Seçim yenilgisi sonrası Trump'ın İran planı değişiyor: Uranyum pazarlığında 7 şart!

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik yeni saldırıları şimdilik erteleme kararı, bölgede diplomatik temasları yeniden hareketlendirdi. Katar, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn ve Kuveyt başta olmak üzere bölge ülkelerinin çatışmaların yeniden tırmanmaması yönündeki çağrıları, Washington'ın kararında etkili oldu.

Reuters'ın haberine göre Trump, Hürmüz Boğazı çevresindeki Amerikan deniz ablukasının devam edeceğini açıkladı. Askeri seçeneğin tamamen ortadan kalkmadığını belirten ABD Başkanı, şu aşamada yeni bir saldırıya ihtiyaç duyulmayabileceğini ifade etti.

Diplomatik girişimlerin yoğunlaştığı süreçte Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani, Washington'da Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance ile görüştü. Katar, savaşın başlangıcından bu yana ABD ile İran arasında mesajların iletilmesinde arabuluculuk yapıyor.

SEÇİM YENİLGİSİ TRUMP'IN HAREKET ALANINI DARALTTI

ABD'de 2026 ara seçimlerinde Demokratların hem Temsilciler Meclisi'nde hem de Senato'da kontrolü ele geçirmesi, Trump yönetimi açısından önemli bir siyasi kayıp olarak değerlendiriliyor. Seçim sonuçlarında hayat pahalılığı, enflasyon ve İran savaşı nedeniyle oluşan toplumsal tepkinin etkili olduğu bildirildi.

Reuters'ın aktardığına göre Başkan Yardımcısı JD Vance'in de aralarında bulunduğu bazı Cumhuriyetçi isimler, seçim yenilgisinde İran savaşının etkisine dikkat çekti. Demokratların Kongre'nin iki kanadında da kontrolü sağlaması, Trump yönetiminin savaş politikaları ve askeri harcamaları üzerindeki denetimin artması anlamına geliyor.

Bu siyasi tablo, Trump'ın İran'a karşı yeni bir askeri operasyon başlatmasının maliyetini yükseltiyor. Ancak seçim sonuçlarının Washington'ı doğrudan uzlaşmaya yönelteceği kesin değil. ABD yönetimi askeri seçeneği gündemde tutarken diplomatik çözüm arayışını da sürdürüyor.

İRAN 7 ŞARTINDAN GERİ ADIM ATMIYOR

Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve müzakerelerin başlaması için Washington'ın öncelikle kendi taleplerini karşılamasını istiyor. İran'ın şartları arasında Amerikan deniz ablukasının sona erdirilmesi, yaptırımların hafifletilmesi ve dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması bulunuyor.

İran ayrıca savaşın tüm cephelerde sona ermesini ve çatışmalar nedeniyle oluşan zararların karşılanmasını talep ediyor. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD'nin yaptırımları ve deniz ablukasını görüşmeler başlamadan kaldırmasının makul bir talep olduğunu savundu.

Bekayi, Tahran'ın müzakerelere iki gün içinde yeniden başlanmasını öngören teklifini de masadaki en makul öneri olarak nitelendirdi. İran Ulusal Güvenlik Konseyi yetkilisi Muhsin Rızai ise ABD'nin yedi şartı kabul etmemesi durumunda Hürmüz Boğazı'nın açılmayacağını ve müzakerelerin başlamayacağını söyledi.

URANYUM ZENGİNLEŞTİRME EN BÜYÜK ANLAŞMAZLIK

ABD ile İran arasındaki pazarlığın en kritik başlıklarından birini nükleer program oluşturuyor. Washington, olası bir anlaşmanın ilk aşamasında İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin sınırlandırılmasını istiyor.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, daha önce yaptığı açıklamada Tahran'ın zenginleştirme kapasitesinde kayda değer bir azaltıma gitmesi gerektiğini belirtmişti. İran ise nükleer programının, Hürmüz Boğazı'nın açılması ve savaşın sona erdirilmesine yönelik görüşmelerden ayrı ele alınmasını istiyor.

Reuters'ın haberine göre Tahran, nükleer konularla ilgili önerisini Katar aracılığıyla Washington'a iletti. Ancak İranlı bir yetkili, bu başlığın ancak ABD'nin yedi şartı karşılamasının ardından görüşülebileceğini söyledi.

Böylece taraflar arasında yalnızca nükleer programın içeriği değil, müzakerelerin hangi konudan başlayacağı da önemli bir anlaşmazlık noktası haline geldi. Washington uranyum zenginleştirme meselesini ilk aşamada masaya yatırmak isterken Tahran, öncelikle ablukanın kaldırılmasını, yaptırımların hafifletilmesini ve savaşın sona ermesini talep ediyor.

RUBIO'DAN İRAN'IN TALEPLERİNE TEPKİ

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran'ın öne sürdüğü şartları “kabul edilemez ve gerçekçi olmayan” talepler olarak değerlendirdi. Rubio, mevcut koşullarda diplomatik ilerlemenin yakın görünmediğini söyledi.

Trump ise yaptığı son açıklamada savaşın askeri açıdan fiilen sona erdiğini savundu. Buna karşın Amerikan kuvvetlerinin yeni bir operasyon düzenlemek için hazır beklediğini de belirtti.

İranlı güvenlik yetkilileri, Washington ile yürütülen görüşmelere ilişkin bazı haberleri reddederek ABD'nin Tahran'ın şartlarını kabul etmesi gerektiğini yineledi.

Dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin önemli bir bölümünün gerçekleştirildiği Hürmüz Boğazı'ndaki belirsizlik de sürüyor. ABD deniz ablukasını devam ettirirken İran, boğaz üzerindeki kendi kısıtlamalarını kaldırmış değil. Tarafların öncelikleri arasındaki farklılık, müzakerelerin önündeki en önemli engellerden biri olmayı sürdürüyor.