Merkez Bankası'ndan 'kur ve enflasyona geçişkenlik’ çalışması!

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), "Büyük Kur Şokları ve Kur Geçişkenliğinde Doğrusal Olmayan Etkiler" başlıklı bir çalışma yayımladı. Fethi Öğünç ve Orhun Özel tarafından hazırlanan bu çalışma, son beş yıldaki gözlemler ışığında döviz kuru değişimlerinin enflasyon üzerindeki etkisini incelemektedir.

Çalışmanın özetine göre, döviz kurunun fiyatlara geçişkenliği, firmaların fiyatlandırma kararlarında ortaya çıkan farklı davranışlar nedeniyle ılımlı ve yüksek değer kaybı dönemlerinde farklılık göstermektedir. Çalışma bulgularına göre, büyük kur şoklarının yaşandığı dönemlerde, bu şokların enflasyona etkisi daha yüksek olmaktadır. Bu dönemlerde enflasyon, genellikle görülenin üzerinde artış gösterirken, sonraki aylarda ise doğrusal modellerin öngördüğünden daha hızlı bir şekilde yavaşlamaktadır.

Çalışmanın sonuçları, büyük kur şokları sırasında meydana gelen etkilerin, mevcut döviz kuru değişim büyüklüğüyle tanımlanan asimetrik bir ilişki aracılığıyla modellenmesinin önemli olduğunu göstermektedir. Ayrıca, ılımlı kur şokları döneminde, uzun vadeli kur geçişkenliğinin %38-40 civarında olduğu tahmin edilmektedir. Dönemsel etkiler modellemelere dahil edilmediğinde, kur geçişkenliği daha yüksek ölçülme riski taşımaktadır. Doğrusal olmayan ilişkileri göz ardı eden modeller, büyük şok dönemlerindeki etkileri açıklarken normal dönemlerdeki ilişki biçimlerinden sapmakta ve bu da modellerin açıklayıcı gücünü azaltmaktadır. Çalışma, büyük şok dönemlerindeki dönemsel hareketlerin enflasyon modelleme süreçlerinde dikkate alınması gerektiğine dikkat çekmektedir.