İsrail'in Enerji Altyapısı Hasar Gördü: Rafineri Kapandı, Gaz Üretimi Durdu

İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan çatışmalar, İsrail'in enerji altyapısında ciddi aksaklıklara neden oldu. İran'ın misilleme füzeleri sonucunda Hayfa'daki petrol rafinerisi kapanırken, Leviathan ve Karish doğal gaz sahalarında üretim durdu.

Bölgedeki gerilim ve çatışmalar, İsrail'in enerji altyapısına ciddi zararlar verirken, iki büyük doğal gaz sahasında üretimin durmasına, Hayfa'daki petrol rafinerisinin kapanmasına ve bir elektrik üretim tesisinin ağır hasar almasına neden oldu. Bu durum, sadece İsrail'in değil, Mısır ve Ürdün gibi komşu ülkelerin de enerji arz güvenliğini tehdit ediyor.

İsrail'in Enerji Altyapısındaki Kesintiler

Uluslararası medya ve İsrail Enerji ve Altyapı Bakanlığı'ndan edinilen bilgilere göre, İran'ın füze saldırıları İsrail'in enerji ve altyapı sistemlerini ciddi şekilde etkiledi:

Hayfa'daki Bazan petrol rafinerisi, 15 Haziran'da yapılan açıklamaya göre İran saldırısı sonucu ciddi hasar gördü ve tüm faaliyetleri durduruldu. Günlük 197 bin varil ham petrol işleme kapasitesine sahip rafinerinin faaliyetlerine en kısa sürede başlaması için çalışmalar sürdürülüyor. Guardian'ın aktardığına göre, buhar ve elektrik üretim tesisinin ağır hasar alması nedeniyle rafineri 16 Haziran'da kapatıldı.
Aynı bölgede, Hayfa Limanı yakınındaki bir elektrik santraline düzenlenen saldırı sonucu tesiste yangın çıktı.
Yunanistan merkezli Energean şirketi, Enerji ve Altyapı Bakanlığı'nın 13 Haziran'daki talimatı üzerine Karish açık deniz gaz sahasındaki tüm üretim faaliyetlerini güvenlik nedeniyle durdurdu.
İsrail'in diğer büyük açık deniz sahası olan Leviathan'da da üretimin durduğu bildirildi. Şirket operatörü Chevron detay vermezken, kaynaklar üretimin askıya alındığını doğruladı.

Yaşanan gelişmeler üzerine İsrail hükümeti, enerji sektöründe arz sürekliliğini sağlamak amacıyla Kudüs'te bir durum değerlendirme merkezi açtı.

Bölgesel Etkiler: Mısır ve Ürdün Tedarik Sorunu Yaşıyor

Hem Karish hem de Leviathan sahalarından, iç gaz talebini karşılamakta zorlanan Mısır'a gaz tedarik ediliyordu. Geçen yıl Leviathan sahasında üretilen 11,33 milyar metreküp doğal gazın büyük kısmı Mısır ve Ürdün'e ihraç ediliyordu. Uluslararası Enerji Forumu'nun (JODI) veritabanına göre, İsrail gazı Mısır'ın tüketiminin ortalama yüzde 15-20'sini karşılıyor. Bölgesel arz daralması, yaz aylarında elektrik talebinin arttığı bir dönemde yaşanmasıyla, Mısır'ı sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatını artırmaya zorluyor.

Karish sahasında ise geçen yıl toplam 5,8 milyar metreküp doğal gaz üretilmişti. İsrail'in gaz tüketimi geçen yıl hem enerji hem de sanayi sektörlerinde artarak 13,9 milyar metreküple rekor seviyeye ulaşmıştı. İsrail'in Mısır ve Ürdün'e gaz ihracatı da geçen yıl yüzde 13,3 artışla 13,2 milyar metreküpe yükselmişti ve bu, İsrail'in gaz üretiminin yüzde 49'unu oluşturuyordu.

