Trump'ın İspanya Tehdidi: AB Üyeliğini Gözden Kaçırmış Olabilir mi?

Donald Trump, İspanya'nın GSYİH'sinin %2'sinden fazlasını savunmaya ayırmayı reddetmeye devam etmesi halinde, ülkesine "iki kat vergi ödetmekle" tehdit etti. Trump, "İspanya ekonomisi çok iyi gidiyor. Ve kötü bir şey olursa bu ekonomi tamamen çökebilir. İspanya ile bir ticaret anlaşması müzakere ediyoruz ve onlara iki katını ödeteceğim" dedi.

TÜRKIYE'YE YÖNELIK BENZER TEHDITLER

Trump'ın bu tehdidi, ilk başkanlık döneminde Türkiye'ye yönelik benzer açıklamalarını hatırlattı. 2019'da Türkiye'nin "sınırı aşan" bir hamlede bulunması durumunda ülke ekonomisini tamamen mahvetme tehdidinde bulunmuş, daha sonra "ABD'nin Suriye'de insancıl olmayan bir uygulama görmesi durumunda ekonomilerinin büyük zarar göreceğini söyledim" demişti.

TEHDITLERIN TEORIK ARKA PLANI VE WTO KURALLARI

İspanya'ya yönelik tehditlerin detaylarına bakıldığında, ABD başkanının belirli ürünlere özel gümrük vergileri uygulayabileceği anlaşılıyor. Teorik olarak, ABD bir gümrük birliği olan AB ülkeleri arasında ayrım gözetmeksizin tüm ticareti vergilendiremez. Ancak Dünya Ticaret Örgütü (WTO) kurallarına dayanarak, yasa dışı sübvansiyonlar, damping veya ulusal güvenlik gibi gerekçelerle belirli bir ülkeden gelen belirli ürünlere daha yüksek tarifeler uygulayabilir (tıpkı İspanyol zeytinleri veya Fransız şarapları için daha önce yaptığı gibi).

Elcano Kraliyet Enstitüsü'nden Judith Arnal, ABD'nin WTO kapsamında resmi bir prosedür başlatması veya ulusal güvenlik maddesini uygulaması gerektiğini belirtiyor.

İSPANYA-ABD TICARET DENGESI VE RISK ALTINDAKI SEKTÖRLER

Mal ve eşya satışında İspanya'nın ABD'ye karşı dış ticaret açığı verdiği görülüyor. Bu yılın ilk dört ayında ticaret açığı 3.59 milyar Euro'dan 5.173 milyar Euro'ya yükseldi. İhracat %1.8 düşerken, ithalat %15.6 arttı. Nisan ayında, tarifelerin yürürlüğe girdiği ilk ayda, ABD'ye yapılan satışlar %13.8 düştü.

İspanya'nın ABD'ye en çok ihraç ettiği ürünler arasında makine ve mekanik ekipman, elektrikli ekipman, yağlar, yakıtlar ve farmasötik ürünler bulunuyor.

İspanya'nın 2024 yılında ABD'ye yaptığı toplam mal ihracatı GSYİH'nın yalnızca %1.1'ini temsil ettiğinden, genel olarak İspanyol ekonomisinin ticaret kanalları aracılığıyla tarifelere maruz kalma olasılığı nispeten düşük. Ancak, imalat sanayinin bazı dalları (ilaç, metalurji, inşaat destek endüstrileri, kimyasallar, makine ve ekipman imalatı) ve zeytinyağı, şarap gibi tarım ürünleri ile ticaret, ulaştırma ve idari hizmetler gibi hizmet sektörleri daha fazla etkilenebilir.

ABD'NIN İSPANYA'YA İLK GÜMRÜK VERGISI DEĞIL

Bu, ABD'nin İspanya'ya gümrük vergisi uygulaması ilk kez olmayacak. 2021 yılında, İspanya'da uygulanan "Google vergisi"nin ardından ABD, ayakkabı, şapka ve cam eşya gibi 36 İspanyol ürününe %25 oranında gümrük vergisi uygulamıştı.