Çölde 1.300 Kilometrelik Gizemli Çizgiler! 2 Bin Yıldır Neden Yapıldıkları Araştırılıyor!

Yaklaşık 2 bin yıl önce Peru’nun kıyı kesimindeki kurak tepeler ve vadiler üzerine çizilen Nazca Çizgileri, dünyanın en dikkat çekici arkeolojik oluşumları arasında yer alıyor. Binlerce çizimden oluşan ve toplam uzunluğu 1.300 kilometreyi aşan bu şekillerin hangi amaçla oluşturulduğu ise henüz kesin olarak açıklanabilmiş değil.

Bilim insanları, çizimlerin tek bir amaca yönelik yapılmadığını ve zaman içerisinde farklı işlevler üstlenmiş olabileceğini değerlendiriyor. Yeni araştırmalar ve yapay zekâ destekli keşifler, gizemli çizgilerin geçmişine ilişkin tartışmaları da sürdürüyor.

NAZCA ÇİZGİLERİ NASIL ORTAYA ÇIKTI?

Nazca Çizgileri, Peru’nun kıyı kesimindeki kurak tepelerde ve vadilerde MÖ 200 ile MS 500 yılları arasında Nazca halkı tarafından oluşturuldu. Yazının kullanılmadığı bir dönemde yapılan çizimler arasında insan ve hayvan figürlerinin yanı sıra geometrik şekiller, bitkiler ve çiçekler de bulunuyor.

Bölgede kaç çizim bulunduğu kesin olarak bilinmiyor. Bununla birlikte, yapay zekâ teknolojisinden yararlanılarak yeni geoglifler keşfedilmeye devam ediliyor.

Northeastern Illinois Üniversitesi sanat tarihi profesörü Ana Nieves, çizimlerin farklı stillere, boyutlara ve konumlara sahip olduğuna dikkat çekerek bütün şekilleri tek bir açıklamayla anlamlandırmanın zor olduğunu belirtiyor.

Augsburg Üniversitesi’nden Karsten Lambers da çizimlerin hangi amaçla yapıldığını kesin biçimde ortaya koymanın kolay olmadığını ifade ediyor. Lambers, bu konuda yazılı ya da sözlü bir tanıklık bulunmamasının araştırmaları güçleştirdiğini ve çizgilerin kullanım amaçlarının zaman içinde değişmiş olabileceğini söylüyor.

ÇİZGİLER ÖNCELERİ YOL GÖSTERMEK İÇİN Mİ KULLANILDI?

Nazca Çizgileri hakkında öne sürülen görüşlerden biri, bu yapıların başlangıçta gezginlere ve kervanlara güzergâh göstermek amacıyla oluşturulduğu yönünde. Bu görüşe göre çizimler, ilerleyen dönemlerde insanların bir araya geldiği ve şölenler düzenlediği alanlara dönüşmüş olabilir.

2026 yılında gerçekleştirilen bir çalışmada da erken dönem geoglifleri arasında yamaçlara yapılan bazı çizimlerin patikalar üzerinde bulunduğu ve uzaktan görülebildiği belirtildi.

Bu bulgular, çizgilerin yalnızca belirli şekiller oluşturmak için yapılmamış olabileceğini, aynı zamanda insanların hareketlerini yönlendiren veya toplumsal faaliyetlere alan sağlayan işlevler üstlenmiş olabileceğini düşündürüyor. Ancak bu ihtimallerin tamamı, çizimlerin gerçek amacını kesin olarak ortaya koymuş değil.

ASTRONOMİK TAKVİM OLDUKLARI GÖRÜŞÜ TARTIŞILIYOR

Nazca Çizgileriyle ilgili geçmişte öne çıkan açıklamalardan biri de çizimlerin gök cisimlerini izlemek ve astronomik olayları belirlemek için kullanıldığı görüşüydü.