Uzmanlara göre, İsrail'in doğal gaz altyapısında yaşanan bu kesinti, ülkenin enerji güvenliğinin yanı sıra bölgesel dengeler açısından da yeni bir kırılganlık alanı yarattı. Uzmanlar, hızlı bir ateşkesin piyasalar üzerindeki etkiyi sınırlayabileceğini, ancak çatışmaların tırmanması halinde doğal gaz arz güvenliği üzerindeki etkilerin derinleşmesinden endişe edildiğini belirtiyor.

Hasarın Boyutu ve Gelecek Senaryoları

Ürdünlü enerji uzmanı Amir El-Shobaki, Leviathan gaz sahasının kapatılmasının tedbir amaçlı olduğunu ifade ederek, "Hayfa açık deniz platformuna isabet eden herhangi bir mühimmat, özellikle yüksek basınçlı gaz ve patlama riskiyle, onarımı zor veya uzun sürecek ciddi hasara neden olabilirdi" yorumunu yaptı. El-Shobaki, üretimin durdurulmasının potansiyel riskleri azaltmak ve saldırı durumunda bakımın daha hızlı yapılabilmesi için alındığını aktardı.

El-Shobaki, İsrail'in stratejik enerji altyapısının uğradığı "gerçek hasarın" hala medya karartması ve belirsizlik içinde olduğuna dikkat çekti. İlk bulguların Hayfa rafinerisi ve bir elektrik üretim istasyonunda sınırlı ve onarılabilir hasar olduğunu, bunun kısa vadede İsrail'in enerji sisteminin sürekliliğini tehdit etmediğini gösterdiğini belirtti.

Bölgesel etkiye gelince, Ürdün'ün 6 gün önce gaz akışının durmasıyla gaz tedarikindeki kesintiden etkilendiğini ve bu durumun maliyetinin günlük 2 milyon dolar olduğunu, kesintinin devam etmesi halinde yıllık 1 milyar dolara ulaşabileceğini vurguladı. El-Shobaki, Mısır'ın daha fazla LNG ithal etmek ve elektrik üretimi için dizel ve fuel oil'e bağımlılığını artırmak zorunda kalabileceğini, bunun da maliyetleri önemli ölçüde artıracağını ekledi. Mısır'da özellikle yazın en yoğun talep döneminde, taleple başa çıkmak için programlı elektrik kesintileri şimdiden başladı.

El-Shobaki, İsrail'in enerji altyapısının son derece savunmasız olduğunu, ancak mevcut şartlarda ülkenin hava savunmasının etkinliğinin ve yoğunluğunun koruma altında olduğunu belirtti. Uzman, şimdiye kadar özellikle İran'dan gelen saldırıların çoğunun isabetsiz ve sınırlı etkili olduğuna dikkat çekti.

El-Shobaki, İsrail'deki enerji altyapısının isabetli ve etkili saldırılara maruz kalması durumunda sonuçların çok ciddi olabileceğini vurgulayarak şunları kaydetti: "Bu durum İsrail'deki yaşamı felce uğratabilir, özellikle enerji sektörünün İsrail ekonomisinin yarısından fazlasını oluşturan su arıtma, iletişim, finans piyasaları ve teknoloji sektörleriyle doğrudan bağlantılı olduğu düşünüldüğünde bunu anlayabiliriz. Gaz kesintisinin devam etmesi durumunda kısa vadede, Mısır ve Ürdün, özellikle yaz aylarında soğutma ve klima elektrik talebinin zirveye ulaştığı dönemlerde İsrail gazının kaybını telafi edecek acil ve uygulanabilir alternatiflere sahip değil. Ürdün dizel ve fuel oil kullanımını artırabilir, Mısır ise daha fazla LNG satın alabilir, fakat bunlar yalnızca geçici ve çok pahalı çözümler. Kısacası, kesinti uzun süre devam ederse, hazır veya sürdürülebilir alternatifler yok."