İtalya semalarında dev kırmızı halka! Bilim insanları sonunda sırrı çözdü

Alplerin eteklerinde yer alan Possagno’da 17 Kasım gecesi görülen kırmızı ışık halkası, bölgeyi yakından takip eden fotoğrafçı Valter Binotto tarafından saat 22.45’te kayıt altına alındı. Aynı fotoğrafçı Mart 2023’te de neredeyse aynı noktada benzer bir oluşumu görüntülemişti. Bu durum, kasaba sakinleri arasında "gizemli gökyüzü olayı" tartışmalarını yeniden başlattı.
Binotto’nun ölçümlerine göre bu yıl ortaya çıkan halka yaklaşık 200 kilometre çapında ve tahmini 100 kilometre yüksekliğe sahipti.

BİLİM İNSANLARI CEVAP VERDİ: UZAYLILAR DEĞİL, ELVES

Kısa sürede inceleme altına alınan görüntüler, olayın uzaylı iddialarıyla hiçbir ilgisi olmadığını ortaya koydu. NASA tarafından ilk kez 1990'larda kayıtlara geçirilen ELVES fenomeni, son derece güçlü bir yıldırım sırasında ortaya çıkan elektromanyetik darbenin üst atmosferdeki iyonosfer tabakasıyla etkileşime girmesi sonucu oluşuyor.
Bu süreçte yüklü azot moleküllerinin uyarılması gökyüzünde kırmızı renkli devasa bir parıltı yaratıyor. Oluşum mekanizması, Kuzey Işıkları ile büyük benzerlik taşıyor.

1 MİLİSANİYE BOYUNCA GÖRÜNÜR – GÖZÜN ALGILAMASI NEREDEYSE İMKÂNSIZ

ELVES fenomeni gözle görülmesi en zor atmosfer olaylarından biri. Çünkü oluşum, yalnızca 1 milisaniye sürüyor — yani göz açıp kapama süresinin yüzde biri.
Bu nedenle Binotto, yüksek kare hızlı özel kameralarla fırtına koşulları oluşur oluşmaz çekime başlıyor ve binlerce görüntü karesi arasında yalnızca birkaç tanesinde halka beliriyor. Bugüne kadar kayda alabildiği ELVES anı ise yalnızca üç.

ATMOSFERİN "EN TUHAF PARLAMALARI" SINIFINDA

ELVES, bilim insanlarının "geçici parlak olaylar (TLE)" olarak adlandırdığı atmosfer sınıfında yer alıyor. Bu gruptaki olaylar hem nadir ortaya çıkmaları hem de çok kısa sürmeleri nedeniyle incelemeyi son derece zorlaştırıyor.
TLE grubunda yer alan diğer dikkat çekici fenomenler ise şöyle:
• Sprites: Dev kırmızı denizanasını andıran ışık oluşumları
• Blue jets: Atmosfere dikey olarak ilerleyen mavi ışık jetleri
• Trolls ve pixies: Mikro ölçekte kısa süreli ışık patlamaları

Bilim insanlarına göre bu olağanüstü atmosfer olayları, gelecekte yıldırım ve iyonosfer ilişkisini daha iyi anlamak için kritik bir araştırma alanı oluşturuyor.