Tarihçi Paul Kosok, Aralık 1941’de çizgiler üzerinde yaptığı incelemelerde astronomik hizalanmalar bulunduğunu belirledi. Matematikçi Maria Reiche ise 40 yılı aşkın süre boyunca yürüttüğü çalışmalarında çok sayıda geoglifin gök cisimleriyle bağlantılı olabileceğini düşündü.

Ancak 2021’de yayımlanan bir makaledeki modern analiz, geogliflerin yalnızca küçük bir bölümünün bir yıldızla ya da gündönümü gibi bir güneş olayıyla olası hizalanma gösterdiğini ortaya koydu.

Araştırma ekibi, elde edilen bulguların bütün çizimleri kapsayan bir astronomik takvim yorumunu desteklemediğini belirtti. Bununla birlikte, makalenin ilk yazarı Christiane Richter, bu sonucun çizgilerin astronomiyle hiçbir bağlantısı olmadığı anlamına gelmediğini vurguladı.

Richter ve ekibinin daha sonraki araştırmalarında, geogliflerin yaklaşık yüzde 8’inde bir tür Ay hizalanması bulunduğu tespit edildi. Richter, gök cisimlerinin çizimlerin oluşturulmasında rol oynamış olmasının oldukça olası olduğunu ifade etti.

ADAKLAR VE RİTÜEL GEÇİTLERİ İHTİMALİ

Nazca Çizgilerinin dini törenler, adak sunma gelenekleri ve topluluk etkinlikleriyle ilişkili olabileceği de değerlendiriliyor.

Lambers’in makalesinde, özellikle yamuk biçimindeki bazı geogliflerin yakınında bulunan alçak kaya platformlarına çeşitli adaklar bırakıldığı aktarılıyor. Bu adaklar arasında seramikler, yengeçler, mısır ve Spondylus kabuklarından yapılmış küpeler yer alıyor.

Normalde Ekvador’da bulunan Spondylus kabuklarının, El Nino olayları sırasında Peru’ya kadar ulaşabildiği biliniyor. Bu kabuklar, yengeçler ve mısırla birlikte su ve bereket kavramlarıyla ilişkilendiriliyor.

Bir başka görüş ise bazı çizimlerin ritüel geçitleri olarak kullanılmış olabileceği yönünde. Ana Nieves, bazı geogliflerin tek ve kesintisiz bir çizgi biçiminde oluşturulduğunu ve insanların bu güzergâhlarda tek sıra halinde yürümüş olabileceğini belirtiyor.

Dartmouth Üniversitesi’nden Darryl Wilkinson da çizgiler üzerinde yürümenin grup halinde gerçekleştirilen bir etkinlik olabileceğini ve bu faaliyetlerin topluluk duygusunu güçlendirmiş olabileceğini ifade ediyor.

Lambers, Nazca halkının dünyanın en kurak çöllerinden birini yüzyıllar boyunca kültürel düşüncelerini ifade ettikleri ve sosyal etkinliklerini gerçekleştirdikleri bir alana dönüştürdüğünü yazıyor.

NAZCA ÇİZGİLERİNİN SIRRI NEDEN HÂLÂ ÇÖZÜLEMEDİ?

Nazca Çizgilerinin yapılış amacına ilişkin kesin bir sonuca ulaşılamamasının temel nedenlerinden biri, çizimleri oluşturan toplulukların bu konuda yazılı ya da sözlü bir tanıklık bırakmamış olması. Ayrıca çizimlerin biçim, boyut ve konum bakımından farklılık göstermesi, hepsinin aynı amaçla yapıldığı varsayımını güçleştiriyor.

Yol gösterme, topluluk etkinlikleri, ritüeller ve astronomik hizalanmalar gibi farklı açıklamalar araştırılmaya devam ederken yeni teknolojiler sayesinde bölgedeki geogliflere ilişkin bilgiler de artıyor.

Bulgular, Nazca Çizgilerinin tek bir nedene bağlanamayabileceğine işaret ediyor. Peru’nun kurak arazilerinde binlerce yıl önce oluşturulan bu devasa şekillerin hangi amaçlarla kullanıldığına ilişkin araştırmalar ise sürüyor.