Peru’da antik ticaret ve matematik sırrı: “Deliklerin Bandı” keşfedildi

Peru’daki Monte Sierpe bölgesinde yer alan ve halk arasında "Deliklerin Bandı" olarak bilinen yapı, A.D. 1000-1400 yılları arasında inşa edilmiş olabilir. O dönemde 100 binden fazla nüfusa sahip olduğu tahmin edilen Chincha Krallığı’nın önemli ticaret yolları üzerinde bulunan alan, bölgesel topluluklar arasında mal değişimi ve etkileşim merkezi işlevi görüyordu. 15. yüzyılda İnka İmparatorluğu bölgeyi ele geçirdiğinde ise buranın haraç ve vergi toplama amacıyla kullanıldığı öne sürülüyor.

Yapı, yaklaşık 1.5 kilometre uzunluğunda ve onlarca çöküntüden oluşan bloklara bölünmüş şekilde düzenlenmiş. Her delik 1 ila 2 metre çapında, derinliği ise 1 metreye kadar ulaşabiliyor. Bazı deliklerin içi taşlarla kaplı. Alanın çevresinde savunma amaçlı yerleşim birimleri ve koloniler arası yolların kesişim noktaları bulunuyor.

MATEMATİKSEL DÜZEN VE EKONOMİK ÖZELLİKLER

Dronlarla çekilen görüntüler ve kazı çalışmaları sonucunda, deliklerin düzenlenme biçiminde matematiksel bir desen keşfedildi. Bu desenin, dönemin muhasebe ve kayıt tutma sistemlerine benzer bir şekilde organize edildiği belirlendi.

Araştırmacılar, deliklerden aldıkları örneklerde mısır poleni tespit etti. Mısır poleninin doğada çok uzaklara taşınmadığı bilindiğinden, bunun insan eliyle bölgeye taşındığı sonucuna varıldı. Ayrıca, Chincha halkının sepet yapımında kullandığı bulrush bitkisinin polenine de rastlandı. Bu bulgular, deliklerin örgü sepetler veya demetler içinde mal depolama amacıyla kullanıldığı fikrini güçlendiriyor.

Avustralya Sydney Üniversitesi’nden arkeolog Jacob Bongers, alanın zaman içinde farklı işlevler üstlendiğini belirtirken, yeni bulguların yapıyı dönemsel pazar alanı olarak kullanıldığı teorisini desteklediğini açıkladı.

İNKA KHIPU SİSTEMİYLE BENZERLİK

Deliklerin düzenlenme biçimi, İnka’ların düğümlü iplerden oluşan kayıt sistemi khipu ile benzerlik gösteriyor. Daha önce khipuların grid sistemleriyle birlikte depo alanlarında kullanıldığı keşfedilmişti. Monte Sierpe’deki bloklardaki delik sayılarındaki küçük farklılıkların, çevredeki kasabalardan toplanan haraç miktarlarını yansıttığı düşünülüyor.

Araştırmanın yazarları, bu keşfin yalnızca antik And toplumlarının ekonomik yapısı hakkında değil, aynı zamanda yerli muhasebe sistemlerinin çeşitliliği hakkında da önemli bir bilgi sunduğunu vurguluyor. Bongers, "Bu veriler, toplumların insanları bir araya getirmek ve etkileşim kurmak amacıyla peyzajı nasıl dönüştürdüklerini anlamamıza yardımcı oluyor" dedi.