Trump’ın Ateşkes ve Rehine Takası Planı İçin Şarm El-Şeyh’te Kritik Müzakereler Başladı

ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze’de ateşkes ve rehine değişimi planı üzerinde taraflar arasında yoğun pazarlıklar, Mısır’ın Şarm El-Şeyh kentinde düzenlenen üst düzey toplantılarla yeni bir aşamaya girdi. ABD, Katar ve Türkiye’den üst düzey temsilciler, Trump planı üzerinde uzlaşma sağlamak amacıyla bu kritik görüşmelere katıldı.

Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani, sürecin "kritik bir aşamaya" geldiğini açıklarken, ABD adına özel elçi Steve Witkoff ve Trump’ın damadı Jared Kushner müzakerelerde yer aldı. Mısır Dışişleri Bakanlığı ve devlet medyası, toplantılara İsrail adına Başbakan Netanyahu’nun danışmanı Ron Dermer ve Türkiye’den MİT Başkanı İbrahim Kalın’ın da katıldığını duyurdu.

PAZARLIKLARDA ÇEKINCELER VE ANLAŞMAZLIK NOKTALARI

Trump’ın 20 maddelik barış planına hem İsrail hem de Hamas prensipte destek verse de, diplomatik kaynaklar önemli anlaşmazlık noktalarının sürdüğünü belirtiyor. Hamas, özellikle silahsızlandırılma talebine, İsrail’in Gazze’den kademeli çekilme sürecine ve önerilen uluslararası denetim gücünün rolüne ilişkin çekincelerini koruyor.

ABD basınına konuşan bir kaynak, "Bazı ilerlemeler sağlandı. Amaç, tüm tarafların üzerinde uzlaşacağı bir uygulama mekanizması belirlemek" dedi. Ancak Arap ülkeleri, Netanyahu’nun Trump planında yaptığı değişikliklerden endişe ediyor. Bu endişelerin başında İsrail askerlerinin çekilme takvimi ve Batı destekli Filistin Yönetimi’nin sürece dahil edilmemesi öne çıkıyor. Arap devletleri, meşruiyet için Filistin Yönetimi’nin geçiş sürecinde rol almasının şart olduğunu savunurken, Netanyahu bu fikre kesin biçimde karşı çıkıyor.

HAMAS: "GERÇEK GÜVENCELER İSTIYORUZ"

Hamas, 48 rehineyi serbest bırakmaya ve Gazze kontrolünü sonlandırmaya hazır olduğunu duyurdu. ABD planı uyarınca Gazze’nin, Filistinli teknokratlardan oluşan bir komite tarafından yönetilmesi ve bu yapının Trump liderliğindeki uluslararası bir gözetim kurulu tarafından denetlenmesi öngörülüyor.

Ancak Hamas, Mart ayında ABD arabuluculuğundaki ateşkesin bozulmasını hatırlatarak temkinli yaklaşıyor. Hamas’ın baş müzakerecisi Halil el-Hayye, Mısır televizyonuna verdiği röportajda, "Biz müzakere ediyorduk İsrail yeniden savaşa döndü. İsrail, tarih verdiği sözleri tutmadı. Bu yüzden uluslararası toplumdan gerçek güvenceler istiyoruz" dedi. Batılı diplomatlar da, Hamas'ın bu kez somut garantiler talep ettiğini ve Arap ülkeleri ile ABD’nin bu güvenceleri birlikte sağlaması gerektiğini belirtiyor.

Rehine takası da masadaki en önemli konulardan biri. İsrail tarafı planın ilk aşaması olan rehine serbest bırakılmasına odaklanmak isterken, Hamas elindeki rehineleri serbest bırakırsa, İsrail’in de müebbet hapis cezası alan 250 Filistinli mahkûmu ve 7 Ekim 2023 saldırısı sonrası tutuklanan bin 700 Gazzeliyi serbest bırakmayı teklif ettiği bildirildi. Hamas, Marwan Barguti gibi önde gelen Filistinli isimlerin serbest bırakılmasında ısrarcı olsa da, bu isimlerin listeye dâhil edilmesi Netanyahu’nun aşırı sağ koalisyonunda büyük tepki yaratabilir.