Türkiye’de manda sayısı alarm veriyor: Son 30 yılda yüzde 53 azaldı

Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Bakiye Kılıç Topuz, dünya genelinde manda sayısı ve süt üretimi artarken Türkiye’de tam tersi bir tabloyla karşılaşıldığını söyledi. Topuz, "Dünyada manda popülasyonu yüzde 34 oranında artarken, Türkiye’de son 30 yılda yüzde 53 azaldı. Bu durum, manda varlığımızın ciddi bir tehdit altında olduğunu gösteriyor" dedi.

SAMSUN MERKEZLİ POPÜLASYON

Türkiye’de ortalama 162 bin manda bulunduğunu ifade eden Topuz, bunların 80 bininin süt mandası olduğunu ve toplam hayvan varlığı içindeki payının yüzde 12 olduğunu belirtti. Samsun’un mandacılıkta kritik bir merkez olduğunu vurgulayan Topuz, "Samsun’daki manda popülasyonunun yüzde 60’ı Bafra ve 19 Mayıs ilçelerinde yoğunlaşıyor. Projelerimizi bu bölge üzerinden yürütüyoruz" diye konuştu.

MANDA SÜTÜNÜN DÜNYA PAZARINDAKİ YERİ

Türkiye’nin manda sütü üretimindeki payının dünya genelinde yalnızca yüzde 0,04 olduğunu aktaran Topuz, "İtalya, manda sayısı olarak Türkiye’ye yakın olmasına rağmen manda sütü denildiğinde dünya çapında öne çıkıyor. Bunun nedeni mozzarella peyniri gibi işlenmiş ürünler. Biz de markalaşma ile nitelik açısından ön plana çıkabiliriz" ifadelerini kullandı.

EKONOMİK DEĞERİ 4 KAT ARTIYOR

Manda sütünün işlenmiş ürünlerdeki değerine dikkat çeken Topuz, "Türkiye’de manda sütü üretim değeri çiğ süt olarak 3,4–6,5 milyar TL arasında değişiyor. Tereyağı, kaymak veya yoğurt gibi ürünlere dönüştüğünde bu değer 3-4 kat artıyor. Samsun’da manda sütü üretiminin ekonomik değeri 475 milyon TL ile 900 milyon TL arasında hesaplanıyor" dedi.

MANDACILIĞIN AVANTAJLARI

Doç. Dr. Topuz, mandaların hastalıklara karşı dirençli olduğunu, iklim değişikliğine uyum kapasitesinin yüksek olduğunu ve mandacılığın maliyet açısından karlı bir faaliyet olduğunu vurguladı. Ayrıca manda sütünün protein oranının yüksek, kolesterolünün düşük, mineral içeriğinin fazla olduğunu belirtti. Manda eti ise sığır etine kıyasla daha düşük kalorili ve sağlıklı bir alternatif olarak öne çıkıyor.