Göbeklitepe ve Karahantepe’de şaşırtan keşif: Ölüm yüzü heykeli ortaya çıktı

"Uygarlığın beşiği" olarak anılan Göbeklitepe ve Karahantepe, tarih öncesi döneme dair bilgilerimizi kökten değiştirmeye devam ediyor. Doç. Dr. Eylem Özdoğan başkanlığındaki kazılarda, ortalama MÖ 9.500 yılına tarihlenen 30 yeni eser keşfedildi. Bu eserler arasında insan ve hayvan figürleri, kaplar, tabaklar, kolyeler ve insan biçimli boncuklar yer alıyor.

En dikkat çeken eser, ağzı dikilmiş ve gözleri kabuklarla doldurulmuş gibi görünen "ölüm yüzü" heykeli oldu. Arkeologlar, heykelin ölünün kimliği, hafızası ve yaşayanlarla ilişkisini sembolize ettiğini belirtiyor. Yakın coğrafyalarda benzer ritüellerin Neolitik dönemde yaygın olduğu görülüyor.

TAŞ TEPERLER PROJESİ VE ZİYARETÇİ BEKLENTİSİ

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, "Taş Tepeler Projesi" kapsamındaki alanların, insanlığın inanç, ritüel ve toplumsal örgütlenme konusundaki farkındalığını ortaya koyduğunu vurguladı. Bakan Ersoy, Göbeklitepe’nin bu yıl yaklaşık 800 bin ziyaretçi çekmesinin beklendiğini belirtti.

Bakanlığın liderliğindeki proje, Şanlıurfa’daki 12 Neolitik yerleşim alanını kapsıyor. Göbeklitepe ve Karahantepe, dünyadaki bilinen en eski toplanma ve ritüel yapılarıyla öne çıkıyor. Kazılarda 28 metre çapında oval anıtsal yapılar ve T biçimli kireçtaşı dikilitaşlar bulundu. Karahantepe’de bir dikilitaş üzerinde ilk kez insan yüzü betimlemesine rastlandı.

TARİH ÖNCESİ TOPLUMLARA YAKINLAŞMAK

Kazı başkanı Necmi Karul, elde edilen bulguların tarih öncesi toplumları anlamamıza büyük katkı sağladığını söyledi:

"Beslenmeden mimariye, simgesel dünyadan ritüellere kadar muazzam bir çeşitlilik var. Bu yapıların ustalıkla çalışan zanaatkârlar tarafından inşa edildiği görülüyor."

Karul, yerleşik yaşamın yalnızca tarım ve hayvancılıkla başlamadığını, bu toplulukların hâlâ avcı-toplayıcı olduklarını ama yerleşik hayata geçişin izlerini taşıdıklarını kaydetti.

Kaynak: Reuters