NATO'da Gerilim: Estonya'nın 4. Madde Talebi Sonrası Genel Sekreter Rutte, Başbakan Michal'ı Uyardı

Rusya'nın son dönemde artan hava sahası ihlalleri, NATO içinde bir gerilime yol açtı. Estonya'nın, bir üye ülkenin güvenliğinin tehdit altında olduğunu düşündüğü durumlarda istişareyi tetikleyen NATO'nun 4. maddesini yeniden yürürlüğe koymasının ardından, Genel Sekreter Mark Rutte ile Estonya Başbakanı Kristen Michal arasında çatışma yaşandı.

RUTTE'DEN "SÜREKLI TETIKLEMEYIN" UYARISI

Anonim kalan üç Avrupalı yetkiliye göre, Genel Sekreter Rutte, 4. maddenin sık sık uygulanmasının NATO anlaşmasının gücünü zayıflatma riski taşıdığını savundu. Bir kaynak, Rutte'nin Başbakan Michal'a sesini yükselterek, NATO'nun alarm sinyallerini ne sıklıkla vereceği konusunda dikkatli olması gerektiği uyarısında bulunduğunu belirtti.

Yetkililer, Rutte'nin, Rusya'nın insansız hava araçları, savaş uçakları veya siber saldırılarla egemenliği her ihlal ettiğinde 4. maddeye başvurulursa, maddenin etkisini hızla yitireceğini düşündüğünü aktardı.

Estonya Hükümeti İletişim Ofisi Direktörü Rasmus Ruuda ise Rutte'nin "Estonya'ya desteğini ifade ettiğini" ve Başbakan Michal'ın da "NATO'nun eylemleri için teşekkür ettiğini" söyleyerek gerilimi yumuşatmaya çalıştı.

RUSYA'NIN KIŞKIRTMALARI VE NATO'NUN YANITI

Bu gerginlik, Moskova'nın bir dizi kışkırtıcı hamlesinin ardından ortaya çıktı. Geçen ay, Rus MiG-29'lar Estonya topraklarına girdi. Bu olay, 19 insansız hava aracının Polonya hava sahasını ihlal etmesinin ve Romanya üzerinde tekrarlanan ihlallerin ardından gerçekleşti.

• Polonya'da jetler insansız hava araçlarını durdurmak için harekete geçti ve bazılarını düşürdü. Bu, Polonya silahlı kuvvetlerinin II. Dünya Savaşı'ndan bu yana hava tehdidine karşı ilk kez harekete geçmesi olarak kayda geçti.

• Estonya'daki Rus jetleri ise İtalyan F-35'ler tarafından bölgeden çıkarıldı.

Estonya'nın 4. madde talebi, birkaç gün önce Polonya'nın benzer talebini takip etti. 1949'da kurulduğundan bu yana yalnızca dokuz kez devreye giren 4. madde sonrası, NATO'nun Rusya'ya uyarısı kesindi: Herhangi bir ihlal, "tüm savunma araçları" ile karşılanacaktı. Estonya savunma bakanı, "gerekirse" hava sahasını ihlal eden Rus uçaklarını düşürmeye hazır olduklarını açıkladı.

TIRMANMA KORKUSU VE ABD SINYALLERI

Üst düzey bir ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisi, "En son istediğimiz şey NATO'nun Rusya ile bir savaşa sürüklenmesidir" diyerek tırmanma riskine dikkat çekti. Yetkili, savaşların büyük bir patlama yerine tırmanmayla başladığını ve hızla "zehirli bir sarmalın" içine girilebileceğini belirtti.

ABD, NATO'nun "her santimetresini" savunma sözü verirken, Avrupa'ya kendi savunma yükünü daha fazla üstlenmesi için baskı yapıyor. Eski ABD Başkanı Donald Trump ise Moskova'ya en sert uyarılarından birini yaparak, NATO ülkelerinin kendi topraklarına giren Rus uçaklarını vurması gerektiğini savundu.

Bu ortamda, Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Düsseldorf'ta yaptığı açıklamada durumu özetledi: "Savaşta değiliz, fakat artık barış içinde de değiliz. Kendi güvenliğimiz için çok daha fazlasını yapmalıyız."