İktidar bu raporu istemeyecek: Durum beklenenden de vahim

TÜSİAR tarafından Aralık 2025’te yayımlanan Türkiye Raporu, ülkede yaşanan krizin yalnızca ekonomik değil, çok boyutlu bir toplumsal yapıya dönüştüğünü ortaya koydu. Türkiye’nin 26 ilinde 2 bin 494 kişiyle yüz yüze yapılan araştırma, yurttaşların gündeminde geçim sıkıntısının hâlâ ilk sırada yer aldığını, ancak adalet, hukuk, liyakat ve değerler alanındaki sorunların hızla ikinci ana eksen hâline geldiğini gösterdi.

ÖRNEKLEM TÜRKİYE’Yİ TEMSİL EDİYOR

Araştırma; İstanbul, Ankara ve İzmir başta olmak üzere Türkiye’nin farklı sosyo-ekonomik ve demografik yapıya sahip illerini kapsayacak şekilde planlandı. Metropollerle birlikte Anadolu’nun çeşitli bölgelerinden kentlerin de örnekleme dahil edilmesi, çalışmanın genellenebilirliğini güçlendirdi. Katılımcıların cinsiyet dağılımının TÜİK verileriyle neredeyse birebir örtüşmesi, araştırmanın istatistiksel güvenilirliğini artıran önemli bir unsur olarak öne çıktı.

EKONOMİ İLK SIRADA AMA TEK BAŞINA DEĞİL

“Türkiye’nin en önemli sorunu nedir?” sorusuna verilen yanıtlarda ekonomi ve yaşam pahalılığı yüzde 50,1 ile ilk sıradaki yerini korudu. Ancak bu oran, Mayıs 2025’e kıyasla 11,4 puanlık bir düşüşe işaret ediyor. Uzmanlara göre bu gerileme, ekonomik sorunların hafiflediğini değil; adalet, hukuk ve kurumsal işleyişe dair rahatsızlıkların daha görünür hâle geldiğini gösteriyor.

ADALET VE HUKUK İKİNCİ ANA EKSEN

Adalet, hukuk ve yargı sistemi başlığı yüzde 13,7 ile ikinci sıraya yükseldi. Bu alandaki artış, yurttaşların yalnızca ekonomik refah değil; hukukun üstünlüğü, adil yargılanma ve liyakate dayalı bir düzen beklentisini de temel sorunlar arasında gördüğünü ortaya koyuyor.

HER 10 KİŞİDEN 7’Sİ YOKSULLAŞTI

Araştırmanın en çarpıcı sonuçlarından biri, yurttaşların kendi ekonomik durumlarına ilişkin değerlendirmeleri oldu. Katılımcıların yüzde 38,5’i durumunun “çok kötüleştiğini”, yüzde 31,5’i ise “biraz kötüleştiğini” belirtti. Böylece her 10 kişiden 7’si son bir yıl içinde daha da yoksullaştığını ifade etti. Ekonomik durumunun iyileştiğini söyleyenlerin oranı ise yalnızca yüzde 13,4’te kaldı.

GENEL TABLO: ÇOK BOYUTLU TOPLUMSAL SIKINTI

TÜSİAR Türkiye Raporu, Türkiye’de krizin artık yalnızca mutfaktaki yangınla sınırlı olmadığını; adalet, hukuk, liyakat ve değerler alanındaki sorunlarla iç içe geçmiş çok boyutlu bir tabloya dönüştüğünü ortaya koyuyor. Ekonomik kayıpların hane halkı üzerindeki etkisi derinleşirken, bu durumun toplumsal ve siyasal yansımalarının da giderek daha görünür hâle geldiği dikkat çekiyor.