Nazım Yok, MİT Başkanı Var: MEB’in Kitap Listesi Gündem Oldu!

İstanbul Valiliği ve İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından yürütülen "Ben Okuyorum, İstanbul Okuyor" projesi, ilk bakışta öğrencilere kitap sevgisi kazandırma hedefi taşıyor gibi görünse de, kitap seçkilerinin içeriği kamuoyunda ciddi tepkilere neden oldu. 28 Nisan’da yapılacak 90 dakikalık sınavla dereceye giren öğrencilere Cumhuriyet altını ve başarı belgesi verilecek. Ancak seçilen kitaplar ve yazarlar tarafsızlık ilkesini tartışmaya açtı.

YAYINEVLERİ VE YAZARLAR SEÇİLİRKEN KRİTER NE OLDU?

Projede tavsiye edilen kitapların büyük bölümü, Yeni Şafak, Ötüken Neşriyat, Nesil Yayınları ve Anadolu Mektebi gibi iktidara yakınlığıyla bilinen yayınevlerine ait. Siyasi kimliğiyle öne çıkan isimlerin kitapları özellikle tercih edilirken, MİT Başkanı İbrahim Kalın, AKP Grup Başkanvekili Bahadır Yenişehirlioğlu gibi siyasi figürlerin kitapları da öğrencilere önerildi. Bunun yanında Atatürkçü ya da muhalif bilinen edebi figürlerin kitaplarına ise hiç yer verilmedi.

KLASİKLERİN GÖLGESİNDE TARTIŞMALI TERCİHLER

Dünya edebiyatının klasiklerinden Antoine de Saint-Exupéry’nin "Küçük Prens" kitabı bile tartışmalı şekilde devlet destekli Türk Edebiyatı Vakfı'ndan temin edildi. Oysa yayın dünyasında bu eserin en nitelikli çevirisinin Can Yayınları’na ait olduğu biliniyor. MEB’in, bu kitabı bile ideolojik yakınlıkla seçtiği yorumları yapılıyor.

TALİM TERBİYE KURULU DEVRE DIŞI

Proje kapsamında 71 milyon 133 bin TL’lik kitap alımı yapılırken, 605 bin kitap Talim Terbiye Kurulu onayı olmadan doğrudan okul kütüphanelerine gönderildi. Türkiye Yayıncılar Birliği ise bu sürecin şeffaf ve bilimsel olmayan bir biçimde yürütüldüğünü, yayıncılar ve eğitim uzmanlarının sürece dahil edilmediğini belirtti.

PEDAGOJİK UYGUNLUK ENDİŞESİ

Listede yer alan bazı eserlerin, çocuk yaş grubuna uygunluğu da sorgulanıyor. İlahi, dini, mistik öğeler içeren ya da siyasi figürleri öven kitaplar, pedagojik denetim olmadan öğrencilere önerildi. "Dünya bir imtihan yeridir" anlayışıyla yazılmış eserler ile tasavvufi arka planı ağır basan yayınlar dikkat çekti.

KÜLTÜREL DIŞLAMA: NOBEL ÖDÜLLÜ YAZARLAR YOK SAYILDI

Türkiye’nin dünyaca tanınan yazarı ve Nobel Edebiyat Ödüllü Orhan Pamuk’un hiçbir kitabına yer verilmediği gibi, edebiyatımızın kilometre taşları sayılan Nazım Hikmet, Sabahattin Ali, Fakir Baykurt, Orhan Kemal, Ahmet Arif ve Muzaffer İzgü gibi pek çok yazar da liste dışında bırakıldı. Bu durum, öğrencilerin ideolojik süzgeçten geçirilmiş bir okuma listesiyle yönlendirildiği eleştirilerine yol açtı.