Isınan Denizler Sessiz Bir Krizi Tetikliyor: Uzmanlar Uyardı

Isınan Denizler Sessiz Bir Krizi Tetikliyor: Uzmanlar Uyardı

Yeni araştırmalar, giderek sıklaşan denizel sıcak hava dalgalarının yalnız su sıcaklıklarını değil, fitoplanktonlar üzerinden işleyen karbon taşıma sistemini de bozarak okyanus ekosistemlerini kritik eşiklere sürüklediğini ortaya koydu.

Denizel sıcak hava dalgaları, haftalarca hatta bazen yıllarca süren olağandışı yüksek deniz sıcaklıkları olarak tanımlanıyor. Araştırmacılar, bu ısınma olaylarının sıklığının giderek arttığını ve etkilerinin giderek derinleştiğini vurguluyor. Bu yaz, Portekiz’de tarihin en yüksek deniz sıcaklığı, Akdeniz’de de rekor seviyede deniz yüzeyi sıcaklıkları kaydedildi.

FİTOPLANKTON VE KARBON DÖNGÜSÜ ÜZERİNDEKİ ETKİLER

Alaska Körfezi’nde 10 yılı aşkın süredir yapılan gözlemler, 2013–2015 ve 2019–2020 yıllarında yaşanan iki büyük deniz sıcaklık dalgasına odaklandı. Araştırmalar, fitoplanktonların bu dalgalara doğrudan tepki verdiğini ve karbonun yüzeyden derin denizlere taşınmasını sağlayan mekanizmanın aksadığını gösterdi. Miami Üniversitesi’nden Dr. Mariana Bif, bu süreci "konveyör bant" benzetmesiyle açıklıyor: normalde karbon, fitoplanktonlar ve bakteriler aracılığıyla derin denizlere taşınıyor. Ancak sıcak hava dalgaları bu mekanizmayı bozuyor, karbonun yeniden atmosfere dönme riskini artırıyor.

İKLİM VE EKOSİSTEM ÜZERİNDEKİ GENİŞ ETKİLER

Deniz ısınması yalnız karbon döngüsünü etkilemekle kalmıyor, aynı zamanda karasal iklimi de şekillendiriyor. Araştırmalar, sıcak denizlerin fırtına, kasırga ve kuraklık gibi aşırı hava olaylarını şiddetlendirdiğini ortaya koyuyor. Ayrıca mercankayalıkları, palyaço balıkları ve diğer deniz canlılarının ekosistemleri de doğrudan tehdit altında.

BİLİM İNSANLARI DAHA FAZLA İZLEME ÇAĞRISI YAPIYOR

Monterey Bay Akvaryum Araştırma Enstitüsü’nden Dr. Ken Johnson, sıcak hava dalgalarının etkisini anlamak için olay öncesi, sırası ve sonrasında devamlı veri toplanması gerektiğini belirtiyor. Johnson, bu süreci "okyanus seyretme çalışmalarında bir dönüm noktası" olarak nitelendiriyor ve denizlerin daha kapsamlı şekilde izlenmesini tavsiye ediyor.

"Isınan Denizler Sessiz Bir Krizi Tetikliyor: Uzmanlar Uyardı" haberi, 12 Ekim 2025 tarihinde yazılmıştır. 12 Ekim 2025 tarihinde de güncellenmiştir.

Ayla Karadere Editör

YORUM YAZ

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.