İki Halkalı Dev Radyo Halkası İlk Kez Gözlemlendi

ORC’ler (Odd Radio Circles), radyo dalgaları yayan devasa ve soluk plazma halkaları olarak tanımlanıyor. İlk olarak 2019’da Avustralya Kare Kilometre Dizisi (ASKAP) teleskobuyla keşfedilen bu yapılar, galaksiler ve süper kütleli kara deliklerin evrimini çözmede kilit rol oynayabilir. Araştırmalar, ORC’lerin evrende gözlemlenen en tuhaf ve estetik yapılardan biri olduğunu gösteriyor.

YENİ KEŞİF: RAD J131346.9+500320

Yeni keşfedilen RAD J131346.9+500320 halkası, bugüne kadar gözlemlenen ORC’ler arasında en büyük ve en enerjik örnek olarak öne çıkıyor. Bu halka iki benzersiz özelliğe sahip: Birincisi, iki halkadan oluşuyor ve birbirine geçmiş bir Venn diyagramı gibi; astronomi tarihinde bu sadece ikinci kez gözlemlendi. İkincisi, hem en uzak hem de en kuvvetli ORC olması.

VATANDAŞ BİLİMCİLERİN KATKISI

Hindistan merkezli RAD@home Astronomy Collaboratory’nin katılımcıları tarafından fark edilen halka, Avrupa’daki LOFAR radyo teleskop ağıyla doğrulandı. Polonya Nükleer Araştırmalar Merkezi’nden araştırmacı Pratik Dabhade, "Bu keşif, insan gözleminin ve desen tanıma becerisinin yapay zekâ çağında bile değerini gösteriyor" dedi.

OLUŞUM TEORİLERİ VE GELECEK PLANLARI

Araştırmacılar, ORC’lerin süper kütleli kara deliklerin çarpışmasıyla oluşan kozmik şok dalgaları veya spiral galaksilerden çıkan süper rüzgârlar tarafından şekillenmiş olabileceğini düşünüyor. RAD J131346.9+500320’nin iki halkasının ortasında gazdan oluşan jet benzeri bir yapı tespit edildi. Gelecekte LOFAR ve Şili’deki Vera C. Rubin Gözlemevi’nden alınacak verilerin bu yapıların doğasını daha iyi anlamayı sağlayacağı öngörülüyor.