Günde 9 saatten fazla uyuyor musunuz? Beyniniz tehlikede olabilir!

Uyku, sağlıklı yaşamın olmazsa olmazlarından biri olarak bilinse de, son bilimsel araştırmalar fazla uyumanın sandığımız kadar masum olmadığını ortaya koyuyor. Günde dokuz saatten fazla uyuyan bireylerde beynin daha hızlı yaşlandığı ve demans (bunama) riskinin arttığı tespit edildi. Uzmanlar, uyku süresiyle bilişsel sağlık arasında doğrudan bir ilişki bulunduğuna dikkat çekiyor.

UZUN SÜRELİ UYKU BEYNİN BİYOLOJİK YAŞINI ARTIRIYOR

Nature Communications’ta yayımlanan geniş çaplı bir çalışmaya göre, uzun süreli uyku beyin yaşını ortalama 6,5 yıl ileri taşıyor. Araştırma, 10 yıl boyunca 30 binden fazla yetişkini takip etti ve uzun uykunun beyin hücrelerinde stres ve hasarı tetiklediğini ortaya koydu. University College London’dan nörolog Prof. Dr. Andrew Steptoe, "Fazla uyku, özellikle hafıza ve öğrenme gibi bilişsel işlevlerde gerilemeye yol açabilecek yapısal değişimlere neden olabilir" uyarısında bulundu.

ALZHEİMER RİSKİ İLE DOĞRUDAN BAĞLANTI

Journal of Alzheimer’s Disease'de yer alan başka bir çalışmada, dokuz saatten fazla uyuyan bireylerde Alzheimer hastalığına neden olan amiloid plakların %20 oranında daha fazla biriktiği saptandı. Harvard Tıp Fakültesi’nden Prof. Dr. Reisa Sperling, "Uyku sırasında beyindeki toksinleri temizleyen glifatik sistem, fazla uyku halinde verimsiz çalışabilir" diyerek, dengenin bozulduğuna dikkat çekti.

UYKU, KALP VE BEYİN SAĞLIĞINI NASIL ETKİLİYOR?

Fazla uyku yalnızca beyin değil, kalp sağlığı açısından da risk taşıyor. Obezite, hipertansiyon, diyabet gibi hastalıklarla birlikte görülen uzun uyku düzeni, bu riskleri artırarak demans ihtimalini yükseltiyor. Imperial College London’dan Prof. Dr. Dudley Pennell, "Düzensiz uyku döngüsü kalp-damar sağlığıyla birlikte beyin fonksiyonlarını da olumsuz etkiler" dedi.

İDEAL UYKU SÜRESİ: NE KADAR YETERLİ?

Uzmanlar, yetişkin bireyler için en ideal uyku süresinin 7 ila 8 saat arasında olduğunu belirtiyor. Monash Üniversitesi’nden uyku bilimi uzmanı Prof. Dr. Sean Drummond’a göre, bu aralığın dışına çıkan bireylerde bilişsel gerileme riski artıyor. Sleep dergisinde yayımlanan araştırmalar da, yalnızca sürenin değil, uykunun kalitesinin de hayati olduğunu ortaya koyuyor.

BEYNİNİZİ KORUMAK İÇİN NE YAPMALISINIZ?

The Lancet Healthy Longevity dergisindeki bulgulara göre, düzenli uyku programı uygulayan bireylerde demans riski %25 oranında azalıyor. Prof. Dr. Sperling, uyku hijyeni için şu önerilerde bulunuyor:

• Her gece aynı saatte uyuyup uyanmak

• Ekran ışığından kaçınmak

• Yatak odasını karanlık ve sessiz tutmak

• Akşam saatlerinde kafein ve alkol tüketimini sınırlamak

Ayrıca, omega-3 açısından zengin beslenme, düzenli egzersiz ve stres yönetimi de beyin sağlığına katkı sağlıyor.