Göbeklitepe’nin gizemini çözecek yeni ipucu! 10 bin yıllık iki mezar bulundu!

Alman Arkeoloji Enstitüsü araştırmacılarının Göbeklitepe’de yürüttüğü çalışmalar sırasında biri toplu olmak üzere iki mezar ortaya çıkarıldı. Hakemli bilimsel dergi PLOS One’da yayımlanan araştırmaya göre, mezarların MÖ 8700-8000 yılları arasına tarihlendiği belirlendi.

Toplu gömünün böbrek biçimindeki bir çukurda bulunduğu tespit edildi. Bu alanda yetişkin bir kadın, genç bir erkek ve ergenlik çağındaki bir kız çocuğuna ait iskeletlerin yer aldığı belirlendi.

Diğer mezarda ise 20'li yaşlarında veya 30'lu yaşlarının başında olduğu tahmin edilen genç bir kadının iskeleti bulundu. Kadının, bacakları vücuduna doğru çekilmiş biçimde yan yatırılarak gömüldüğü tespit edildi.

DAĞINIK KEMİKLERİN KAYNAĞI TARTIŞILIYOR

Göbeklitepe’de 1995’ten bu yana devam eden kazı çalışmalarında, özellikle anıtsal yapıların dolgu tabakalarında çok sayıda parçalanmış insan kemiği bulundu. Ancak son keşiflere kadar bütünlüğünü büyük ölçüde koruyan mezarlara rastlanmamıştı.

Euronews’te yer alan habere göre araştırmacılar, yeni keşfedilen mezarlardaki iskeletlerin durumuyla daha önce bulunan dağınık insan kemikleri arasında benzerlik olduğunu belirtti. Kemiklerde görülen parçalanma, kalsiyum birikintileri ve kemirgen izleri, bazı kalıntıların başlangıçta normal mezarlara ait olabileceği ihtimalini güçlendirdi.

Bu bulgu, insan kemiklerinin erozyon, toprak hareketleri ve heyelan gibi doğal süreçler sonucunda mezarlardan çıkarak anıtsal yapıların dolgu tabakalarına taşınmış olabileceği görüşünü destekliyor.

Ancak araştırmacılar, insan kemiklerinin ritüel amaçlarla kullanılmış olabileceği ihtimalini de tamamen reddetmiyor. Göbeklitepe’de daha önce bazı insan kafatası parçalarının üzerinde kesik ve oyma izlerine rastlanmıştı.

GÖBEKLİTEPE’NİN İŞLEVİNE İLİŞKİN TARTIŞMA

MÖ 9600-8200 yılları arasında farklı evrelerde inşa edilen Göbeklitepe, 5,5 metreye kadar ulaşan T biçimli dikilitaşları ve insan ile hayvan figürleriyle biliniyor.

Alan, ilk yapılarının ortaya çıktığı dönemde insanların büyük ölçüde avcı-toplayıcı topluluklar halinde yaşaması nedeniyle, insanlık tarihindeki yerleşik hayata geçiş sürecinin anlaşılması bakımından önemli bir merkez olarak değerlendiriliyor.

Yeni mezarların ortaya çıkarılması, Göbeklitepe’nin yalnızca belirli dönemlerde insanların bir araya geldiği törensel bir merkez olduğu yönündeki görüşün yeniden ele alınmasına katkı sağlıyor.

Bulgular, alanda insanların gündelik yaşamlarını sürdürdüğü ve ölülerini gömdüğü daha karmaşık bir yerleşim düzeninin bulunmuş olabileceğine işaret ediyor.