Türk lise öğrencileri, atom altı parçacık projesiyle NASA’dan davet aldı!

İstanbul ve Kocaeli’de eğitim gören lise öğrencileri Arda Çetinkaya ve Buket Atalay, atom altı parçacığı "müon"un tespitini sağlayan projeleriyle ABD’de düzenlenen NASA John Hopkins Üniversitesi Uygulamalı Fizik Laboratuvarı sempozyumunda dikkat çekti. Öğrenciler, sunumlarının ardından önemli teklifler aldıklarını belirtti.

İki genç fizik meraklısı, proton ve nötron gibi atom altı parçacıkları ile aynı ailede yer alan müonun algılanmasını sağlayan sintilatör dedektör projesini geliştirdi. Proje, diğer yöntemlere kıyasla daha düşük maliyetle üretilebiliyor ve yüksek verimlilik sağlıyor. Çetinkaya, "Müon, evrenin ilk oluşum anlarından çok kısa süre sonra var olmuş bir parçacık. Biz de evrenin başlangıcına dair sorulara yanıt aramak için bu parçacığın peşindeyiz" dedi.

Projelerini geliştirmeye Gebze Teknik Üniversitesi Nükleer Manyetik Rezonans Laboratuvarı’nda devam ettiklerini ve laboratuvarı etkin biçimde kullandıklarını ifade eden Çetinkaya, sempozyuma katılmalarını sağlayan fırsatı bir Amerikan Fizik Derneği üyesinin kendilerine ilettiğini aktardı.

Buket Atalay, sempozyumun Harvard Üniversitesi, Caltech ve NASA’nın çeşitli birimlerinden akademisyenlerin katıldığı prestijli bir etkinlik olduğunu vurgulayarak, "Normalde lise öğrencileri bu tür etkinliklere davet edilmiyor. Biz de fırsatı görünce değerlendirmek istedik" dedi.

İki öğrenci, projelerinin tıp alanında kanserli hücrelerin tespitinde, savunma sanayisinde konteyner ve yeraltı tesislerinin izlenmesinde ve Türkiye’deki yeni nükleer tesislerin güvenliğinde kullanılabilecek potansiyele sahip olduğunu belirtti. Ayrıca, ucuz maliyeti sayesinde üniversite araştırma laboratuvarlarında temel fizik araştırmalarında etkin olarak kullanılabileceğini söyledi.

Arda Çetinkaya, "8–12 Eylül tarihleri arasında NASA tarafından düzenlenen HELIOTECH Heliophysics ve Suborbital Symposium’a davet edilen tek lise projesi olarak sunumumuzu gerçekleştirdik. Aldığımız değerli teklifler ve kazandığımız deneyimler, hedeflerimize giden yolda bize büyük motivasyon sağladı. Bu süreçte her zaman yanımızda olan Başkomutanımız Atatürk’e, ailelerimize ve destekçilerimize teşekkür ederiz" ifadelerini kullandı.

Sempozyum boyunca Harvard, Princeton, MIT gibi üniversitelerden profesörlerle tanışma ve projelerini sunma fırsatı bulan gençler, bilime katkı sağlamak ve bilimsel yöntemi öğrenmek için çalışmalarını sürdürdüklerini vurguladı.