Koreliler Evlerinde Bu Kadim Yöntemle Isınıyor: Tüm Dünya Onları Örnek Almaya Başladı!

Güney Kore'nin geleneksel mimarisinde önemli bir yere sahip olan ve "Ondol" adıyla bilinen yerden ısıtma sisteminin geçmişi, Kore Yarımadası'nda yaklaşık 2 bin yıl öncesine dayanıyor.

Kore Ulusal Tarih Enstitüsü tarafından yayımlanan bilgilere göre sistemin kökenleri, yarımadanın kuzey kesimlerinde yaşayan eski topluluklara kadar uzanıyor. Geleneksel Kore evlerinde kullanılan Ondol, zaman içinde ülkenin farklı bölgelerine yayılarak konut mimarisinin temel unsurlarından biri haline geldi.

Ondol'un geleneksel çalışma yöntemi, günümüzde yaygın olarak kullanılan kalorifer sistemlerinden farklı bir prensibe dayanıyordu. Eski Kore evlerinde mutfakta ya da evin dışında bulunan özel bir ocakta ateş yakılıyor, ortaya çıkan sıcak gazlar zeminin altına yapılan kanallardan geçiriliyordu.

Kanalların üzerinde bulunan kalın taşlar, ateşin oluşturduğu ısıyı bünyesinde tutarak zamanla evin içine yayıyordu. Böylece ateş söndükten sonra bile taşlarda depolanan enerji sayesinde zemin bir süre daha sıcak kalıyordu.

Özellikle kışların sert geçtiği bölgelerde kullanılan bu yöntem, insanların soğuk hava koşullarına karşı korunmasına yardımcı oluyordu.

KORELİLERİN YERDE OTURMA VE UYUMA ALIŞKANLIĞI

Ondol, yalnızca Korelilerin evlerini ısıtma biçimini değil, gündelik yaşam alışkanlıklarını da etkiledi. Zeminin sıcak kalması, ev sakinlerinin yerde oturmasını, yemek yemesini ve uyumasını daha rahat hale getirdi.

Bu yaşam biçimiyle birlikte geleneksel Kore evlerinde yüksek ayaklı mobilyalar yerine alçak masalar, minderler ve doğrudan zemine serilen yataklar yaygınlaştı.

Kore kültüründe evlere ayakkabıyla girilmemesi geleneği de zeminle doğrudan temasın önemli olduğu bu yaşam tarzıyla yakından ilişkili. Böylece Ondol, bir ısınma yönteminin ötesine geçerek evlerin kullanım biçimini ve kültürel alışkanlıkları şekillendiren bir unsur haline geldi.

MODERN APARTMANLARDA DA ONDOL PRENSİBİ KULLANILIYOR

Geleneksel Ondol sisteminde sıcaklığı sağlayan ateş ve taş kanallarının yerini günümüzde daha gelişmiş teknolojiler aldı. Güney Kore'deki modern apartmanlarda zeminin altına döşenen boruların içinden sıcak su dolaştırılarak evler ısıtılıyor.

Borulardan geçen sıcak su, zemini ısıtıyor ve bu sıcaklık geniş bir yüzey üzerinden odanın içine yayılıyor. Böylece ısı, yalnızca tek bir radyatörün çevresinde yoğunlaşmak yerine zeminden yaşam alanına dağılıyor.

Bununla birlikte yerden ısıtma sistemlerinin enerji tüketimi her binada aynı olmuyor. Tüketim miktarı; yapının yalıtımına, kullanılan ısı kaynağına, dış ortam sıcaklığına ve ısıtma ayarlarına göre değişiklik gösteriyor.

BİNLERCE YILLIK GELENEK KÜLTÜREL MİRASA DÖNÜŞTÜ

Ondol, Güney Kore'de yalnızca geçmişten kalan bir ısınma tekniği olarak değerlendirilmiyor. Kore hükümeti, geleneksel Ondol kültürünü 2018 yılında ulusal somut olmayan kültürel miras kapsamına aldı.

Yüzyıllar boyunca evlerin mimarisini, mobilyaların tasarımını ve insanların günlük alışkanlıklarını etkileyen sistem, Güney Kore'nin kültürel kimliğinin önemli unsurlarından biri olarak kabul ediliyor.

Geleneksel uygulamanın modern konutlarda farklı teknolojilerle sürdürülmesi, Ondol'un tarihsel miras ile günümüz yaşamı arasında kurduğu bağı da ortaya koyuyor.

TÜRKİYE'DE DE YERDEN ISITMA SİSTEMLERİ KULLANILIYOR

Güney Kore'de binlerce yıldır kullanılan yerden ısıtma prensibinin benzerleri, Türkiye'deki modern konutlarda da tercih ediliyor. Özellikle yeni inşa edilen bazı yapılarda zeminin altına yerleştirilen sıcak su boruları aracılığıyla odaların ısıtılması sağlanıyor.

Ancak Türkiye'de kullanılan modern yerden ısıtma sistemlerinin doğrudan Kore'deki Ondol geleneğinden alındığını söylemek doğru değil. Benzer ısıtma prensipleri, tarih boyunca farklı coğrafyalarda da uygulandı.

Güney Kore'deki Ondol geleneğini öne çıkaran özellik, yaklaşık 2 bin yıllık geçmişine rağmen modern konut mimarisinde ve günlük yaşam kültüründe etkisini sürdürmesi. Geleneksel yöntem, değişen teknolojiye uyum sağlayarak günümüzde de kullanılmaya devam ediyor.