyor. Bulgular, Troya’nın yalnızca Homeros destanları ve Troya Savaşı üzerinden değil; farklı toplumların inançları, sanatları, yaşam biçimleri ve Anadolu ile Ege dünyası arasındaki ilişkiler açısından da araştırılmasına imkân sağlıyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığının destekleriyle yürütülen çalışmalarla Troya’nın kültürel mirasının bilimsel yöntemlerle belgelenmesi, korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması amaçlanıyor.