Üniversitelere 214 milyar TL ayrıldı ama araştırmaya pay kalmadı

2026-2027 akademik yılı için Türkiye’deki 129 devlet üniversitesine ayrılan bütçe kamuoyunda tartışma yarattı. Merkezi bütçeden üniversitelere toplam 214 milyar TL aktarılırken, bu kaynağın büyük bölümünün bilimsel üretim yerine maaş, yolluk, temsil ve idari giderlere harcanacağı ortaya çıktı. Veriler, yükseköğretimde araştırma faaliyetlerinin bütçe içinde oldukça sınırlı bir paya sahip olduğunu gözler önüne serdi.

BÜTÇELERİN YÜZDE 87’Sİ ZORUNLU GİDERLERE

Kesinleşen bütçelere göre, birçok üniversite aldığı ödeneğin yaklaşık yüzde 87’sini memur ve işçi maaşları, sözleşmeli personel giderleri, masa-sandalye alımları ve yolluk harcamaları için kullanacak. Bu tablo, üniversitelerin bilimsel araştırma ve projelere ayırabildiği payı ciddi biçimde daraltıyor.

ARAŞTIRMADA UÇURUM: 587 KAT FARK

Araştırma bütçeleri arasındaki fark ise dikkat çekici boyutlara ulaştı. ODTÜ, 2026-2027 döneminde bilime ayırdığı 432 milyon TL ile listenin zirvesinde yer alırken, Amasya Üniversitesi yalnızca 736 bin TL ayırabildi. İki üniversite arasındaki fark tam 587 kat oldu. Bu durum, devlet üniversiteleri arasında araştırma kapasitesinin ne denli eşitsiz dağıldığını ortaya koydu.

BOĞAZİÇİ’NDE MAAŞLAR ARAŞTIRMAYI GEÇTİ

Boğaziçi Üniversitesi’ne ayrılan 5,3 milyar TL’lik bütçede araştırmaya ayrılan pay 224 milyon TL ile sınırlı kaldı. Buna karşın yalnızca işçi ve sözleşmeli personel maaşları için ayrılan tutar 531 milyon TL’yi buldu. Üniversite, bütçe açığını kapatmak için öğrenci gelirlerine yönelerek yemek ve yurt ücretlerinden yüz milyonlarca lira gelir hedefledi.

ÖĞRENCİLER GELİR KAPISI HALİNE GELDİ

Birçok üniversite, bütçedeki zorunlu giderler nedeniyle öğrencilerden elde edilecek gelirlere bel bağladı. Yemekhane, yurt, barınma, yaz okulu, yüksek lisans ve doktora programları önemli gelir kalemleri haline geldi. Hacettepe, İTÜ ve Dokuz Eylül gibi üniversiteler, yüz milyonlarca liralık öğrenci gelirini bütçelerine ekledi.

EĞİTİME DEV KAYNAK, BİLİME SINIRLI PAY

2026-2027 bütçesinde eğitime toplam 2 trilyon 905 milyar TL ayrılırken, bunun büyük bölümü Milli Eğitim Bakanlığı’na gitti. Üniversitelere ayrılan pay yüksek görünse de, bilimsel araştırmaya aktarılan kaynakların sınırlı kalması yükseköğretimin geleceğine dair soru işaretlerini artırdı.