Türkiye’de doğum oranları geriledi: AK Parti döneminde kaba doğum hızı 7,2 puan düştü

Türkiye’de doğum oranlarındaki gerileme, nüfusun geleceğine ilişkin endişeleri artırıyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, nüfusun kendini yenileyebilmesi için gerekli kabul edilen 2,1 çocuk seviyesinin oldukça altına inen toplam doğurganlık hızı 1,51’e kadar geriledi. Doğum hızındaki düşüşe karşılık yaşam süresinin uzaması ve yaşlı nüfusun artması, Türkiye’nin demografik yapısında önemli bir değişime işaret ediyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın en az üç çocuk çağrısı ve aile politikaları kapsamında atılan adımlara rağmen doğum oranlarındaki gerilemenin devam etmesi dikkat çekiyor. Artan yaşam ve çocuk yetiştirme maliyetleri de ailelerin çocuk sahibi olma kararlarını etkileyen faktörler arasında gösteriliyor.

DOĞURGANLIK HIZI 1,51’E GERİLEDİ

Bir ülkenin nüfusunu uzun vadede yenileyebilmesi için toplam doğurganlık hızının yaklaşık 2,1 seviyesinde olması gerekiyor. Türkiye’de ise bu oran 1,51’e kadar düşmüş durumda. Gerileme, kaba doğum hızı verilerinde de açık biçimde görülüyor.

AK Parti’nin iktidara geldiği dönemin ardından 2009 yılında binde 17,6 olarak kaydedilen kaba doğum hızı, yıllar içinde düşüş göstererek 2025’te binde 10,4’e indi. Böylece söz konusu dönemde 7,2 puanlık gerileme yaşandı.

Çocuk yetiştirme giderlerinin artması, kreş ve eğitim masrafları ile çalışan kadınların iş ve aile yaşamını birlikte yürütmekte yaşadığı güçlükler, doğum kararlarını etkileyen başlıca unsurlar arasında yer alıyor. Bu koşulların aileleri daha az çocuk sahibi olmaya yönelttiği değerlendiriliyor.

YAŞLI NÜFUSUN PAYI ARTIYOR

Doğum oranları gerilerken Türkiye’de ileri yaş gruplarındaki nüfus da büyüyor. Ortanca yaşın 34 seviyesini aşması, nüfusun giderek yaşlandığını gösteren gelişmeler arasında bulunuyor.

2007 yılında 2 milyon 67 bin 714 kişi olan 60-64 yaş grubundaki nüfus, 2025’te 4 milyon 426 bin 895 kişiye yükseldi. Böylece bu yaş grubundaki kişi sayısı iki katından fazla arttı.

Benzer yükseliş daha ileri yaş gruplarında da görüldü. 2007’de 578 bin 879 kişi olarak kaydedilen 80-84 yaş grubu nüfusu, 2025 yılında 1 milyon 1 bin 898’e ulaştı. Bu veriler, Türkiye’de yaşlı nüfusun giderek daha büyük bir ağırlık kazandığını ortaya koyuyor.

AİLE POLİTİKALARI DOĞUM DÜŞÜŞÜNÜ DURDURAMADI

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ailelere yönelik “en az 3 çocuk” çağrısı, doğum oranlarını artırmaya yönelik politikaların önemli başlıklarından biri oldu. Bu kapsamda 2025 yılı “Aile Yılı” ilan edildi. Ardından çalışmalar, 2026-2035 dönemini kapsayan “Aile ve Nüfus On Yılı” programıyla genişletildi.

Ancak açıklanan TÜİK verileri, doğurganlık hızındaki düşüşün sürdüğünü gösteriyor. Türkiye’nin genç nüfus yapısını koruyabilmesi için aile politikalarının yanı sıra ekonomik koşullar, çocuk bakım hizmetleri ve çalışma hayatındaki düzenlemelerin de demografik değişim üzerindeki etkisi önem taşıyor.