Havacılıkta GPS Krizi Büyüyor: Rusya İddiaları 'Hezeyan' Olarak Niteledi

Baltık Denizi üzerinde son yıllarda belirgin bir artış gösteren GPS sinyal karıştırma olaylarının kaynağının Rusya olduğu iddia ediliyor. İsveç Ulaştırma Ajansı (STA), sivil havacılık için ciddi bir güvenlik riski oluşturan bu faaliyetlerin "günlük rutin" haline geldiğini belirtti.

ARTAN OLAYLAR VE RISKLER

STA'nın paylaştığı verilere göre, 28 Ağustos 2025'e kadar kaydedilen GPS karıştırma vakalarının sayısı 733'e ulaştı. Bu rakam, 2023'ün tamamındaki 55 vakayla kıyaslandığında endişe verici bir artışı gösteriyor. Bu sinyal karıştırma faaliyetlerinin, jeopolitik gerilimlerin yüksek olduğu bölgede hem havacılığı hem de denizciliği olumsuz etkilediği belirtiliyor.

Bu olaylardan sonuncusu, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'i taşıyan uçağın Bulgaristan'a giderken yaşadığı GPS sinyal karışıklığı oldu. Avrupa Komisyonu sözcüsü, bu durumu "Rusya'nın belirgin müdahalesi" olarak nitelendirdi. Olay sonucunda pilotlar, uçağı kağıt haritalar kullanarak güvenli bir şekilde indirmek zorunda kaldı.

ULUSLARARASI TEPKILER VE RUSYA'NIN YANITI

Haziran ayında İsveç, Estonya, Finlandiya, Letonya, Litvanya ve Polonya, bu konuyu Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) Konseyi'ne taşımıştı. ICAO, durumdan "büyük endişe" duyduğunu belirterek Rusya'dan uluslararası yükümlülüklerini yerine getirmesini ve sinyal karıştırma faaliyetlerini durdurmasını talep etti. Ancak STA, bu çağrıya rağmen faaliyetlerde herhangi bir azalma yaşanmadığını açıkladı.

Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, tüm bu iddiaları "hezeyan" olarak nitelendirerek reddetti. Ancak Avrupalı bürokrat ve akademisyenler, bu tip "elektronik harp taktiklerinin" Kremlin'in bölgede düzensizlik yaratma ve Avrupa güvenliğini baltalama stratejisinin bir parçası olduğunu öne sürüyor.

UÇUŞ GÜVENLIĞI TARTIŞMALARI

Konuyla ilgili hava güvenliği uzmanları arasında farklı görüşler bulunuyor. Bazı uzmanlar, modern uçakların sadece GPS'e bağımlı olmadığını, ataletsel navigasyon sistemleri (INS) ve diğer yedek sistemlerle uçuşun güvenli bir şekilde sürdürülebileceğini savunuyor. İngiltere Sivil Havacılık Otoritesi (CAA) ise sinyal karıştırma faaliyetlerinin genellikle çatışma bölgeleri yakınında askeri faaliyetlerin bir yan ürünü olduğunu ve kasıtlı bir saldırı olarak yorumlanmaması gerektiğini belirtiyor.

Ancak İsveç Ulaştırma Ajansı Havacılık Dairesi Başkanı Andreas Holmgren, bu faaliyetlerin başlangıçta uluslararası sularda İsveç hava sahasının doğu kısımlarıyla sınırlıyken, artık İsveç kara ve sularını da etkileyecek şekilde genişleme eğiliminde olduğunu belirtti.