Samanyolu’nun Gizemli Gama Işınları: Kaynak Karanlık Madde Mi, Pulsarlar Mı?

Samanyolu Galaksisi’nin merkezinden yayılan ve gökbilimciler tarafından "Galaktik Merkez GeV Fazlası (GCE)" olarak adlandırılan gizemli gama ışınlarının kaynağı hâlâ çözülememiş durumda. İlk kez 2009 yılında NASA’nın Fermi Gama Işını Uzay Teleskobu verilerinde keşfedilen bu parlaklık, evrendeki en yüksek enerjili ışık türlerinden biri olmasına rağmen, kökeni bilim dünyasında iki temel hipoteze dayanıyor: Karanlık madde parçacıklarının (WIMP’ler) yok oluşu veya yaşamının son evresindeki hızla dönen nötron yıldızları olan milisaniyelik pulsarlar.

Almanya’daki Leibniz Astrofizik Enstitüsü'nden Moorits Mihkel Muru liderliğindeki yeni bir araştırma, süper bilgisayar simülasyonları kullanarak Samanyolu’nun karanlık madde dağılımını modelledi ve bu gizemin çözümüne yeni bir ışık tuttu.

KARANLIK MADDE HALELERI "KUTULU" BIÇIMDE OLABILIR

Physical Review Letters dergisinde yayımlanan bulgular, galaksimizin karanlık madde halesinin mükemmel şekilde küresel değil, hafifçe yassılaşmış ("kutulu") bir biçimde olabileceğini gösterdi. Bu bulgu, eğer GCE karanlık maddeden kaynaklanıyorsa, yaydığı gama ışınlarının tıpkı milisaniyelik pulsarlardan gelen ışık gibi "kutulu" bir şekil oluşturabileceği anlamına geliyor.

Bu sonuç, GCE’nin gözlemlenen şeklinin karanlık madde olasılığını dışlamadığını, hatta karanlık madde hipotezinin az da olsa avantajlı bir duruma geçtiğini ortaya koyuyor.

Araştırmacılara göre, her iki senaryo da hala geçerliliğini koruyor: GCE’nin bir kısmı milisaniyelik pulsarlardan, bir kısmı ise karanlık madde etkileşimlerinden kaynaklanıyor olabilir.

Johns Hopkins Üniversitesi’nden astrofizikçi Joseph Silk, bu bulguları oldukça önemli görerek, "Karanlık madde evreni şekillendiriyor. Bu gama ışınları onun ilk gerçek izleri olabilir" sözleriyle yorumladı. Bilim insanları, yakında devreye girecek olan Cherenkov Teleskop Dizisi ve Güney Geniş Alan Gama Işını Gözlemevi gibi gelişmiş araçların yardımıyla bu galaktik gizemin kesin olarak aydınlatılabileceğini umuyor.