Hastalıklara ışık tutan keşif: Biyofotonlar

Hepimizin deniz canlılarından bildiği biyolüminesans, karanlıkta parlayan doğa mucizesi olarak bilinse de, aslında tüm canlılar—insanlar dahil—devamlı ve ultra zayıf bir ışık yayar. Bu ışık, "biyofoton" olarak adlandırılıyor ve çıplak gözle görülemeyecek kadar zayıf. Kanada Ulusal Araştırma Konseyi’nden (NRC) Dr. Maria Moreno’ya göre, biyofotonlar metabolizma ve hücreler arası iletişimle doğrudan ilişkili. Moreno, "Biyofoton yoğunluğundaki veya dalga boylarındaki değişim, metabolik sorunların ve hücresel iletişim bozukluklarının erken habercisi olabilir" diyor.

İLK CANLI BİYOFOTON GÖRÜNTÜLEME CİHAZI GELİŞTİRİLDİ

Dr. Moreno ve meslektaşı Dr. Umar Iqbal, Photon etc. firmasıyla ortak çalışarak, biyofotonları canlı kemirgenlerde tespit edebilen dünyanın ilk ultra duyarlı biyofoton görüntüleme cihazını geliştirdi. Yapılan deneylerde, farelerin vücutlarının farklı bölgelerinden sürekli ışık yayıldığı belirlendi. Ölümlerinin ardından dahi, beyin, karaciğer ve göz gibi bazı organların yaklaşık bir saat boyunca hafif bir ışıltı yaymaya devam ettiği tespit edildi. Moreno, "Memelilerde biyofoton yayılımına dair ilk somut kanıtı elde ettik" diyerek bulgunun önemine dikkat çekti.

BİTKİLERDE HASARLI BÖLGELERİN IŞILTISI

Kanada Üniversitesi Kuantum Bilimi ve Teknolojisi Enstitüsü’nden Prof. Dr. Daniel Oblak’ın yürüttüğü araştırmada ise bitki yapraklarının hasarlı bölgelerinin normal kısımlara göre çok daha fazla biyofoton yaydığı görüldü. Bu sonuç, biyofoton ölçümünün bitkilerde stres ya da hasar tespiti için etkili bir yöntem olabileceğini ortaya koydu.

BEYİN HÜCRELERİ VE BİYOFOTON İLETİŞİMİ

Araştırmalar, biyofotonların nöronlar arasında yeni bir iletişim dili olabileceğini düşündürüyor. Dr. Joe Tauskela ve Dr. Duncan England, beyin hücrelerinden yayılan ışığı doğrudan ölçebilecek cihaz geliştirme çalışmalarını sürdürüyor. Bu teknoloji sayesinde hastalıkların, özellikle de kanser gibi hücresel değişimlere dayalı hastalıkların, çok erken evrede tespiti mümkün olabilir.

GELECEKTE SAĞLIKTA DEVRİM YARATABİLİR

Kanada Ulusal Araştırma Konseyi’nin Innovative Solutions Canada programıyla desteklenen bu çalışmalar, kuantum sensör teknolojilerinin tıbbi teşhiste kullanımını hedefliyor. Türkiye’de de biyofoton görüntüleme ve kuantum biyoteknoloji araştırmalarının hızlanması, erken teşhis olanaklarını geliştirerek sağlık sistemine büyük katkı sağlayabilir.